در این گزارش قصد داریم درخصوص سبک جدیدی از تحلیل بازارتحت عنوان تحلیل «تاپ» صحبت می کنیم.

اما «تحلیل تاپ» چیست و این واژه از کجا آمده است ؟

در این سبک قصد داریم 3 تیپ تحلیل اشاره شده در ذیلرا با هم ادغام نموده و به یک نتیجه واحد با درجه خطای پائین دست یابیم.

* تحلیل تکنیکال

* تحلیل ارزش معاملات

الف- تحلیل تکنیکال :

تحلیل تکنیکال حدود 3 قرن قدمت دارد و استفاده از شاخص های تکنیکال و ترسیم نمودارهای تکنیکال را می‌توان در نوشته های قرن هفدهم و هجدهم میلادی نیز مشاهده کرد.تعریف تحلیل تکنیکال را می‌توان به 2 صورت مطرح کرد: 1- تحلیل نوسانهای گذشته قیمت با انگیزه پیش بینی تغییرات آینده قیمت 2- تحلیل مبتنی بر رفتارهای بازار از طریق مطالعه نمودار قیمت، میانگین متحرک قیمتها، شکل گیری الگوها و سایر شاخص ها.

استفاده از ابزار تکنیکال نه به تنهایی ولی می تواند به معامله گران در راستای پیدا نمودن نقاط مهم و کلیدی برای ورود و خروج در بازارهای مالی کمک نماید.

بنابراین فعالان بازار نیز تحولات در این حوزه را رصد می کنند و واکنش های بازار به سطوح کلیدی را زیر ذره بین قرار داده و مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهند. این یعنی چه بخواهیم و چه نخواهیم فعالان بازار به تغییرات شکل گرفته در شاخص کل توجه دارند. خُب ، تا بدین جای کار متوجه شدیم که ابزار تکنیکال می تواند برای تحلیل و بررسی موقعیت بازار مفید باشد اما این روش به دلایلی که به تفضیل مطرح شد ،به تنهایی کارا و قابل اتکا نیست ...

ب- تحلیل P/e یا نسبت قیمت به درآمد بازار :

نسبت قیمت به درآمد یا P/e یکی از روش های قدیمی و عموما پر استفاده به منظور ارزش گذاری سهام و البته بازار می باشد. هر چند محاسبه P/e بسیار ساده است اما تفسیر آن کمی دشوار است .به لحاظ نظری ، P/eیک سهم و یا بازار به ما می گوید که سرمایه گذاران چند ریال حاضرند به ازای هر ریال سود یک شرکت و یا بازار پرداخت نمایند. به همین جهت به آن ضریب سهام نیز می گویند. به عبارت دیگر اگرP/eیک سهم 20 واحد باشد بدین معنی است که سرمایه گذاران حاضرند 20 ریال برای هر ریال از سود این سهم بپردازند .اما بررسی P/e چه محاسنی برای معامله گران و سرمایه گذاران دارد ؟

بررسی روند تغییر نسبت قیمت به درآمد بازار طی بازه زمانی 2 – 3 سال اخیر نشان می دهد که بورس تهران نسبت به سطح پی بر ای 6 الی 7 واحدی دافعه خوبی داشته و هر بار که بازار به این رقم نزدیک شده ، شاهد تزریق نقدینگی و شکل گیری رونق در بازار هستیم. گفتنی است ، اخیرا P/eبازار به رقم کمتر از 7 واحدی رسیده و حالا با برگزاری مجامع شرکت های بزرگ این رقم حتی می تواند تا سطوح نزدیک به 6 مرتبه ای هم تنزل پیدا کند و این یعنی بازار به نقاطی رسیده که دیگر فروش منطق ندارد و کم کم خریداران نیز برای ورود به میدان وسوسه خواهند شد.

خصوصا که بسیاری از شرکت های بزرگ قابلیت تعدیل در سود سال 96 را دارند. به عنوان مثال شرکتی همچون فولاد مبارکه می تواند در سال 96 تا 350 ریال سود محقق کند. اگر فرض کنیم این شرکت 180 ریال dps در مجمع تقسیم کند ، P/e تحلیلی بعد از مجمع به رقم نازل 3.6 مرتبه ای خواهد رسید. این اتفاق می تواند در یکسری شرکت بزرگ دیگر نظیر فولاد خوزستان ، سنگ آهن گل گهر ، ملی صنایع مس و ... نیز رخ دهد. لذا در مجموع باید گفت که نسبت قیمت به درآمد بازار به نقاط خوبی رسیده و از همین روی شاهد کاهش میل به فروش در بازار هستیم. خب این نسبت به ما کمک می کند تا برای سرمایه گذاری نقاط کلیدی را با ضریب خطای پائین شناسایی کنیم اما به تنهایی کاربرد نخواهد داشت. چرا ؟

پاسخ این سوال را در تحلیل تیپ سوم ارائه خواهیم نمود.

ج) تحلیل ارزش معاملات خرد :

درخصوص این تحلیل باید گفت که اکثر قریب به اتفاق معامله گران معتقدند که افزایش حجم و ارزش معاملات در کف ها و سقف ها می تواند به نوعی صادر کننده سیگنال ورود و یا خروج باشد. اما از آنجایی که اخیرا شاهد معامله اوراق مشارکت و خزانه در بازار سرمایه هستیم ، اعدادی که در پایان ساعت معاملات بر روی سایت tsetmc به نمایش در می آیند ، نمی توانند وضعیت داد و ستد واقعی بین معامله گران را بروز دهند. از این رو بر آن شدیم تا روزانه ( بصورت دستی و بدون استفاده از نرم افزار ) معاملات بلوکی و اوراق بدهی را از دل ارزش کل معاملات تمیز دهیم تا به رقم واقعی که بین معامله گران داد و ستد می شود دست یابیم.

اگرچه محاسبات دستی توسط نگارنده این تحلیل ممکن است اندک خطایی داشته باشد اما این مقدار خطا به حدی نخواهد بود که کلیت تحلیل را به چالش بکشد.

همانطور که مستحضر هستید ، بازار طی دوره های گذشته ، در زمانی که ارزش معاملات به سطوح کمتر از 100 میلیارد تومانی ( بین 70 الی 80 میلیارد تومان ) رسیده اقدام به کف سازی نموده و زمانی که حجم ها بالا گرفته ، از روند صعودی به روند اصلاحی چرخش نموده است. لذا با رسیدن ارزش معاملات به سطوح حداقلی در می یابیم که میل به فروش کاهش یافته و در نتیجه بازار برای چرخش نیاز به افزایش حجم و ارزش معاملات دارد. البته این روش تحلیل هم به مانند سایر روش هایی که در بالا مورد بررسی قرار گرفت ، به تنهایی نمی تواند راهگشا باشد چراکه شاید وضعیت تکنیکی و نسبت P/e بازار در نقاط مناسبی برای چرخش قرار نگرفته باشند ...

*بررسی آخرین وضعیت تکنیکی شاخص کل :

همانطور که در تصویر زیر مشاهده می کنید ، پس از آنکه شاخص کل در عبور از سقف قبلی یعنی محدوده 81.200 الی 81.700 واحدی ناتوان ظاهر شد ، وارد فاز استراحت گردید و در این مسیر بیش از 50 درصد از حرکت صعودی اخیر را اصلاح نمود اما اکنون نماگر بازار سرمایه در نزدیک حمایت قوی 61.8 درصدی فیبوناچی تلاقی با خط روند صعودی ترسیم شده قرار گرفته و پیش بینی می شود پس از کمی درجا زدن در این نقاط و یا نهایتا کمی دیگر اصلاح تا باند حمایتی 78.150 الی 77.900 واحد ، مسیر صعودی جدیدی را آغاز نماید. دربررسی وضعیت اندیکاتورها می بینیم که RSI در محدوده وارد محدوده اشباع از فروش شده و در طرف دیگر واگرایی مخفی مثبت بین نمودار قیمتی و این اندیکاتور نمایان شده است.

* جمع بندی :

همانطور که در بالا اشاره شد ، این روش ها به تنهایی نمی توانند کارآمد باشند و هر کدام علاوه بر نقاط قوت ، نقطه ضعف هایی نیز دارند اما تلفیق روش های فوق می تواند بخش زیادی از خطاهای تحلیلی را خنثی نموده و در نتیجه معامله گران با ریسک کمتری اقدام به معامله و سرمایه گذاری در بازار نمایند. در این روش بهتر است در ابتدای امر ، نسبت P/e بازار را رصد نمایید. هر زمان که این نسبت به رقم مطلوب نزدیک شد ، می توان وضعیت تکنیکی شاخص کل را مورد تحلیل و بررسی قرار داد. همزمانی قرار گرفتن شاخص بر روی سطوح حمایتی کلیدی و رسیدن P/e بازار به سطوح 7 و کمتر از 7 مرتبه ای بیان کننده آمادگی بازار برای چرخش می باشد اما سیگنال واقعی زمانی صادر می گردد که حجم و ارزش معاملات از کف خود فاصله گرفته و در مسیر رشد قرار بگیرد.

بررسی وضعیت فعلی بازار :

الف- محدوده حمایتی شاخص کل : 77.900 الی 78.1500 واحد – ( نزدیک به 500 الی 700 واحد با محدوده حمایتی فوق فاصله داریم که رقم چندان بالایی نیست )

ب- نسبت قیمت به درآمد بازار ( P/e ) : کمتر از 7 مرتبه – با خاتمه یافتن فصل مجامع این رقم تا سطوح 6 مرتبه ای نیز تنزل خواهد یافت.

ج) ارزش معاملات خرد : کمی بیش از 100 میلیارد تومان – رشد اخیر بازار در فروردین ماه آغاز شد و کف ارزش معاملات در آن روز 76 میلیارد تومان بود. لازم به ذکر است که اخیرا ارزش معاملات تا سطوح 90 میلیارد تومانی هم افت کرده بود.

بررسی پارمترهای یاد شده نشان می دهد که بازار کم کم می تواند برای چرخش و تغییر روند ( از نزولی به صعودی ) آماده شود. لذا طبیعی است که در مقطع فعلی شاهد معاملات فرسایشی در کلیت بازار باشیم.

نویسنده : مهبد قندچی ( کارشناس و تحلیل گران بازارهای مالی )