عفونت‌های قارچی واژن به دلیل تغییرات هورمونی، در دوران بارداری بسیار شایع هستند. یک متخصص زنان و زایمان درباره علل بروز این عفونت‌ها، علائم آن‌ها و اینکه آیا خطری برای نوزاد دارند یا خیر، توضیح می‌دهد.

به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ بارداری با تغییرات فراوانی همراه است؛ برخی از آن‌ها قابل پیش‌بینی هستند و برخی دیگر کمتر مورد توجه قرار می‌گیرند. عفونت‌های قارچی واژن در دسته دوم قرار می‌گیرند. این عفونت‌ها شایع، آزاردهنده و در عین حال موضوعی هستند که کمتر درباره آن صحبت می‌شود. اگر در دوران بارداری دچار خارش یا ترشحات غیرعادی شده‌اید، بدانید که تنها نیستید. از یک متخصص زنان خواستیم توضیح دهد که چرا این مشکل تا این حد در دوران بارداری رایج است، چه علائمی باید جدی گرفته شوند و چه زمانی لازم است به پزشک مراجعه کنید.

چرا عفونت‌های قارچی واژن در دوران بارداری این‌قدر شایع هستند؟

دکتر «لاتیکا سینگ»، متخصص زنان و زایمان می‌گوید علت اصلی به تغییرات طبیعی بدن در دوران بارداری بازمی‌گردد.

او توضیح می‌دهد:

«عفونت‌های قارچی یا مخمری واژن در دوران بارداری بسیار شایع هستند، زیرا بدن مادر دستخوش تغییرات متعددی می‌شود که شرایط را برای رشد قارچ‌ها، به‌ویژه قارچ کاندیدا آلبیکنس، فراهم می‌کند.»

او چهار عامل اصلی را در این زمینه برمی‌شمارد:

۱. افزایش سطح استروژن

در دوران بارداری میزان هورمون استروژن افزایش می‌یابد. دکتر سینگ می‌گوید:

«افزایش سطح استروژن باعث بالا رفتن میزان گلیکوژن در سلول‌های واژن می‌شود.»

گلیکوژن در واقع نوعی ذخیره قند است و غذای مناسبی برای رشد قارچ‌ها محسوب می‌شود.

۲. تغییر pH واژن

تغییر در pH واژن تعادل طبیعی میکروارگانیسم‌های موجود در این ناحیه را بر هم می‌زند و به قارچ‌ها اجازه می‌دهد سریع‌تر تکثیر شوند.

۳. تغییر عملکرد سیستم ایمنی

در دوران بارداری، سیستم ایمنی بدن برای محافظت از جنین تا حدی سازگار و انعطاف‌پذیرتر می‌شود. اما این سازگاری می‌تواند توانایی بدن در کنترل رشد قارچ‌ها را نیز کاهش دهد.

۴. افزایش ترشحات واژن

افزایش رطوبت و ترشحات واژن محیطی مناسب‌تر برای رشد قارچ‌ها ایجاد می‌کند.

⸻

چه علائمی را باید زیر نظر داشته باشید؟

دکتر سینگ می‌گوید بیشتر این عفونت‌ها خطرناک نیستند، اما می‌توانند بسیار آزاردهنده باشند.

علائم شایع عبارت‌اند از:

* خارش شدید و تحریک مداوم
* ترشحات سفید، غلیظ و شبیه پنیر
* قرمزی و تورم اطراف ناحیه فرج
* درد یا سوزش هنگام ادرار کردن

این علائم ممکن است در طول بارداری ادامه پیدا کنند و هرچند معمولاً قابل کنترل هستند، اما می‌توانند باعث ناراحتی قابل توجهی شوند.

⸻

آیا برخی از زنان باردار بیشتر در معرض خطر هستند؟

بله.

دکتر سینگ توضیح می‌دهد زنانی که سیستم ایمنی ضعیف‌تری دارند، چه به دلیل بیماری‌های دیگر و چه به علت دیابت کنترل‌نشده، بیشتر در معرض ابتلا به عفونت‌های شدید قارچی قرار دارند. علاوه بر این، درمان این عفونت‌ها در چنین افرادی ممکن است دشوارتر باشد.

⸻

آیا عفونت قارچی می‌تواند به نوزاد آسیب برساند؟

این پرسشی است که بیشتر مادران باردار نگران آن هستند و خوشبختانه پاسخ آن تا حد زیادی اطمینان‌بخش است.

دکتر سینگ می‌گوید:

«عفونت‌های قارچی واژن در مادر معمولاً برای جنین داخل رحم مضر نیستند و با نقص‌های مادرزادی عمده یا سقط جنین ارتباطی ندارند.»

با این حال، یک استثنا وجود دارد که باید از آن آگاه بود. اگر هنگام زایمان طبیعی، عفونت همچنان فعال باشد، نوزاد ممکن است قارچ کاندیدا را دریافت کند. این موضوع می‌تواند باعث بروز برفک دهانی شود؛ نوعی عفونت قارچی خفیف در دهان نوزاد.

⸻

پژوهش‌ها چه می‌گویند؟

بر اساس یک مرور نظام‌مند منتشرشده در سال ۲۰۲۳ در مجله BMC Women’s Health، پژوهشگران ۵۷ مطالعه را برای بررسی عفونت‌های قارچی ولوواژینال در دوران بارداری تحلیل کردند.

نتایج نشان داد که این عفونت‌ها در دوران بارداری شایع هستند و می‌توانند موجب التهاب شوند؛ التهابی که از نظر تئوری ممکن است در برخی پیامدهای نامطلوب بارداری نقش داشته باشد.

با این حال، این بررسی شواهد قوی و قانع‌کننده‌ای پیدا نکرد که نشان دهد عفونت‌های قارچی ـ چه همراه با علائم باشند و چه بدون علامت ـ خطر زایمان زودرس یا سایر عوارض مهم پیرامون تولد را افزایش می‌دهند.

پژوهشگران تأکید کردند که برای رسیدن به نتیجه‌ای قطعی، انجام مطالعات باکیفیت بیشتری ضروری است.

⸻

چرا نباید خودتان تشخیص دهید؟

دکتر سینگ در این بخش هشدار مهمی می‌دهد.

علائم عفونت قارچی اغلب بسیار شبیه سایر عفونت‌های واژینال است؛ از جمله:

* واژینوز باکتریایی
* تبخال تناسلی
* و دیگر عفونت‌های دستگاه تناسلی

در حالی که برخی از این بیماری‌ها می‌توانند خطرات جدی‌تری به همراه داشته باشند، از جمله:

* انتقال عفونت به نوزاد هنگام تولد
* افزایش احتمال پارگی زودرس کیسه آب یا زایمان زودرس
* بروز عوارض جدی برای نوزاد تازه متولدشده

دکتر سینگ تأکید می‌کند:

«مهم است که برای ارزیابی و درمان این عفونت‌ها به متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید و به جای خودتشخیصی از کمک پزشکی حرفه‌ای بهره بگیرید.»

توصیه او ساده است: حدس نزنید و حتماً با پزشک متخصص خود مشورت کنید. تشخیص صحیح بسیار مهم‌تر از آن چیزی است که بسیاری از افراد تصور می‌کنند.