پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) : دانشمندان تصور میکردند اطلاعات نسبتاً خوبی درباره ترکیبات زمینشناسی مریخ دارند؛ اما کشف جدید مریخنورد کنجکاوی نشان داد که هنوز رازهای زیادی در دل این سیاره سرخ پنهان است.
به گزارش انتخاب و به نقل از ساینسالرت؛ ماجرا به سال ۲۰۲۴ برمیگردد؛ زمانی که مریخنورد کنجکاوی ناسا هنگام حرکت در منطقهای به نام «گدیز والی» (Gediz Vallis)، در دهانه گیل، از روی یک سنگ معمولی عبور کرد و آن را شکست.
با شکسته شدن سنگ، مادهای زردرنگ و درخشان نمایان شد که دانشمندان را شگفتزده کرد: گوگرد خالص!
این کشف اهمیت زیادی داشت، زیرا پیش از آن گوگرد معمولاً به شکل ترکیباتی مانند سولفات در مریخ شناسایی شده بود و وجود گوگرد خالص به این شکل، برای نخستین بار مشاهده میشد.
کشف یک منطقه پر از گوگرد خالص
بررسیهای بعدی نشان داد که این سنگ تنها نمونه موجود نیست و تعداد زیادی سنگ مشابه در منطقه پراکنده شدهاند.
پژوهشگران در مطالعات خود تأیید کردند که این منطقه حدود ۲۱۰۰ مترمربع وسعت دارد و سنگهای آن حاوی گوگرد با خلوص بسیار بالایی هستند.
اما سؤال اصلی این بود: گوگرد خالص چگونه در مریخ تشکیل شده است؟
روی زمین، ذخایر بزرگ گوگرد معمولاً با فعالیتهای آتشفشانی یا منابع آب گرم زیرزمینی ارتباط دارند؛ اما در محل کشفشده در مریخ، شواهدی از چنین شرایط دمایی بالایی وجود نداشت.
گوگرد چگونه در مریخ به وجود آمده است؟
دانشمندان دو احتمال مهم را برای توضیح این پدیده مطرح کردهاند:
۱. فعالیتهای آتشفشانی در گذشته مریخ
بر اساس فرضیه نخست، گازهای گوگرددار ناشی از فعالیتهای آتشفشانی باستانی در زیر سطح مریخ به دام افتادهاند.
با گذشت زمان، فرسایش سطح زمین و آزاد شدن این گازها، شرایط را برای واکنشهای شیمیایی فراهم کرده و در نهایت باعث تشکیل ذخایر گوگرد خالص شده است.
پژوهشگران تخمین میزنند این ذخایر حدود ۲٫۸ تا ۳٫۱ میلیارد سال پیش شکل گرفته باشند.
۲. واکنشهای شیمیایی در آب
در پژوهشی جداگانه، دانشمندان آزمایش کردند که آیا میتوان بدون دمای بالا و بدون دخالت موجودات زنده، گوگرد خالص تولید کرد یا نه.
آنها ترکیبات سولفیدی و کلرات را در آب اسیدی و در دمای اتاق با یکدیگر ترکیب کردند.
نتیجه جالب بود: این واکنش شیمیایی باعث تشکیل بلورهای زردرنگ گوگرد خالص شد.
این آزمایش نشان میدهد که احتمالاً در گذشته مریخ نیز واکنشهای مشابهی میتوانستهاند به تشکیل ذخایر گوگرد کمک کنند.
آیا کشف گوگرد میتواند نشانهای از وجود حیات در مریخ باشد؟
گوگرد یکی از عناصر ضروری برای حیات است. بسیاری از موجودات زنده از ترکیبات گوگرد برای ساخت برخی اسیدهای آمینه و پروتئینها استفاده میکنند.
البته کشف گوگرد خالص بهمعنای پیدا شدن نشانهای از حیات در مریخ نیست. دانشمندان نشان دادهاند که این ماده میتواند از طریق واکنشهای کاملاً شیمیایی و بدون دخالت موجودات زنده نیز تشکیل شود.
بااینحال، وجود عناصر ضروری برای حیات، شواهدی از آب در گذشته و شرایط محیطی مناسب در دوران باستان مریخ، همچنان این سیاره را به یکی از مهمترین اهداف جستوجوی حیات فرازمینی تبدیل کرده است.
جمعبندی
کشف گوگرد خالص در مریخ نشان میدهد که تاریخ زمینشناسی این سیاره پیچیدهتر از چیزی است که دانشمندان تصور میکردند.
این یافته به پژوهشگران کمک میکند شرایط شیمیایی و محیطی مریخ در میلیاردها سال پیش را بهتر بشناسند و سرنخهای بیشتری درباره امکان شکلگیری حیات در این سیاره به دست آورند.
همانطور که یکی از پژوهشگران این مطالعه اشاره کرده است، مریخ مانند تصویری منجمد از میلیاردها سال پیش است؛ تصویری که به ما اجازه میدهد گذشته دور سیارهای دیگر و حتی بخشی از تاریخ اولیه زمین را بهتر درک کنیم.