اگر بهطور مکرر دچار حملات میگرن میشوید و برای کنترل آنها مرتب از دارو استفاده میکنید، ممکن است همان داروها باعث افزایش دفعات سردردهای شما شوند. یک متخصص مغز و اعصاب هشدار میدهد که مصرف بیشازحد داروهای تسکیندهنده میتواند مغز را وارد چرخهای از سردردهای مکرر کند.
به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ برای افرادی که با میگرنهای مکرر دستوپنجه نرم میکنند، داروهای مسکن و ضدمیگرن اغلب به بخشی ضروری از زندگی روزمره تبدیل میشوند. اما پزشکان بهطور فزاینده هشدار میدهند که مصرف بیشازحد این داروها ممکن است نهتنها کمکی به کاهش سردردها نکند، بلکه آنها را مزمنتر و مکررتر نیز کند.
این وضعیت با عنوان «سردرد ناشی از مصرف بیشازحد دارو» (Medication Overuse Headache یا MOH) شناخته میشود.
دکتر ماهش جاداو، متخصص مغز و اعصاب میگوید:
«این مشکل در میان افرادی که بهطور مداوم و بدون مشورت پزشک برای درمان سردرد از دارو استفاده میکنند، رو به افزایش است. افراد باید به این موضوع توجه کنند که چند بار در هفته یا ماه به داروهای تسکیندهنده سردرد نیاز پیدا میکنند و در صورت افزایش مصرف، علت آن را با پزشک بررسی کنند.»
چرا سردردها بهتدریج بیشتر میشوند؟
هنگام حمله میگرن، بسیاری از افراد برای تسکین سریع درد به سراغ دارو میروند. در ابتدا این داروها معمولاً بسیار مؤثر هستند، اما اگر مغز برای مدت طولانی و بهطور مکرر در معرض داروهای ضد درد قرار گیرد، سیستم پردازش درد در مغز حساستر میشود.
در نتیجه، با کاهش اثر دارو، ممکن است خیلی زود سردرد دیگری آغاز شود و فرد دوباره دارو مصرف کند. این روند بهتدریج یک چرخه معیوب ایجاد میکند؛ یعنی:
* سردرد بیشتر میشود.
* مصرف دارو افزایش مییابد.
* افزایش مصرف دارو دوباره باعث تشدید سردردها میشود.
به گفته پزشکان، مشکل همیشه به قدرت دارو مربوط نیست، بلکه تعداد دفعات مصرف آن عامل اصلی است.
بسیاری از افراد متوجه این مشکل نمیشوند
دکتر جاداو توضیح میدهد:
«یکی از بزرگترین مشکلات این است که سردرد ناشی از مصرف بیشازحد دارو، شباهت زیادی به حملات معمول میگرن دارد. به همین دلیل بسیاری از بیماران تصور میکنند بیماریشان در حال پیشرفت است و در پاسخ، مصرف داروهای مسکن را بیشتر میکنند؛ در حالی که باید برای بررسی علت به پزشک مراجعه کنند.»
عواملی که میتوانند این چرخه را تشدید کنند عبارتاند از:
* ساعات کاری طولانی و استرس زیاد
* خواب ناکافی یا نامنظم
* حذف وعدههای غذایی یا کمآبی بدن
* استفاده بیشازحد از صفحهنمایشها
* اضطراب ناشی از تکرار سردردها
در برخی افراد، این روند به جایی میرسد که تقریباً هر روز دچار سردرد میشوند.
کدام داروها ممکن است باعث این نوع سردرد شوند؟
پزشکان میگویند مصرف بیشازحد داروهای زیر میتواند باعث سردرد برگشتی یا سردرد ناشی از مصرف بیشازحد دارو شود:
* مسکنهای بدون نسخه
* داروهای حاوی کافئین
* داروهای اختصاصی درمان میگرن مانند تریپتانها
* داروهای مسکن قوی که با نسخه پزشک تجویز میشوند
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
پزشکان توصیه میکنند اگر:
* حملات میگرن نسبت به گذشته بیشتر شدهاند؛
* مسکنها دیگر اثر سابق را ندارند؛
* یا سردردها زندگی روزمره، کار یا فعالیتهای شما را مختل کردهاند،
حتماً به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید.
همچنین در صورت بروز علائم زیر، مراجعه فوری به پزشک ضروری است، زیرا ممکن است نشانه یک بیماری عصبی جدیتر باشند:
* تاری دید
* استفراغهای مکرر
* سرگیجه شدید
* اختلال در تکلم
* گیجی یا کاهش سطح هوشیاری
درمان میگرن فقط مصرف مسکن نیست
درمان میگرن تنها به مصرف دارو هنگام حمله محدود نمیشود. در موارد مزمن یا میگرنهایی که به درمانهای معمول پاسخ نمیدهند، پزشکان ممکن است از روشهای پیشرفتهتری استفاده کنند، از جمله:
* تحریک عصب پسسری (Occipital Nerve Stimulation)
* جراحی رفع فشار اعصاب محیطی
* تزریق بوتاکس برای میگرن مزمن
* بلوک گانگلیون اسفنوپالاتین
* جراحی اعصاب نقاط محرک (Trigger Point Nerve Surgery)
البته این روشها تنها برای گروه محدودی از بیماران مبتلا به میگرن مزمن که با دارو و اصلاح سبک زندگی بهبود پیدا نکردهاند، در نظر گرفته میشوند و انجام آنها مستلزم ارزیابی کامل توسط متخصص مغز و اعصاب است.
