در دومين و مهم‌ترين سفر آقاي علي‌اكبر صالحي وزير امور خارجه ايران به مصر، وي چهارشنبه شب در راس هياتي عالي‌رتبه وارد مصر شد. اين سفر يك روزه ضمن سفر دوره‌يي او به قاره آفريقا بود. به عقيده تحليلگران مصري اين سفر به نوعي خاص و ويژه به نظر مي‌آيد و آن را در راستاي بهبود تدريجي روابط توصيف كرده‌اند اما به عقيده بعضي از آنها، در رابطه با ايران نبايد شتاب‌زدگي در كار باشد و از سرگيري مناسبات زمان مي‌خواهد. سفر آقاي صالحي به مصر نشانه ازسرگيري روابط ديپلماتيك نيست، اما اينكه روابط در سطح طبيعي بماند براي دو كشور بزرگ ايران ومصر در منطقه بسيار مهم است.

 با انقلاب 25 ژانويه شاهد افزايش و بهبود تدريجي در روابط و برقراري مناسبات دوستانه هستيم و اين مساله طبيعي بين دو كشور بزرگ متمدن، ريشه‌دار و با گذشته تاريخي مشترك است. اما برقراري روابط ديپلماتيك مصر و ايران بستگي به عوامل توازن قدرت سياسي و منطقه‌يي دارد. فارغ از هر چيز در ساده‌ترين جمله بايد بگويم كه بحران سوريه توانست اين دو كشور بزرگ يعني مصر و ايران را به هم نزديك كند، گر‌چه در اين بحران اختلاف ديدگاه‌هاي سياستمداران مصري و ايراني واضح است كه چندي پيش هم آقاي مرسي در مصاحبه با «سي‌ان‌ان» بر آن تاكيد كردند كه بشار بايد از قدرت كنار بگيرد.

اما به قول سياستمداران ايراني اين اختلاف در ديدگاه‌ها نبايد مانع از مسير نزديكي و رابطه دوستانه بين دو كشور آن هم بعد از انقلاب 25 ژانويه شود. محورهاي اساسي ديدارهاي آقاي صالحي از اخضر ابراهيمي و محمد كامل عمرو (وزير امور خارجه) گرفته تا آقاي مرسي رييس‌جمهور مصر و حتي دكتر احمد الطيب (شيخ الازهر)، بحران سوريه بود. شايد مكانيزم راه‌حل بحران سوريه نزد دو كشور متفاوت باشد اما نقطه مشترك مصر و ايران كه در اين سفر نيز بيان شد، اين است كه هر دو كشور مخالف دخالت نظامي خارجي در سوريه هستند و مصر نيز خواستار توقف خشونت و خونريزي‌ها است. مقامات مصري بعد از انقلاب 25ژانويه معتقدند با ايران به عنوان يك قدرت منطقه‌يي كه نمي‌شود ناديده‌اش گرفت بايد رفتار و تعامل كرد ودر عين حال نمي‌خواهد اشتباهات رژيم سابق حسني مبارك كه با ايران براي راضي كردن ايالات‌متحده‌ امريكا دشمني مي‌كرد را تكرار كنند.

با توجه به نقش برجسته مصر در رايزني‌هاي منطقه‌يي و بين‌المللي حضور ايران در يافتن راه‌حل براي بحران سوريه به يك ضرورت انكار ناپذير تبديل شده است كه يك نمونه‌اش در نشست چهارگانه ايران، مصر، تركيه و عربستان در قاهره ديده شد. فكر مي‌كنم آقاي صالحي كه به زبان عربي بسيار مسلط بودند توانست احساس ملت ايران را به زباني آشنا براي مردم مصر بيان كند. او در ديدار با دكتر احمد الطيب جايگاه الازهر را در دل ايرانيان بيان كرد و ابراز اميدواري كرد كه روزي در الازهر درس بخواند. صحبت‌هاي آقاي صالحي با الطيب باعث شد كه دكتر الطيب احساس الفت و آشنايي با صالحي پيدا كند و در نتيجه شايد براي نخستين‌بار در بزرگ‌ترين نهاد ديني مصر، بحث سني و شيعه بين مقامات مصري و ايراني مطرح شد.

دكتر الطيب با صراحت درباره مساله سني و شيعه صحبت كردند. ايشان اولا خواستار صدور فتوا از حوزه‌هاي مذهبي ايران براي پرهيز از لعن و ناسزاگويي به صحابه و عايشه همسر پيامبر شدند، دوما بر حقوق اقليات سني در ايران تاكيد كردند و سوما عدم دخالت در امور بحرين و مساله سوريه و امنيت خليج فارس را خواستار شدند. آقاي صالحي هم ديدگاه خود و ايران را بيان كردند و خواستار هم‌زيستي بين سني و شيعه شدند و گفتند كه بايد از اختلاف و تفرقه ميان مسلمان پرهيز كرد، چراكه جدايي شيعه و سني توطئه و فتنه دشمنان اسلام است. به نظر مي‌رسد اين ديدار بسيار مثبت و موفق بود، چرا كه آقاي صالحي نيز به صراحت و اطمينان همراهي و دوستي مذاهب اسلامي را يادآور شدند.

 ايشان اعلام كردند كه فتوايي در ايران براي پرهيز از لعن صحابه پيامبر از سوي رهبر جمهوري اسلامي صادر شده است. ديگر سوغات آقاي صالحي از مصر دعوت رييس‌جمهور مرسي از آقاي احمدي‌نژاد كه در راستاي جبران اختلافات گذشته صورت گرفته است، براي حضور در اجلاس سران كشورهاي اسلامي بود كه ماه آينده در قاهره برگزار مي‌شود.

 ‌ روزنامه‌نگار اليوم‌السابع قاهره و پژوهشگر ادبيات فارسي