
آتش بس میان ایران و آمریکا در شرایطی وارد روز هجدهم شد که عباس عراقچی ساعاتی پیش برای مذاکره با میانجی پاکستانی وارد اسلام آباد شده است. بر اساس گزارش ها، ویتکاف و کوشنر نیز فردا وارد اسلام آباد میشوند. همزمان، نیویورک تایمز ادعا کرده که ایران یک پاسخ مکتوب به پیشنهاد آمریکا همراه خود دارد و البته ترامپ هم مدعی شده که ایرانی در حال ارائه یک پیشنهاد است.
برای مطالعه اخبار تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در دو روز اخیر، از لینک های زیر استفاده کنید:
آخرین اخبار مربوط به روز هجدهم آتش بس (۵ اردیبهشت ۱۴۰۵) به شرح زیر است:
سردار رضا طلایینیک، سخنگوی وزارت دفاع تأکید کرد: نیروهای مسلح تا لحظه پیش از آتشبس، آسمان سرزمینهای اشغالی را در تسلط خود داشتند و بخش قابل توجهی از ظرفیتهای موشکی نیز همچنان استفاده نشده باقی مانده است.
روزنامه نیویورک تایمز روز جمعه گزارش داد عربستان سعودی به دلیل آسیبهای اقتصادی ناشی از جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، از توافقی ۲۰۰ میلیون دلاری برای حمایت از ساختمان اپرای متروپولیتن نیویورک خارج شده است.
اگرچه ۲۰۰ میلیون دلار در مقایسه با صندوق ثروت ملی یک تریلیون دلاری عربستان رقم نسبتاً کمی است، اما این تصمیم به عنوان نخستین نشانه از این موضوع قابل توجه است که جنگ با ایران، تعهدات مالی کشورهای حاشیه خلیج فارس در غرب را کاهش داده است.
پیتر گلب، مدیر کل اپرای متر، به نیویورک تایمز گفت که عربستان دلیل تصمیم خود را خسارت وارده به اقتصاد این کشور ناشی از جنگ ایران و محاصره عبور نفت از تنگه هرمز اعلام کرده است.
میدل ایست آی نوشت: مقامات آمریکایی و عربی مطلع از مذاکرات به میدل ایست آی گفتند که دولت ترامپ به چندین کشور عرب خلیج فارس گفته است که باید از شرکتهای آمریکایی برای بازسازی زیرساختهای خود که در جریان حملات تلافیجویانه ایران در بحبوحه جنگ آمریکا و اسرائیل آسیب دیده، استفاده کنند.
مقامات به میدل ایست آی گفتند کویت، بحرین و امارات متحده عربی از جمله کشورهایی هستند که آمریکا با توجه به میزان آسیب در این کشورها، آنها را به عنوان مشتریان بالقوه برای شرکتهای مهندسی، تولیدی و ساختمانی آمریکایی در نظر گرفته است.
یک مقام آمریکایی به میدل ایست آی گفت که تاکید بر شرکتهای آمریکایی برای بازسازی خلیج فارس بخشی از سیاست خارجی «آمریکا اول» دولت ترامپ بود که بر معاملهگری اقتصادی اولویت دارد.
اما یک مقام عربی به میدل ایست آی گفت که این فشار «نسنجیده به نظر میرسد»، زیرا خلیج فارس همچنان نسبت به بازگشت درگیریها محتاط است و از تعهدات آمریکا به امنیت منطقه نگران است.
شرکت انرژی ریستاد (Rystad Energy) تخمین میزند که هزینههای تعمیر زیرساختهای مرتبط با انرژی تنها در منطقه خلیج فارس میتواند تا ۳۹ میلیارد دلار برسد.
آژانس بینالمللی انرژی (IEA) در گزارش فصلی خود که روز جمعه منتشر شد، هشدار داد که درگیریها در خاورمیانه بر بازار انرژی فراتر از سال جاری میلادی (۲۰۲۶) تأثیر خواهد گذاشت و عرضه جهانی گاز طبیعی را دو سال با کمبود عرضه مواجه خواهد کرد.
به گزارش شبکه خبری سیبیاس نیوز، در گزارش آژانس بینالمللی انرژی آمده است: اختلال در تنگه هرمز که یکپنجم نفت و گاز الانجی جهان از آن عبور میکند، همراه با آسیب به تأسیسات گاز طبیعی مایع (LNG) در قطر، باعث اختلال در عرضه نفت و گاز به بازارهای جهانی شده است.
بر اساس این گزارش، کاهش عرضه در کوتاهمدت همراه با کاهش رشد ظرفیتهای جدید، میتواند در مجموع منجر به کسری ۱۲۰ میلیارد متر مکعبی در تأمین گاز طبیعی مایع جهان بین سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ شود.
در گزارش آژانس بینالمللی انرژی آمده است: انتظار میرود کمبود عرضه گاز تا پایان سال ۲۰۲۷ ادامه یابد و مدت زمان اختلال در تنگه هرمز، عامل کلیدی نامشخصی است که بر تقاضای جهانی گاز در سال ۲۰۲۶ تأثیر خواهد گذاشت.
بر اساس گزارش منابع رسمی لبنان، پهپادهای رژیم صهیونیستی چندین حمله را به اطراف شهرک «کفرا» در شهرستان بنت جبیل انجام دادهاند.
طبق گزارش پایگاه خبری العهد، همچنین در حملهای دیگر، یک پهپاد این رژیم منطقه «البساتین» در «المعلّیه» واقع در شهرستان صور را هدف قرار داده است.
در همین حال، مرکز عملیات اضطراری سلامت وابسته به وزارت بهداشت لبنان در بیانیهای اعلام کرد که حملات روز جمعه رژیم صهیونیستی به مناطق جنوبی این کشور، به شهادت ۶ شهروند و زخمی شدن ۲ نفر دیگر انجامیده است.
جزئیات بیشتری درباره هویت قربانیان یا میزان خسارات احتمالی منتشر نشده، اما این حملات در چارچوب افزایش تنشها میان لبنان و رژیم صهیونیستی ارزیابی میشود.
«محمد اسحاق دار» وزیر خارجه پاکستان در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «خوشحالم که در کنار آقایان فیلد مارشال عاصم منیر و محسن تقوی وزیر کشور از برادرم جناب آقای سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در اسلامآباد استقبال کرده و به ایشان خوشآمد گفتم.»
وی ادامه داد : «مشتاقانه در انتظار دیدارها و تعاملات سازندهمان هستم که با هدف تقویت صلح و ثبات در منطقه انجام خواهد شد.»
وزارت خارجه روسیه از تماس وزرای خارجه روسیه و پاکستان خبر داد.
بر این اساس، در تاریخ ۲۴ آوریل، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، با محمد اسحاق دار، معاون نخستوزیر و وزیر امور خارجه پاکستان، گفتوگوی تلفنی انجام داد.
دو طرف در مورد وضعیت کنونی همکاری روسیه و پاکستان بحث و تبادل نظر کردند و در مورد وضعیت خلیج فارس به تبادل دیدگاه پرداختند.
سرگئی لاوروف نقش میانجیگری اسلامآباد در تسهیل دستیابی به توافقی پایدار بین ایران و ایالات متحده را مورد تحسین قرار داد و آمادگی روسیه را برای حمایت از این تلاشها تأیید کرد.
ریچارد هاس رئیس سابق اندیشکده شورای روابط خارجی آمریکا در تحلیلی نوشت:
در این مقطع سه گزینه پیش روی دولت ترامپ وجود دارد: تشدید، سرگردانی و مذاکره.
مشکل تشدید (از سرگیری عملیات نظامی) این است که نه به تسلیم ایران منجر میشود و نه به تغییر حکومت. همچنین تنگه را باز نخواهد کرد. در عوض، منابع نظامی محدود و رو به کاهش آمریکا را مصرف خواهد کرد. به علاوه، مجموعه اهداف باقیمانده برای ارتش آمریکا ضعیف است. حمله به تنها هدفی که میتواند اوضاع را تغییر دهد – زیرساخت انرژی ایران – حملات ایران به زیرساخت انرژی و آب همسایگانش را در پی خواهد داشت و یک بحران را به فاجعه تبدیل میکند.
سرگردانی، سیاستی است که ما را با وضع موجود رها میکند. نقص آشکار آن این است که تنگه بسته میماند که منجر به تشدید بحران اقتصادی میشود. این انتخاب تنها زمانی معنا دارد که باور داشته باشید توانایی ما برای تحمل عواقب تنگه بسته بیشتر از ایران است.
سرگردانی همچنین نیازمند اعلام خطوط قرمز آمریکا به ایران در مورد برنامه هستهای اش است. واشنگتن به تهران علامت میدهد که اقدامات خاصی از سوی آنها منجر به حملات نظامی به زیرساختهای مرتبط با هستهای خواهد شد. مشکل اینجاست که در غیاب بازرسیها، دانستن اینکه چه اتفاقی در حال رخ دادن است دشوار خواهد بود — و حملات نظامی ممکن است به تشدید سریع و بازگشت گستردهتر خصومتها منجر شود.
گزینه سوم، فشار برای توافق است. همیشه این خطر وجود دارد که انجام این کار نشانه ضعف تلقی شود و رهبران ایران خواستههای خود را افزایش دهند. با این حال، این کمضررترین گزینه است. مذاکرات دیپلماتیک عمدتاً به دو موضوع خلاصه شده است. اولی تنگه هرمز است که بسته شدن آن باعث هرج و مرج در اقتصاد جهانی و توانایی جهان برای تغذیه خود شده است. دیگری آینده برنامه هستهای ایران است.
بهترین نتیجه برای تنگه این است که پیشنهاد پایان محاصره در ازای واگذاری کنترل عبور و مرور داده شود. این توقف متقابل را میتوان همراه با پیشنهاد بررسی ایجاد یک نهاد حاکمیتی منطقهای برای تنگه، احتمالاً با اختیار دریافت عوارض از کشتیهایی که از آن عبور میکنند، ارائه کرد.
میدانم که این امر اصل عبور آزاد را به خطر میاندازد و سابقه وحشتناکی برای سایر آبراهها ایجاد میکند، اما باید اشاره کنم که ممکن است ایالات متحده پشت فرمان نباشد. فکر کردن به اینکه بتوانیم به وضعیت پیشین بازگردیم، غیرواقعبینانه است. ما اهرم فشار چندانی نداریم. پستهای جنگطلبانه ترامپ در شبکههای اجتماعی دیگر اعتباری ندارند و همانطور که گفته شد، از سرگیری خصومتها دستاورد نظامی چندانی نخواهد داشت اما کل منطقه را در معرض خطر قرار میدهد.
با توافق بر سر تنگه یا بدون آن، ایجاد یک کانال ۲۴ ساعته بین ایالات متحده و ایران (و احتمالاً دیگران) برای رسیدگی به ترانزیت از طریق تنگه مفید خواهد بود. این کار به کاهش احتمال حوادث ناخواسته کمک میکند.
سخنگوی وزارت امور خارجه نوشت:
«برای یک سفر رسمی وارد اسلامآباد پایتخت پاکستان شدیم. در این سفر دکتر عراقچی وزیر امور خارجه، با مقامهای عالیرتبه پاکستانی در رابطه با تلاشهای میانجیگرانه و مساعی جمیله آنها برای پایان دادن به جنگ تجاوزکارانه تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی و برقراری صلح در منطقه رایزنی خواهد کرد.
هیچ دیداری بین ایران و آمریکا برنامهریزی نشده است.
نظرات و ملاحظات جمهوری اسلامی ایران به طرف پاکستانی منعکس میشود».
رابرت مکنالی، بنیانگذار و رئیس گروه انرژی Rapidan و مشاور پیشین انرژی کاخ سفید، به بلومبرگ گفت که ایران «سنگر گرفته» و معتقد است در بنبست تنگه هرمز پیروز میشود.
درباره استراتژی ایران:
« آنها میدانند که گلوی ترامپ را اینجا گرفتهاند. استراتژی آنها فقط این است که منتظر بمانند تا قیمتهای بالاتر نفت، رئیسجمهور را نرم کند.»
درباره محدودیتهای صادراتی آمریکا:
مکنلی احتمال اعمال محدودیت بر صادرات (نفت آمریکا) را در صورت نزدیک شدن قیمت بنزین به ۵ دلار در هر گالن در تابستان، ۳۵٪ ارزیابی کرد و آن را «دارای نتیجه معکوس» دانست.
درباره اقدامات جبرانی داخلی آمریکا:
مکنلی معافیتهای سوختی دولت ترامپ را در برابر آنچه او «بزرگترین اختلال نفتی تاریخ» خواند (معادل ۱۵ تا ۲۰ درصد عرضه جهانی) «قطرهای در دریا» توصیف کرد.
الجزیره نوشت:
میانجیهای پاکستانی به صورت محتاطانه خوشبین هستند
باز هم، ما هنوز نمیدانیم که آیا این نشاندهنده آغاز دور دوم مذاکرات است یا خیر.
آنچه از منابع دیپلماتیک میشنویم این است که این نتیجه دیپلماسی بیوقفه پشت پرده است که از زمان پایان دور اول ادامه داشته است. همچنین یک ضربالاجل قریبالوقوع برای آتشبس وجود داشت که تمدید شد.
ورود دو فرستاده امریکا نشان میدهد که اکنون ممکن است تحرکی صورت گرفته باشد.
این تحرک چه شکلی دارد، با توجه به فاصله زیاد میان مواضع دو طرف، همچنان نامشخص است. آمریکا خواهان بازگشایی کامل تنگه هرمز است، در حالی که ایران خواستار پایان محاصره است. همچنین مسائلی پیرامون داراییهای بلوکهشده، لبنان، و پرونده گستردهتر هستهای وجود دارد.
منابع میگویند تماسهای متعددی بین رهبران ایران و پاکستان، و همچنین بین پاکستان و روسیه برقرار شده است.
خبرگزاری دولتی قطر گزارش داد که امیر قطر، شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، در تماس تلفنی با دونالد ترامپ درباره توافق آتشبس آمریکا و ایران گفتوگو کرده است.
ال ثانی افزود که قطر به هماهنگی با شرکای خود برای حمایت از تلاشهای میانجیگری به رهبری پاکستان ادامه خواهد داد.
رئیس مجلس در واکنش اخبار در خصوص محدودیت فروش اوراق قرضه توسط امارات و کشورهای عربی در حساب کاربری خود در شبکه ایکس نوشت: خطهای سواپ ارزی به گفته وزیر خزانهداری آمریکا برای «جلوگیری از فروش خلاف قاعدهٔ داراییهای آمریکا» توسط کشورهای عربی فعال شده است. این خبر یعنی بعضی سهامدارهای اوراق قرضه نمیتوانند آزادانه سهام خود را بفروشند و توسط آمریکا برای فروش داراییهای خود محدود شدهاند!
رئیس مجلس در متن خود به حساسیتهای نظام مالی آمریکا به فروش اوراق قرضه اشاره کرده و ادامه داد: در واقع یک سقف فروش نانوشته وجود دارد که سرمایهگذاران دولتی و نهادی ملزم به رعایت آن هستند. اگر اوضاع بحرانیتر شود، درِ فروش این سهام کاملا بسته خواهد شد!
قالیباف با هشدار به دارندگان این اوراق ادامه داد: تا فرصت دارید اوراق قرضه را بفروشید. خط مقدم آنها در واقع منحنی بازده سود اوراق قرضه است.
فایننشال تایمز نوشت:
در سراسر آمریکا، کشاورزان از افزایش عظیم قیمت کودهای شیمیایی ناشی از جنگ ایران در شوک هستند
پاییز امسال ترسناک خواهد بود
رهبران بخش کشاورزی زنگ هشدار را به صدا درآوردهاند
به گفته فدراسیون مزارع آمریکا قیمت کود نیتروژن بیش از ۳۰ درصد و قیمت اوره ۴۷ درصد افزایش یافته که رکوردی بیسابقه است؛ چشمانداز کشاورزی در حال حاضر تاریک است
ترامپ در گفت وگوی تلفنی با خبرگزاری رویترز مدعی شد: «آنها در حال ارائه یک پیشنهاد هستند و باید ببینیم چه میشود.»
رئیس جمهور آمریکا در عین حال گفت که هنوز نمیداند پیشنهاد ایران دقیقاً چه خواهد بود.
