قسمت صد و سی و هفتم خاطرات میلسپو: مشکل می‌توان گفت که وزارت خارجه امریکا به دلیل اینکه طی هجده ماه گذشته حاکمیت و استقلال ایران را نقض کرده احساس گناه کرده است

سرویس تاریخ «انتخاب»: کتاب ماموریت آمریکایی‌ها در ایران اثر آرتور میلسپو ترجمۀ حسین ابوترابیان در سال ۱۳۵۶ است.

 

آرتور میلسپو متولد مارس ۱۸۸۳ در روستایی در میشیگان، حقوقدان و کارشناس مالی آمریکایی که در سالهای ۱۹۲۲-۱۹۲۷ و ۱۹۴۲-۱۹۴۵ برای اصلاح مالیه به استخدام دولت ایران درآمد. او دانش آموخته (دکترای) دانشگاه جانز هاپکینز و (کارشناسی ارشد) دانشگاه ایلینوی بود‌.

 

ظاهراً وزارت خارجه تحت تأثیر این استدلال زیرکانه ایرانیان قرار گرفته بود که پشتیبانی دولت آمریکا از رئیس هیئت بمنزله دخالت در امور داخلی ایران است. وزارت خارجه درست و حسابی در این دام افتاد و سفارت هر بار که پشتیبانی خود را انکار می‌کرد به این فرمول متوسل می‌شد. رعایت قواعد و اصول قدیمی مورد احترام، توسل به «اصول حاکمیت» و «عدم مداخله در امور داخلی» را برایشان آسان می ساخت. درست است که حاکمیت ایران تضمین شده بود ولی در حالیکه انگلیسیها و روسها با واقع بینی آن را بکار می بردند سفارت آمریکا در واکنش به تقاضا و پشتیبانی من خودش را دقیقاً متعهد به این اصل و بی اعتنا به اصول دیگری که شاید به همین اندازه معتقد بود نشان داد. این انعطاف ناپذیری چند ماه پس از کنفرانس تهران بروز کرد. مشکل می توان گفت که وزارت خارجه به سبب این احساس گناه که طی هجده ماه گذشته حاکمیت و استقلال ایران را نقض کرده است ناگهان پشتیبانی اش را از هیئت سلب کرد.

 

همین که در پائیز ١٩٤٤ وضع روشن و مخالفتها علنی شد، من پشتیبانی سفارت را در بعضی موارد تقاضا کردم. سفارت دلایل گوناگونی برای استنکاف خود یافت که گاهی با هم متناقض بود ولی مثل همیشه بخش عمده دشواریهای ما از امور داخلی دولت ایران ناشی می‌شد. سفارت این نظرش را به دولت ایران اعلام کرد و به اطلاع عامه مردم رساند. دوستان ایرانی هیئت به زحمت می توانستند تناقض بین رفتار صمیمانه و دوستانه و میانجیگریهای سودمند دیپلوماتهای امریکائی را در گذشته با کناره گیری حساب شده اعضای سفارت از هر عملی که ممکن بود تعبیر به پشتیبانی شود درک کنند. طبیعی است که ایرانیان نتیجه گیری کردند که سفارت دست در دست مخالفان نهاده است.