اکونومیست نوشت: زندگی در دبی تا همین اواخر، تقریباً به اندازه یک زندگی مهاجرانِ کارمندِ سفیدپوست میتوانست رؤیایی باشد. مدارس خصوصی خوباند، سواحل زیبا هستند، پروازهای بینالمللی فراوان است و مصرف الکل قانونی است (البته برای اماراتیها یا مسلمانان نه). مهاجران مالیات بر درآمد نمیپردازند، بنابراین خبری از بررسیهای مالی آزاردهنده نیست؛ خبری از طرد اجتماعی هم نیست، بنابراین میلیونرهای چینیِ حوزه رمزارز، الیگارشهای روسی، بانکداران غربی، ثروتمندان عرب و کارآفرینان اسرائیلی میتوانند در کنار هم زندگی کنند؛ و چون باران هم نمیبارد، تنها نگرانی واقعی میزان SPF کرم ضدآفتاب است.
به گزارش انتخاب، همه اینها هنوز هم سه ماه پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در سراسر خلیج فارس برقرار است. اما اکنون این مزایا باید در کنار خطر موشکها و پهپادهای ایرانی قرار گیرد که ممکن است بر سر هتلها، برجها و آپارتمانها فرود بیایند.
بسیاری از ساکنان خارجیِ آزاد و ثروتمند به جای انتظار برای حملات بیشتر، کشور را ترک کردهاند. برخی آخرین صندلیهای پرواز به آمریکا یا اروپا را گرفتهاند. برخی دیگر ساعتها رانندگی کردهاند تا به مسقط در عمان برسند و از آنجا مسیرهای خروج جایگزین پیدا کنند. بسیاری امیدوار بودند پس از پایان درگیریها بازگردند. اما با طولانی شدن جنگ، بسیاری اکنون به دنبال پناهگاهی جدید و امنتر هستند. مقصدشان کجاست؟ و آیا اصلاً بازخواهند گشت؟
امارات متحده عربی آمار دقیقی از ساکنان خارجی منتشر نمیکند، اما برآوردها نشان میدهد پیش از جنگ، شاید ۳ تا ۴ میلیون از جمعیت ۱۲ میلیونی کشور را خارجیهای مرفه و خانوادههایشان تشکیل میدادند. بیش از ۲۴۰ هزار نفر از آنها میلیونر بودند. دبی بیشترین سهم این مهاجران را جذب کرده بود و اکنون احتمالاً بیشترین سهم خروج را نیز خواهد داشت. دومینیک وولک از شرکت «هنلی و شرکا» که به افراد ثروتمند و بسیار سیار مشاوره میدهد، میگوید درخواستها برای بررسی کشورهای جایگزین از سوی ساکنان امارات در هفتههای اخیر بیش از ۴۰ درصد افزایش یافته است.
بیش از ۳۵ کشور اکنون برای جذب ثروتمندان و کارآفرینان رقابت میکنند، میگوید ژان-فرانسوا هاروی از گروه حقوقی هاروی، یک شرکت جهانی وکلای مهاجرت. مقاصد قدیمی مانند نیوزیلند («در انتهای دنیا، تا حد زیادی خودکفا و خارج از شعاع انفجار هستهای»، به گفته یکی از مشاوران) و مالت، اکنون با رقبای جدیدی مانند مالدیو—که امسال برنامه اقامت از طریق سرمایهگذاری راهاندازی میکند—و آرژانتین که احتمالاً به زودی تابعیت سرمایهگذاران ثروتمند را ارائه خواهد داد، رقابت دارند. در ۲۴ آوریل، ترکیه پیشنهاد معافیت ۲۰ ساله از مالیات بر درآمد خارجی و سود سرمایه برای برخی خارجیها را مطرح کرد؛ آقای هاروی میگوید از زمان آغاز جنگ، حدود دوازده نفر از مشتریانش از طریق خرید ملک در ترکیه تابعیت گرفتهاند.
یکی از مقاصد بسیار محبوب، طبق گفته بسیاری از مشاوران، میلان است. «مهاجرت از دبی در حال افزایش است»، روبرتو بونومی، وکیل مالیاتی در میلان از شرکت Withers، تأیید میکند. دلیتا جورگولو از «املاک بینالمللی ساتبی» میگوید علاقه به ایتالیا در میان ثروتمندان خلیج فارس بهشدت افزایش یافته است. آنچه ابتدا بیشتر درخواستهای اجاره کوتاهمدت بود، اکنون به برنامهریزیهای بلندمدتتر برای سبک زندگی و سرمایهگذاری تبدیل شده است.
برخلاف مقاصد کمجنبوجوشتر، میلان—پایتخت مد و امور مالی—هم زرقوبرق دارد و هم شبکههای تجاری لازم برای کسانی که میخواهند ثروت خود را افزایش دهند، نه فقط خرج کنند. در سالهای اخیر، صندوقهای پوشش ریسک آمریکایی مانند «مدیریت هزاره» نیز در این شهر دفتر زدهاند تا مدیران سرمایه و معاملهگرانشان بتوانند از مزایای مالیاتی ایتالیا بهرهمند شوند؛ جایی که افراد پردرآمد سالانه مبلغ ثابت ۳۰۰ هزار یورو برای کل درآمد خارجی خود میپردازند. والدین اکنون میتوانند بین مدارس بینالمللی آمریکایی، بریتانیایی، کانادایی، فرانسوی و آلمانی انتخاب کنند. آبوهوا نیز قابل تحمل است.
شهروندان اتحادیه اروپا میتوانند آزادانه به میلان مهاجرت کنند، به همین دلیل این شهر برای اروپاییهای مهاجر از دبی بسیار محبوب است، میگوید بونومی. برای غیراروپاییها، یکی از راههای رایج اقامت در ایتالیا سرمایهگذاری ۲۵۰ هزار یورو در یک استارتاپ یا ۵۰۰ هزار یورو در یک شرکت بزرگتر است. همچنین امکان اهدای یک میلیون یورو به خیریه یا سرمایهگذاری ۲ میلیون یورو در اوراق دولتی ایتالیا وجود دارد.
گزینه جذاب دیگر، بهویژه برای آسیاییها، سنگاپور است. این شهر-کشور در سالهای اخیر در رقابت با دبی در جذب ثروتمندان هند و چین عقب افتاده بود؛ زیرا زرقوبرق دبی، قوانین آسانگیرانه و فرصتهای املاک آن جذابتر به نظر میرسید. در مقابل، قوانین سختگیرانه اجتماعی سنگاپور و تمرکز دولت بر تصویر «پاک و منظم» باعث میشد این شهر خشک و محدودکننده به نظر برسد.
اما همین تصویر منظم، همراه با دولت کارآمد، نظام حقوقی قابل پیشبینی و زیرساختهای مالی پیشرفته، اکنون به یک مزیت تبدیل شده است. بانکهای بزرگ سنگاپور مانند OCBC شاهد افزایش ورود ثروت از دبی هستند. واردات طلا از امارات به سنگاپور از ژانویه تاکنون چهار برابر شده است، زیرا ثروتمندان داراییهای طلای خود را جابهجا میکنند.
رایان لین در سنگاپور میگوید درخواستهای جدید مشتریان در دو ماه اخیر حدود یکسوم افزایش یافته است. مشتریان فعلی او، عمدتاً ثروتمندان جدید چینی، بهطور فزایندهای به ترک خاورمیانه فکر میکنند. هندیهای ثروتمند—که سالانه حدود ۳۵۰۰ نفر از آنها با بیش از یک میلیون دلار دارایی کشور را ترک میکنند—نیز دوباره به سنگاپور نگاه میکنند. موکش آمبانی، ثروتمندترین مرد هند، در سال ۲۰۲۲ دفتر خانوادگی خود را در آنجا افتتاح کرد.
اما مقاصدی مانند میلان و سنگاپور، هرچقدر هم جذاب باشند، جایگزین کاملی برای دبی نیستند. الیگارشهای روسی در اروپا (از جمله ایتالیا) در حالی که ولادیمیر پوتین در جنگ اوکراین درگیر است، چندان پذیرفته نمیشوند. برخی دیگر نیز نگرانند که انتخابات آینده در ایتالیا رژیم مالیات ثابت را لغو کند. حتی دولت فعلی نیز مجبور شده مالیات بر درآمد خارجی را از ۲۰۰ هزار یورو به ۳۰۰ هزار یورو افزایش دهد.
سنگاپور نیز مالیات بر درآمد واقعی ۲۴ درصد دارد و هنگام فروش ملک برای خارجیها مالیات سنگینی اعمال میکند. این کشور همچنین پس از رسوایی پولشویی ۳ میلیارد دلاری در سال ۲۰۲۳ قوانین خود را سختتر کرده و ممکن است نسبت به ورود سرمایههای مشکوک از دبی محتاط باشد. قانونی در سال ۲۰۲۴ به پلیس اجازه داده به دادههای مالیاتی و گمرکی دسترسی گسترده داشته باشد. در سالهای اخیر، ۸۰ درصد درخواستهای مجوز شرکتهای رمزارزی در سنگاپور رد یا پس گرفته شده است. یکی از بانکداران خصوصی میگوید: «بعضی سرمایهگذاران دبی را دوست داشتند چون کسی خیلی سؤال نمیپرسید؛ انتقال پول به سنگاپور شبیه یک معاینه پزشکی بسیار سختگیرانه است.»
او میگوید: «فکر میکنم ثروتهای رمزارزی در خاورمیانه باقی خواهند ماند.» برخی دیگر نیز همین نظر را دارند. مدیران ثروت که خودشان هم به مشتریان ثروتمند نزدیک هستند، میگویند در نهایت دوباره به دبی بازخواهند گشت، چون باید کنار مشتریانشان باشند. بسیاری از شرکتهای مالی که اجازه داده بودند کارکنانشان در ماههای اول جنگ از خانه کار کنند—حتی اگر «خانه» در میلان یا لندن باشد—اکنون انتظار دارند همه به دبی برگردند.
یکی از مدیران ثروت میگوید: «زمان، درمانگر بزرگی است.» شاید همینطور باشد. اما هرچه جنگ طولانیتر شود، احتمال اینکه مهاجران از این تجربه آسیب روانی بگیرند بیشتر میشود. در این میان، بسیاری ترجیح میدهند در جایی خنکتر بهبود پیدا کنند.
