ایسنا: دانشمندان دریافتند که ویتامین «کا» (K) میتواند سلاحی جدید در مقابله با دیابت باشد.
دانشمندان دانشگاه و موسسه تحقیقات بالینی مونترآل کشف مهمی انجام دادهاند که ممکن است نحوه درک محققان از بیماری دیابت را تغییر دهد. نتایج پژوهش آنان نشان داد که ویتامین «کا» ممکن است نقشی بسیار بزرگتر از آنچه قبلا تصور میشد در کنترل قند خون و محافظت در برابر دیابت نوع ۲ ایفا کند.
دیابت، یکی از شایعترین مشکلات سلامتی در جهان است. بر اساس تخمینهای جهانی، حدود یک نفر از هر ۱۱ نفر در سراسر جهان به این بیماری مبتلا هستند. دیابت نوع ۲، شایعترین شکل این بیماری است و زمانی رخ میدهد که بدن یا نمیتواند به اندازه کافی انسولین تولید کند یا نمیتواند به درستی از انسولین تولیدشده استفاده کند. با گذشت زمان، این مشکل میتواند به افزایش خطرناک قند خون منجر شود و خطر بیماری قلبی، آسیب کلیوی، نابینایی، مشکلات عصبی و سایر عوارض جدی را افزایش دهد.
سالها، ویتامین «کا» به دلیل نقش در کمک به لخته شدن خون شناخته میشود و بدون دریافت کافی ویتامین «کا»، افراد ممکن است دچار مشکلات خونریزی شوند، زیرا بدن نمیتواند برخی پروتئینهای مورد نیاز برای لخته شدن را بسازد.
دانشمندان مدتهاست میدانند که ویتامین «کا» از فرآیندی شیمیایی به نام «گاما-کربوکسیلاسیون» پشتیبانی میکند که به فعالسازی پروتئینهای خاص در بدن کمک میکند. با این حال، پژوهشگران گمان کردهاند که ویتامین «کا» ممکن است بر سایر جنبههای سلامت انسان نیز تاثیر بگذارد. برخی نتایج پژوهشهای پیشین نشان دادهاند که افراد با سطح پایین ویتامین «کا» به نظر میرسد خطر بیشتری در ابتلا به دیابت نوع ۲ دارند اما دانشمندان هنوز بهطور کامل درک نکردند که چرا این ارتباط وجود دارد. نتایج پژوهش جدید ممکن است در نهایت پاسخی برای این پرسش فراهم کند.
گروه پژوهشی به رهبری دانشمندی به نام ماتیو فرون، روی پانکراس متمرکز شدند؛ اندامی که در پشت معده قرار دارد و نقش حیاتی در کنترل قند خون ایفا میکند. در داخل پانکراس، سلولهای بتا قرار دارند که انسولین تولید میکنند. انسولین، هورمونی است که به قند موجود در غذا اجازه میدهد از جریان خون به درون سلولهای بدن حرکت کند تا بتواند از آنها برای تولید انرژی استفاده کند.
هنگامی که سلولهای بتا به درستی کار نمیکنند، سطح قند خون میتواند افزایش یابد. مشکلات مربوط به سلولهای بتا یکی از علل اصلی دیابت محسوب میشوند.
دانشمندان کشف کردند که سلولهای بتا حاوی مقادیر زیادی از آنزیمهای درگیر در فرآیند «گاما-کربوکسیلاسیون» هستند؛ همان فرآیند مرتبط با ویتامین «کا» که قبلا برای لخته شدن خون شناخته شده بود. این یافته بلافاصله توجه آنان را جلب کرد، زیرا نشان میداد که ویتامین «کا» ممکن است بهطور مستقیم بر نحوه عملکرد سلولهای بتا تاثیر بگذارد. سپس پژوهشگران پروتئین کاملا جدید را در داخل سلولهای بتا شناسایی کردند. آنان این پروتئین را «ایآرجیپی» (ERGP) نامیدند. نتایج پژوهش آنان نشان داد که «ایآرجیپی» برای عملکرد صحیح خود به ویتامین «کا» وابسته است.
این مورد، کشف بزرگ بود، زیرا به نظر میرسد «ایآرجیپی» به تنظیم سطح کلسیم در داخل سلولهای بتا کمک میکند. کلسیم برای تولید و ترشح انسولین بسیار مهم است. سلولهای بتا برای اینکه بتوانند انسولین را در زمان مناسب و به مقدار درست تولید کنند، به سطح کلسیمی نیاز دارند که به دقت بر اساس زمان و میزان، متعادل شده باشد.
دانشمندان دریافتند که ویتامین «کا» از طریق فرآیند «گاما-کربوکسیلاسیون» به «ایآرجیپی» کمک میکند تا به درستی کار کند. به زبان ساده، ویتامین «کا» پروتئین را فعال میکند تا بتواند از تولید سالم انسولین پشتیبانی کند. این موضوع به ویژه هیجانانگیز است زیرا «ایآرجیپی»، اولین پروتئین تازه کشف شده وابسته به ویتامین «کا» در حدود ۱۵ سال اخیر است. پژوهشگران میگویند: این یافته، حوزه کاملا جدیدی از تحقیقات دیابت را میگشاید.
این نتایج نشان میدهد که ویتامین «کا» ممکن است برای سلامت متابولیک بسیار مهمتر از آنچه باشد که قبلا تصور میشد. این ویتامین به جای اینکه فقط به لخته شدن خون کمک کند، ممکن است از تولید سالم انسولین و کنترل قند خون نیز پشتیبانی کند.
این کشف در نهایت میتواند به درمانهای جدیدی برای دیابت منجر شود. دانشمندان اکنون ممکن است بررسی کنند که آیا افزایش فعالیت ویتامین «کا» یا هدف قرار دادن پروتئین «ایآرجیپی» میتواند عملکرد سلولهای بتا را در افراد مبتلا به دیابت بهبود بخشد یا خیر.
هرچند قبل از در دسترس قرار گرفتن درمانهای جدید، تحقیقات بسیار بیشتری مورد نیاز است، اما کارشناسان معتقدند این یافتهها بسیار امیدوارکننده هستند. درک دقیق چگونگی از کار افتادن سلولهای بتا یکی از بزرگترین چالشها در تحقیقات دیابت است. اکتشافاتی مانند این، سرنخهای جدیدی در مورد چگونگی پیشرفت بیماری در اختیار دانشمندان قرار میدهد.
این یافتهها همچنین نشان میدهد که چه بسا بسیاری از ویتامینها نقشهای پنهانی در داخل بدن دارند که دانشمندان هنوز در حال کشف آنها هستند. زیستشناسی انسان بسیار پیچیده است و موادی که زمانی تصور میشد فقط یک کارکرد دارند، در واقع ممکن است بر بسیاری از سیستمهای مختلف تاثیر بگذارند.
اکنون احتمالا پژوهشگران ارزیابی خواهند کرد که آیا مکملهای ویتامین «کا» میتوانند به برخی افراد در کاهش خطر دیابت یا بهبود کنترل قند خون کمک کنند یا خیر. با این حال، دانشمندان هشدار میدهند که افراد نباید تصور کنند ویتامین «کا» به تنهایی میتواند از دیابت پیشگیری یا آن را درمان کند. تغذیه سالم، ورزش، کنترل وزن و مراقبتهای پزشکی همچنان بسیار مهم هستند.
با این وجود، نتایج پژوهش جدید جهتی نوین برای پژوهشهای آینده در اختیار دانشمندان قرار میدهد. همچنین این امید را ایجاد میکند که در نهایت بتوان درمانهای بهتری برای میلیونها نفر از مردم در سراسر جهان توسعه داد که با دیابت زندگی میکنند.
بر اساس گزارش سایت نوریج، همانطور که محققان به کاوش در مورد ارتباط بین ویتامین «کا» و تولید انسولین ادامه میدهند، این کشف ممکن است گامی مهم به سوی درک این موضوع تبدیل شود که بدن چگونه بهطور طبیعی قند خون را کنترل میکند و چگونه این سیستمها در بیماری دیابت از کار میافتند.
