الجزیره نوشت: روسیه میگوید با وجود انقضای پیمان هستهای نیواستارت، مسئولانه عمل خواهد کرد. پکن و مسکو هر دو از پایان آخرین پیمان کنترل تسلیحات هستهای میان روسیه و آمریکا ابراز تأسف کردند.
به گزارش انتخاب، کرملین اعلام کرد روسیه با وجود انقضای آخرین پیمان کنترل تسلیحات هستهای میان مسکو و واشنگتن، به عنوان یک قدرت هستهای مسئولانه عمل خواهد کرد؛ پیمانی که به گفتهٔ کارشناسان، پایان آن میتواند خطر آغاز یک رقابت تسلیحاتی جهانی جدید را به همراه داشته باشد.
پیمان «نیو استارت» روز پنجشنبه منقضی میشود و این امر به بیش از نیم قرن محدودیت بر تسلیحات هستهای راهبردی ایالات متحده و روسیه پایان میدهد.
چین خود را شریکی قابل اعتماد معرفی میکند، در حالی که ترامپ متحدان آمریکا را دور میکند
«امروز این روز به پایان میرسد و این [پیمان] دیگر هیچ اثری نخواهد داشت»، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، روز پنجشنبه به خبرنگاران گفت. کارشناسان کنترل تسلیحات پیشتر گفته بودند که تصورشان این بوده که این پیمان در پایان روز چهارشنبه منقضی شده است.
روسیه پیشنهاد داده بود که هر دو طرف بهطور داوطلبانه شرایط این توافق را برای یک سال تمدید کنند تا زمانی برای گفتوگو دربارهٔ یک پیمان جانشین فراهم شود؛ پیشنهادی که به گفتهٔ مسکو، رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، هرگز بهطور رسمی به آن پاسخ نداد.
پسکوف گفت: «این توافق در حال پایان یافتن است. ما این موضوع را منفی میدانیم و تأسف خود را ابراز میکنیم.» او افزود که این موضوع یک روز قبل در تماس تلفنی میان رئیسجمهور روسیه، ولادیمیر پوتین، و رئیسجمهور چین، شی جینپینگ، مطرح شده بود.
او ادامه داد: «اینکه بعد از این چه اتفاقی میافتد، بستگی به روند رویدادها دارد. در هر صورت، فدراسیون روسیه رویکرد مسئولانه و دقیق خود را نسبت به مسئلهٔ ثبات راهبردی در حوزهٔ سلاحهای هستهای حفظ خواهد کرد و، همانطور که همیشه، پیش از هر چیز بر اساس منافع ملی خود عمل خواهد کرد.»
پیمان نیو استارت نخستین بار در سال ۲۰۱۰ در پراگ توسط باراک اوباما، رئیسجمهور وقت آمریکا، و دیمیتری مدودف، رئیسجمهور وقت روسیه، امضا شد. این پیمان سقف زرادخانهٔ هستهای هر طرف را به ۱٬۵۵۰ کلاهک هستهای راهبردی مستقر محدود میکرد — کاهشی نزدیک به ۳۰ درصد نسبت به سقف قبلی که در سال ۲۰۰۲ تعیین شده بود.
منظور از سلاحها یا کلاهکهای «مستقر»، آنهایی هستند که در خدمت فعال قرار دارند و برای استفادهٔ سریع آمادهاند، در مقابل سلاحهایی که در انبار نگهداری میشوند یا در انتظار برچیده شدن هستند.
این پیمان همچنین به هر یک از طرفین اجازه میداد بازرسیهای میدانی از زرادخانهٔ هستهای طرف مقابل انجام دهد؛ بازرسیهایی که در دوران همهگیری کووید-۱۹ متوقف شدند و از آن زمان تاکنون از سر گرفته نشدهاند.
«چین در مذاکرات خلع سلاح شرکت نخواهد کرد»
وزارت امور خارجهٔ چین نیز به جمع رو به رشد واکنشهای بینالمللی که نسبت به انقضای این پیمان ابراز تأسف کردهاند، پیوست.
«چین از انقضای پیمان نیو استارت ابراز تأسف میکند، زیرا این پیمان برای حفظ ثبات راهبردی جهانی اهمیت زیادی دارد»، لین جیان، سخنگوی وزارت امور خارجهٔ چین، روز پنجشنبه گفت.
او افزود: «جامعهٔ بینالمللی بهطور گسترده نگران است که پایان این پیمان تأثیر منفی بر نظام بینالمللی کنترل تسلیحات هستهای و نظم هستهای جهانی داشته باشد.»
ترامپ گفته است که خواهان توافقی بهتر است که چین را نیز دربر بگیرد. اما پکن از مذاکره با دو کشور دیگر خودداری میکند، زیرا تنها بخش کوچکی از تعداد کلاهکهای هستهای آنها را در اختیار دارد — حدود ۶۰۰ کلاهک، در مقایسه با حدود ۴٬۰۰۰ کلاهک برای هر یک از روسیه و آمریکا.
لین بار دیگر این نکته را تکرار کرد و افزود که چین به مذاکرات دوجانبهٔ کاهش تسلیحات نخواهد پیوست.
او گفت: «نیروهای هستهای چین در سطح ایالات متحده و روسیه نیست و چین در این مرحله در مذاکرات خلع سلاح شرکت نخواهد کرد.»
روسیه و ایالات متحده در مجموع بیش از ۸۰ درصد کلاهکهای هستهای جهان را در اختیار دارند.
با این حال، زرادخانهٔ هستهای چین سریعتر از هر کشور دیگری در حال گسترش است — حدود ۱۰۰ کلاهک جدید در سال از سال ۲۰۲۳ تاکنون — بنا بر گزارش مؤسسهٔ بینالمللی پژوهشهای صلح استکهلم (SIPRI).
بر اساس برآورد SIPRI، چین دستکم ۶۰۰ کلاهک هستهای در اختیار دارد — بسیار کمتر از سقف ۸۰۰ کلاهکی که برای هر یک از روسیه و آمریکا تحت پیمان نیو استارت تعیین شده بود.
کاخ سفید این هفته اعلام کرد که ترامپ دربارهٔ مسیر آیندهٔ کنترل تسلیحات هستهای تصمیم خواهد گرفت و این تصمیم را «در چارچوب زمانی خودش» روشن خواهد کرد.
یک مقام ناتو، که به شرط ناشناس ماندن صحبت میکرد، از آمریکا و روسیه خواست با «مسئولیتپذیری و خویشتنداری» عمل کنند تا «امنیت جهانی» حفظ شود.
این مقام افزود که روسیه و چین هر دو در حال افزایش توانمندیهای هستهای خود هستند و ناتو «به انجام اقداماتی که برای تضمین دفاع خود ضروری است، ادامه خواهد داد.»
