آتشبس میان ایران و آمریکا در حالی وارد روز پنجاه و سوم شده که که روز گذشته در یک تحول قابل ملاحظه، یک مقام ارشد قطری به بلومبرگ گفت قطر با وضع عوارض قانونی دائمی برای ترانزیت از تنگه هرمز مخالف است، اما پرداخت عوارض موقت قابل مذاکره است. همزمان صداوسیما خبر داد که مطابق متن غیررسمی از تفاهم اسلام آباد، آمریکا متعهد شده در ۶۰ روز ۱۲ میلیارد دلار از دارایی های ایران را آزاد کند.
تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز گذشته را از لینک زیر بخوانید:
آخرین اخبار مربوط به روز پنجاه و چهارم آتش بس (۱۰ خرداد ۱۴۰۵) به شرح زیر است:
اسراییل هیوم نوشت: ایالات متحده به نفتکشها و کشتیهای حمل گاز مایع قطر اجازه داده است پس از پرداخت پول [عوارض] به ایران، تنگه هرمز را ترک کنند.
این موضوع با سیاست آمریکا مبنی بر اجازه عبور به کشتیهایی که به ایران پول میدهند تا از تنگه عبور کنند، در تضاد است.
محمود نبویان، فارغالتحصیل موسسه مرحوم مصباح یزدی که به یکباره با دوپینگ جریان پایداری در دهه اخیر وارد میدان سیاست شده، در سالهای اخیر به یکی از مروجان روایتهای گمراهکننده از تحولات سیاست خارجی تبدیل شده است.
او همواره از حامیان پروپاقرص رادیکالیسم بوده، تا حدی که در سالهای اخیر زبان به تمجید از طالبان باز کرد و گفت: «دربارهٔ طالبان که امروز حاکم بر افغانستان است، تصور برخی از افراد، آن است که این افراد تروریست هستند که این تصور خلاف واقع است. امروز به لحاظ فرهنگی تحولات زیادی در طالبان ایجاد شده است»
نبویان که بارها در تلویزیون نشان داده از تلفظ و ادای سادهترین کلمات انگلیسی عاجز است، در دوران برجام و مابعد آن، با استناد به فهم سراسر اشتباه خود از متن حقوقی برجام، به تخریبچی درجه یک توافق هستهای تبدیل شده بود.
او در دوره مرحوم رئیسی، بارها علیه علی باقری، مذاکرهکننده وقت، که در تلاش برای احیای برجام بود، تاخت. علت چه بود؟ عدم استفاده باقری از تیم سفارش شده سعید جلیلی در مذاکرات، همان تیمی که بعدها به او خط دادند علیه توافق باقری لابی کند، اتفاقی که امیرحسین ثابتی، مشاور جلیلی، ناخواسته، آن را افشا کرد.
نبویان اکنون نیز در ادامه رویکرد گذشته خود و همگام با تیم دولت مرحوم رئیسی و سعید جلیلی، از روز نخست پس از مذاکرات اسلامآباد، پروژهی ارائهی اطلاعات گمراهکننده و تحریکآمیز را کلید زده است و بارها با حضور در صداوسیمای جلیلی-جبلی و تریبون های دیگر، سعی کرده تصویری ضعیف از تیم مذاکرهکننده به ریاست قالیباف خلق کند.
بهنظر میرسد مثلث جلیلی، پایداری و تیم دولت مرحوم رئیسی، با حمله مکرر به قالیباف و تیم مذاکره کننده و همچنین ارائه مکرر اطلاعات غلط در صدد ایجاد بی اعتمادی نسبت به تیم مذاکره کننده در میان بدنه جریان ارزشی هستند.
باید دید مثلث مذکور برای دشمنی با قالیباف و ذبح منافع ملی و وحدت فعلی تا کجا حاضرند برخلاف سیاست رسمی کشور حرکت کنند.
ترامپ مدعی شد: «یک نفر باید به پاپ توضیح دهد که شهردار شیکاگو بیمصرف است، و اینکه ایران نمیتواند سلاح هستهای داشته باشد!»
آصف دورانی سفیر اسبق پاکستان در ایران:
بنبست جاری ایران و آمریکا روزبهروز نگرانکنندهتر میشود. ترامپ تصور میکرد فشار نظامی و تحریمها، ایران را مجبور به پذیرش شروط آمریکا در مسئله هستهای خواهد کرد. اما در مقابل، موضع ایران عمدتاً بدون تغییر مانده است: بدون سلاح هستهای، اما بدون تسلیم حق خود برای فناوری صلحآمیز هستهای در چارچوب انپیتی.
دور اول از نظر سیاسی دستاورد چندانی نداشت. ایران از موضع هستهای خود دفاع کرد، ارزش راهبردی تنگه هرمز را نشان داد و ثابت کرد که جغرافیا، موشکها و پهپادها بازدارندههای قدرتمندی هستند. تهران اکنون خواستار ۳۰۰ میلیارد دلار غرامت بابت خسارتهای جنگی و آزادسازی ۱۲ میلیارد دلار دارایی مسدودی، شده است که اهرم جدیدی به مذاکرات آینده میبخشد.
خطر واقعی اینجاست که به نظر میرسد هیچ یک از دو طرف راضی نیستند. واشنگتن نتوانست تعهد ایران را جلب کند؛ تهران نیز حاضر به عقبنشینی نیست. نتیجه شاید صلح نباشد، بلکه یک توقف پیش از دور دوم رویارویی باشد.
جنگی دیگر به معنای افزایش قیمت نفت، تورم، عدم قطعیت اقتصادی و بیثباتی بیشتر در خاورمیانه و فراتر از آن خواهد بود. دیپلماسی همچنان تنها مسیر پایدار است. نیروی نظامی میتواند زیرساختها را تخریب کند، اما نمیتواند واقعیتهای سیاسیای را که در هسته مناقشه ایران و آمریکا قرار دارد، حلوفصل کند. زمان در حال اتمام است.
