زومیت: بررسی هفتهزار ستاره از همگروههای خورشید نشان میدهد ریشه این ستارهها در قلب کهکشان راه شیری نهفته؛ یعنی شاید خورشید واقعاً از آنجا گریخته باشد.
خورشید، ستارهای که هر روز به زمین زندگی میبخشد، همیشه در مرکز داستان ما قرار داشته است. اما تصور کنید خورشید اصلاً اهل این حوالی نباشد. بررسی سرگذشت حدود هفتهزار ستارهی مشابه خورشید، نشان میدهد ریشههای این ستارهی حیاتی ممکن است در قلب پرهیاهوی کهکشان راه شیری نهفته باشد؛ جایی که تا همین اواخر فکر میکردیم محل سکونت دائمی ستارگان نیست. خورشید و همنسلانش، ممکن است مهاجرانی از مرکز کهکشان باشند.
تحلیل تازهای که روی ۶٬۵۹۴ ستارهی مشابه یا دوقلوی خورشید انجام شده، حاکی از آن است که خورشید و همگروهانش احتمالاً در فاصلهی حدود ۱۰هزار سال نوری نزدیکتر به مرکز کهکشان شکل گرفتهاند. یافتهها فرضیهی شکلگیری ساختار میلهای کهکشان راه شیری را تقویت میکند؛ به این ترتیب که تصور میشود ساختار در زمانی مشابه با شکلگیری خورشید و همنسلانش ایجاد شده و باعث مهاجرت آنها به مناطق بیرونی شده است.
خورشید در صفحهی دیسک کهکشان راه شیری میچرخد و در فاصلهی ۲۷هزار سال نوری از مرکز کهکشان، در لبهی داخلی بازوی مارپیچی شکارچی قرار دارد. مدار خورشید به دور کهکشان هر ۲۴۰ میلیون سال یکبار کامل میشود و این ستاره حدود ۵ میلیارد سال پیش شکل گرفته است؛ اما نه در مکان فعلی خود.
کهکشان راه شیری، بهعنوان کهکشانی مارپیچی با ساختار میلهای شناخته میشود. توزیع ستارگان در مرکز این کهکشان به شکل کرهای نیست، بلکه ساختاری کشیده و شبیه به میله دارد. هنوز مشخص نیست آیا این میلهها ساختارهای دائمی هستند یا موقتی و میتوانند در طول زمان تغییر کنند یا خیر؛ اما وجود آنها میتواند مهاجرت ستارگان از مرکز کهکشان را دشوار کند.
برای حل معما، تیمی ژاپنی به رهبری پروفسور دایسوکه تانیگوچی از دانشگاه متروپولیتن توکیو و دکتر تاکوجی تسوجیموتو از رصدخانهی ملی ژاپن، به دنبال ستارگانی گشتند که خواصی مشابه با خورشید دارند و احتمالاً در زمان مشابهی نیز شکل گرفتهاند. این ستارگان بهعنوان «دوقلوی خورشیدی» شناخته میشوند.
تیم پژوهش با استفاده از دادههای ماموریت ماهوارهای گایای آژانس فضایی اروپا که اطلاعات بیش از ۲ میلیارد ستاره را شامل میشود، فهرستی از ۶٬۵۹۴ ستارهی دوقلوی خورشید تهیه کرد که ۳۰ برابر بزرگتر از فهرستهای پیشین است. تیم پژوهشی توانست این ستارگان را براساس سن به دو گروه تقسیم کند.
توزیع سنی نشان میدهد که یک پیک باریک در حدود ۲ میلیارد سال پیش وجود دارد و احتمالاً ستارگان فهرست بهطور محلی، دور از مرکز کهکشان شکل گرفتهاند. همچنین، یک برآمدگی پهنتر بین ۴ تا ۶ میلیارد سال نیز دیده میشود؛ به نظر میرسد این گروه اخیر همزمان با خورشید شکل گرفته باشند.
پژوهش با بررسی پویایی گروه اخیر و حضور تعداد زیادی از این ستارگان در نزدیکی خورشید، نتیجه میگیرد که خورشید احتمالاً ۱۰هزار سال نوری نزدیکتر به مرکز کهکشان راه شیری شکل گرفته است. یافتهها همچنین میتواند جدول زمانی احتمالی برای شکلگیری میلهی مرکزی نیز ارائه دهد. به نظر میرسد میلهی مرکزی درست قبل از شکلگیری خورشید و ستارگان همگروهش ایجاد شده باشد و همین رویداد هم باعث مهاجرت آنها به مدار بیرونی در کهکشان شده است.
