بیشتر زنان با ویتامینهای بارداری آشنا هستند، اما واقعیت این است که تغذیه پیش از تولد بسیار گستردهتر از آن چیزی است که معمولاً تصور میکنیم.
بهگزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ سلامت و ظرفیتهای نسل آینده به وضعیت تغذیهای مادران امروز وابسته است. بارها شنیدهایم که تغذیه نوزاد از بشقاب مادر شروع میشود. نه ماه بارداری دورهای حیاتی است؛ نهتنها برای مادر، بلکه برای جنینی که کاملاً به او وابسته است.
تغذیه پیش از تولد فقط به داشتن بارداری سالم محدود نمیشود، بلکه برای سلامت مادامالعمر، رشد و تکامل کودک نیز نقش اساسی دارد.
با این حال، اطلاعات موجود درباره تغذیه بارداری هنوز محدود است. برای تقویت نسلهای آینده باید رویکردی جامع در پیش بگیریم؛ رویکردی که در تمام سطوح از مادر و نوزاد حمایت کند.
اصلاح کمبودهای تغذیهای پیش از بارداری
به گفتهی دکتر سومیتا پرابهاکار، متخصص زنان و زایمان و IVF :
«تمرکز سنتی صرفاً بر آهن و اسیدفولیک ــ هرچند بسیار مهم ــ اغلب واقعیتی پیچیدهتر را نادیده میگیرد. بسیاری از زنان پیش از بارداری نیز با کمبودهای تغذیهای وارد این مرحله میشوند.»
بر اساس آمار منتشرشده در Journal of Family Medicine and Primary Care، درصد قابلتوجهی از زنان در سراسر جهان با کمخونی مواجهاند و کمبود گستردهی ویتامین D و B12 نیز شایع است. این بدان معناست که بسیاری از مادران بدون ذخایر کافی وارد دوران بارداری میشوند و بنابراین مفهوم «غذا خوردن به اندازه دو نفر» بهتنهایی کافی نیست.
دکتر پرابهاکار تأکید میکند:
«یک رویکرد ۳۶۰ درجه باید پیش از بارداری آغاز شود؛ یعنی شناسایی و اصلاح این کمبودها برای ایجاد یک پایه تغذیهای قوی.»
ریزمغذیهای ضروری در تغذیه پیش از تولد
رشد جنین به یک ماده مغذی محدود نمیشود؛ مجموعهای از ریزمغذیها در این فرآیند نقش دارند و همگی با یکدیگر در ارتباطاند. برخی از مهمترین آنها عبارتاند از:
برای مغز و سیستم عصبی
پژوهشها نشان میدهد اسیدهای چرب امگا-۳ (بهویژه DHA)، کولین، ید، اسیدفولیک و ویتامین B12 بهصورت هماهنگ در ساخت مغز نقش دارند، عملکرد شناختی و حافظه را تحت تأثیر قرار میدهند و از بروز نقصهای لوله عصبی جلوگیری میکنند.
برای رشد و ساختار بدن
آهن برای انتقال اکسیژن و رشد ضروری است؛
ویتامین D و کلسیم برای تکامل سیستم اسکلتی حیاتیاند.
برای تقویت سیستم ایمنی
روی (زینک)، پروتئین و ویتامین D در شکلگیری یک سیستم ایمنی قوی نقش کلیدی دارند.
دکتر پرابهاکار توضیح میدهد:
«وقتی چند کمبود تغذیهای همزمان وجود داشته باشد، اثرات منفی آنها تشدید میشود. این مسئله میتواند از سطح انرژی و عملکرد ایمنی مادر گرفته تا رشد جسمی و شناختی کودک را تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین ما به یک راهبرد گسترده نیاز داریم، نه رویکردی محدود.»
چرا به یک راهبرد جامع تغذیهای نیاز داریم؟
برای پرورش نسلهای سالمتر، تغذیه پیش از تولد باید چندبُعدی باشد:
۱️ اولویت دادن به رژیمهای غذایی سرشار از مواد مغذی
هر دو والد ــ بهویژه مادران ــ باید رژیمی متعادل و کامل شامل غذاهای طبیعی و فرآورینشده مانند میوهها، سبزیجات، پروتئینهای کمچرب و غلات غنیشده داشته باشند. این مواد طیف وسیعتری از ریزمغذیها و اثرات همافزای آنها را فراهم میکنند.
۲ مکملیاری هدفمند و هوشمندانه
حتی با رعایت رژیم سالم، شکافهای تغذیهای شایع هستند. بنابراین مصرف مکملهای بارداری باکیفیت و مکملهای اختصاصی مانند ویتامین D، B12 و کلسیم برای حفظ سلامت مادر و جنین ضروری است.
۳توانمندسازی از طریق آموزش
ارائه اطلاعات جامع به زنان کمک میکند انتخابهای آگاهانهتری برای سلامت خود و خانوادهشان داشته باشند. این آگاهی احتمال بارداری سالم و دوره حاملگی بدون عارضه را افزایش میدهد.
سخن پایانی
دکتر پرابهاکار در جمعبندی میگوید:
«با اتخاذ رویکردی ۳۶۰ درجه، میتوانیم از واکنش صرف به کمبودها فراتر برویم و بهطور فعال در سلامت، ظرفیت و تابآوری نسل آینده سرمایهگذاری کنیم؛ و در نهایت بنیانی قویتر و سالمتر برای کل جامعه بسازیم.»
تغذیه پیش از بارداری تنها یک توصیه پزشکی نیست؛ سرمایهگذاری آگاهانهای است برای آیندهای سالمتر.
