حمام آب سرد یا غوطهور شدن در آب سرد این روزها به یکی از محبوبترین ترندهای سلامتی تبدیل شده است. اما آیا این روش واقعاً میتواند خلقوخو را بهتر کند؟ یک متخصص روانپزشکی توضیح میدهد که چگونه آب سرد بر مغز و بدن اثر میگذارد و چرا بسیاری از افراد پس از آن احساس نشاط بیشتری دارند.
به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ غوطهور شدن در آب سرد یا دوش آب سرد در سالهای اخیر محبوبیت زیادی پیدا کرده است. طرفداران این روش معتقدند که آب سرد به ریکاوری سریعتر عضلات، کاهش التهاب و بهبود خلقوخو کمک میکند؛ اثری که به دلیل افزایش ترشح هورمونهایی مانند آدرنالین و دوپامین ایجاد میشود.
یکی از مهمترین دلایل استقبال از این روش، تأثیر احتمالی آن بر سلامت روان است. اما آیا قرار گرفتن در معرض آب سرد واقعاً میتواند حال روحی شما را بهتر کند؟
برای پاسخ به این پرسش، با دکتر شارادی سی، متخصص روانپزشکی گفتوگو شده است.
چرا آب سرد باعث بهبود خلقوخو میشود؟
دکتر شارادی میگوید قرار گرفتن در معرض آب سرد، مانند گرفتن دوش آب سرد یا غوطهور شدن کوتاهمدت در آب سرد، میتواند با فعال کردن کنترلشده سیستم پاسخ بدن به استرس، باعث بهبود خلقوخو شود.
او عوامل مؤثر در این زمینه را چنین توضیح میدهد:
۱. بدن مواد شیمیایی مؤثر بر احساس خوب را آزاد میکند
هنگامی که بدن در معرض آب سرد قرار میگیرد، موادی مانند نوراپینفرین، دوپامین و اندورفین ترشح میشوند. این مواد میتوانند:
* هوشیاری را افزایش دهند.
* تمرکز را بهبود ببخشند.
* احساس شادی و رضایت ایجاد کنند.
همچنین تغییر ناگهانی دما سیستم عصبی را تحریک میکند و باعث میشود بسیاری از افراد پس از پایان دوش یا حمام آب سرد احساس انرژی، سرزندگی و شادابی بیشتری داشته باشند.
۲. استرس را کاهش میدهد و تابآوری روانی را افزایش میدهد
به گفته این متخصص، برخی پژوهشها نشان میدهند که قرار گرفتن منظم در معرض آب سرد ممکن است به کاهش احساس استرس و افزایش توانایی فرد در مقابله با فشارهای روانی کمک کند.
البته او تأکید میکند که برای درک کامل آثار بلندمدت این روش بر سلامت روان، هنوز به تحقیقات بیشتری نیاز است.
۳. گردش خون را بهبود میبخشد
یکی دیگر از دلایلی که آب سرد میتواند خلقوخو را بهتر کند، این است که فرد را به تنفس عمیقتر وادار میکند و گردش خون را در سراسر بدن افزایش میدهد.
بدن برای حفظ دمای طبیعی خود مجبور میشود فعالیت بیشتری انجام دهد و همین تغییرات فیزیولوژیک میتواند باعث افزایش احساس نشاط، انرژی و سرزندگی شود.
۴. احساس موفقیت و اعتمادبهنفس ایجاد میکند
بسیاری از افراد پس از تحمل یک دوش آب سرد یا انجام فعالیت در آب سرد، احساس موفقیت و غلبه بر یک چالش را تجربه میکنند.
این احساس میتواند اعتمادبهنفس را افزایش داده و نگرش ذهنی فرد را مثبتتر کند.
دکتر شارادی همچنین میگوید این تمرین به برخی افراد کمک میکند ذهن خود را از نگرانیهای روزمره دور کرده و توجهشان را بر احساس لحظهای ناشی از سرما متمرکز کنند؛ موضوعی که میتواند نوعی تمرین ذهنآگاهی (Mindfulness) نیز محسوب شود.
چه کسانی نباید از آب سرد استفاده کنند؟
این متخصص تأکید میکند که قرار گرفتن در معرض آب سرد جایگزین درمانهای تخصصی اضطراب، افسردگی یا سایر اختلالات روانی نیست.
او همچنین هشدار میدهد که این روش برای همه افراد مناسب نیست.
به گفته دکتر شارادی:
«افراد سالم ممکن است از قرار گرفتن کوتاهمدت در آب سرد سود ببرند، اما کسانی که به بیماریهای قلبی، فشار خون بالای کنترلنشده یا برخی بیماریهای دیگر مبتلا هستند، باید پیش از امتحان کردن این روش با پزشک مشورت کنند؛ زیرا مواجهه ناگهانی با سرما میتواند فشار قابلتوجهی به سیستم قلبیعروقی وارد کند.»
او توصیه میکند:
«بهتر است این کار را بهتدریج آغاز کنید؛ ابتدا از آب خنک استفاده کرده و سپس در صورت تحمل، دمای آب را کاهش دهید. اگر این روش بهدرستی و با احتیاط انجام شود، میتواند راهی ساده و طبیعی برای افزایش هوشیاری، بهبود خلقوخو و ارتقای احساس سلامت عمومی باشد.»
جمعبندی
قرار گرفتن در معرض آب سرد میتواند روشی طبیعی برای افزایش نشاط، بهبود خلقوخو، افزایش هوشیاری و تقویت تابآوری روانی باشد. این اثرات احتمالاً به دلیل ترشح هورمونهای مؤثر بر احساس خوب، بهبود گردش خون و فعال شدن کنترلشده سیستم پاسخ بدن به استرس ایجاد میشوند.
با این حال، این روش درمانی برای مشکلات روانی محسوب نمیشود و افرادی که بیماریهای قلبی یا مشکلات زمینهای دارند، باید پیش از شروع آن با پزشک مشورت کنند. همچنین توصیه میشود دوش یا حمام آب سرد را بهصورت تدریجی آغاز کنید تا بدن فرصت سازگاری با تغییر دما را داشته باشد.
