پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) : 
دانشمندان در مطالعهای روی مگسها و پشههای ناقل بیماری دریافتند ترکیبات موجود در سیر قادر است چرخه تولیدمثل این حشرات را مختل کند.
سیر قرنها در فرهنگهای مختلف بهعنوان راهی طبیعی برای دور کردن پشهها شناخته میشد. بسیاری از مردم باور داشتند بوی تند سیر باعث میشود این حشرات مزاحم به انسان نزدیک نشوند. اکنون پژوهشی تازه نشان میدهد این باور قدیمی تنها افسانه عامیانه نبوده و سیر واقعاً میتواند رفتار تولیدمثلی برخی حشرات را مختل کند.
به گزارش وایرد، گروهی از پژوهشگران دانشگاه ییل آمریکا در مطالعهای جدید بررسی کردند که آیا مواد طبیعی موجود در میوهها و سبزیجات میتوانند روی رفتار حشرات پرنده اثر بگذارند یا نه. هدف اصلی آنها شناسایی ترکیباتی بود که بتوانند تولیدمثل آفات و حشرات ناقل بیماری را کاهش دهند.
دانشمندان ۴۳ نوع میوه و سبزی مختلف را ازنظر ترکیبات شیمیایی گیاهی بررسی کردند. آنها برای مطالعه خود از مگس میوه استفاده کردند که معمولاً روی مواد غذایی جفتگیری میکند و سالهاست در پژوهشهای زیستشناسی بهعنوان ارگانیسم مدل مورد استفاده قرار میگیرد.
پژوهشگران حدس میزدند برخی مواد غذایی ممکن است حاوی ترکیباتی باشند که بتوانند رفتار تولیدمثلی این حشرات را تغییر دهند. برای آزمایش این ایده، مگسها را در معرض مواد غذایی لهشده مختلف قرار دادند و سپس رفتار آنها را بررسی کردند.
نتایج نشان داد بیشتر میوهها و سبزیجات تأثیر چشمگیری بر رفتار تولیدمثلی مگسها ندارند. اما سیر نتیجهای کاملاً متفاوت داشت. در حضور سیر، جفتگیری مگسها تقریباً بهطور کامل متوقف شد و مادهها نیز تخمگذاری نکردند.
پس از این مشاهده، پژوهشگران تلاش کردند بفهمند دقیقاً چه چیزی در سیر باعث چنین اثری میشود. آنها ابتدا بررسی کردند که آیا بوی سیر عامل این واکنش است یا طعم آن. برای این کار دو آزمایش جداگانه انجام شد. در آزمایش نخست، حشرات فقط میتوانستند بوی سیر را حس کنند، اما امکان تماس یا چشیدن آن را نداشتند. در آزمایش دوم، حشرات علاوه بر بو، طعم سیر را نیز تجربه کردند.
نتایج نشان داد بوی سیر بهتنهایی اثر زیادی ندارد و عامل اصلی، طعم آن است. به بیان دیگر، زمانی که حشرات با ترکیبات سیر تماس پیدا میکنند و آن را میچشند، رفتارهای مرتبط با تولیدمثل در آنها سرکوب میشود.
دانشمندان سپس ترکیبات شیمیایی سیر را بهطور دقیق تجزیهوتحلیل کردند تا ماده مسئول این اثر را پیدا کنند. آنها دریافتند ترکیبی به نام دیآلیل دیسولفید نقش اصلی را ایفا میکند. این ماده یکی از ترکیبات گوگردی موجود در سیر است که عامل بخش زیادی از بوی تند و شناختهشده آن نیز بهشمار میرود.
این ترکیب روی گیرندهای حسی به نام تیآرپیای۱ (TrpA1) اثر میگذارد. این گیرنده در اندامهای چشایی حشرات وجود دارد و مانند نوعی سامانه هشدار عمل میکند. زمانی که گیرنده تیآرپیای۱ مواد بالقوه مضر یا ناخوشایند را شناسایی میکند، واکنش اجتناب و دوریکردن را در حشره فعال میکند.
پژوهشگران توضیح میدهند که سیر گروهی از نورونهای حساس به طعم تلخ را که دارای این گیرنده هستند، فعال میکند. در نتیجه، حشرات نهتنها از سیر دوری میکنند، بلکه در سطح مولکولی نیز تغییراتی در بدنشان رخ میدهد.
نتایج مطالعه نشان داد تماس با ترکیبات سیر باعث تغییر فعالیت برخی ژنها در بدن حشرات میشود. یکی از مهمترین این تغییرات مربوط به ژنی بود که با احساس سیری ارتباط دارد. این موضوع نشان میدهد ترکیبات سیر احتمالاً فرایندهای زیستی مربوط به اشتها و تغذیه را نیز تغییر میدهند.
پژوهشگران معتقدند افزایش احساس سیری ممکن است باعث شود حشرات، بهویژه مادهها، تمایل کمتری به جفتگیری و تولیدمثل داشته باشند. به همین دلیل، اثر سیر فقط به دور کردن حشرات محدود نمیشود و حتی میتواند چرخه تولیدمثل آنها را مختل کند.
دانشمندان آزمایشهای خود را فقط به مگس میوه محدود نکردند. آنها این آزمایشها را روی گونههای دیگری از حشرات پرنده ازجمله دو گونه پشه ناقل بیماریهایی مانند تب زرد، تب دنگی و ویروس زیکا و همچنین مگس تسهتسه نیز تکرار کردند. مگس تسهتسه حشرهای خونخوار در آفریقا است که بیماری خطرناک خواب آفریقایی را منتقل میکند.
در همه این آزمایشها، سیر توانست اثر بازدارنده مشابهی بر رفتار تولیدمثلی حشرات نشان دهد. به همین دلیل، پژوهشگران معتقدند سیر میتواند در آینده به ابزاری طبیعی و ارزان برای کنترل برخی آفات کشاورزی و حشرات ناقل بیماری تبدیل شود.
پژوهشگران تأکید میکنند هنوز مشخص نیست استفاده مستقیم از سیر تا چه اندازه میتواند در محیطهای واقعی و در مقیاس بزرگ مؤثر باشد، اما نتایج مطالعه نشان میدهد ترکیبات طبیعی موجود در گیاهان ممکن است راههای تازهای برای مقابله با حشرات ناقل بیماری بگشاید.
پژوهش در ژورنال Cell منتشر شده است.
منبع: زومیت
