آتشبس میان ایران و آمریکا در حالی وارد روز هشتاد و هفتم شده که وال استریت ژورنال مدعی شده آمریکا و عمان به ایران پیشنهاد دادهاند که در ازای صرف نظر کردن از عوارض تنگه هرمز بخشی از پولهای مسدودشده ایران آزاد شود، اما تهران آن را قبول نکرده است.
تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز گذشته را از لینک زیر بخوانید:
آخرین اخبار مربوط به روز هشتاد و هفتم آتش بس (۱۲ تیر ۱۴۰۵) به شرح زیر است:
سرپرست وزارت دفاع در گفتوگو با وزیر دفاع ترکیه گفت: با توجه به سابقه بدعهدی آمریکا، ایران هیچ اعتمادی به طرف مقابل ندارد و نیروهای مسلح با حفظ آمادگی کامل، هرگونه نقض آتشبس را با پاسخی متناسب مواجه خواهند کرد.
سردار سرتیپ پاسدار سید مجید ابنالرضا، سرپرست وزارت دفاع، در گفتوگوی تلفنی با یاشار گولر، وزیر دفاع جمهوری ترکیه، آخرین تحولات منطقه، روند اجرای آتشبس و راهکارهای تقویت همکاریهای دفاعی و امنیتی میان دو کشور را بررسی کرد.
سرپرست وزارت دفاع با اشاره به توافق آتشبس، اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران این توافق را با هدف کمک به بازگشت ثبات منطقه و به درخواست کشورهای دوست و همسایه امضا کرده است، اما با توجه به سابقه طولانی بدعهدی آمریکا، هیچ اعتمادی به طرف مقابل ندارد و نیروهای مسلح ایران با حفظ آمادگی کامل، هرگونه نقض توافق را با پاسخ متناسب مواجه خواهند کرد.
وی با اشاره به جنایات رژیم صهیونیستی در غزه، لبنان، سوریه و ایران، تصریح کرد: حمایتهای آمریکا موجب تداوم حیات و گستاخی این رژیم شده و کشورهای اسلامی باید با وحدت و انسجام عملی، مانع ادامه سیاستهای تنشآفرین آن شوند.
سردار ابنالرضا همچنین با اشاره به پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران برای تشکیل اتحاد امنیتی جهان اسلام با مشارکت کشورهایی نظیر ایران، ترکیه، پاکستان، عربستان، مصر و سایر کشورهای اسلامی، گفت: جنگ اخیر نشان داد امنیت منطقه باید توسط کشورهای منطقه تأمین شود و حضور نیروهای خارجی نهتنها امنیتآفرین نیست، بلکه موجب افزایش بیاعتمادی، ابهام و ناامنی خواهد شد.
وی با هشدار نسبت به طرحهای رژیم صهیونیستی برای ایجاد مناطق بهاصطلاح امنیتی در سوریه و لبنان، این اقدامات را مقدمهای برای گسترش بحران در منطقه دانست و افزود: اظهارات اخیر مقامات آمریکایی درباره گشایش جبهه جدید علیه حزبالله لبنان نیز میتواند کل منطقه را با مخاطرات امنیتی جدید مواجه کند.
سرپرست وزارت دفاع با تأکید بر اینکه امنیت خلیج فارس باید توسط کشورهای منطقه مدیریت شود، خاطرنشان کرد: امنیت، مقولهای درونزا است و وابستگی به قدرتهای فرامنطقهای نمیتواند امنیت پایدار ایجاد کند.
وی در ادامه، توسعه روابط دفاعی، نظامی و امنیتی تهران و آنکارا را عامل تقویت امنیت جمعی منطقه دانست و اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران آمادگی دارد رایزنیهای مشترک با ترکیه و سایر کشورهای منطقه را برای ایجاد ترتیبات امنیتی جدید و پایدار ادامه دهد.
مدیرکل آژانس اتمی بامداد جمعه گفت که ذخایر اورانیوم غنیشده ایران هنوز از تأسیسات هستهای خارج نشدهاند.
«رافائل گروسی» مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی بامداد جمعه گفت که بازرسان هنوز به تأسیسات هستهای ایران بازنگشتهاند.
گروسی در مصاحبه با شبکه «ریانووستی» توضیح داد: «درمورد دسترسی - دقیقاً همان چیزی است که شما پرسیدید. ما هنوز نتوانستهایم به این تأسیسات برگردیم. ما چنین دسترسیای را درخواست کردیم، اما هنوز نتوانستهایم آن را به دست آوریم».
وی در ادامه مدعی شد که ذخایر اورانیوم غنیشده ایران هنوز از تأسیسات هستهای خارج نشدهاند.
مدیرکل آژانس اتمی در اینباره گفت: «برداشت کلی این است که این مواد هنوز آنجا هستند. البته، از دیدگاه ما، برای اینکه بتوانیم با اطمینان بگوییم، باید به تأسیسات برگردیم، بازرسی انجام دهیم و مطمئن شویم که همه چیز در جای خود قرار دارد. ما هنوز این کار را نکردهایم، اما در حال حاضر، دلایل معقولی برای باور به وجود این مواد هست».
گروسی سپس اظهار داشت که اطلاعاتی که آژانس اتمی در اختیار دارد، مبتنی بر آخرین کار بازرسی معمول آژانس است که قبل از جنگ ۱۲ روزه در تابستان گذشته انجام شده بود.
وی همچنین افزود: «یعنی ما دقیقاً میدانیم که این مواد کجا بوده و میدانیم چه مقدار از آنها وجود داشته است. پس از آن، ما مانند هر کس دیگری، با استفاده از تصاویر ماهوارهای و سایر ابزارهای مشابه، اشیاء را زیر نظر گرفتیم. ما هیچ حرکت قابل توجهی را ثبت نکردیم، البته به جز اینکه این تأسیسات به شدت آسیب دیده بودند. دسترسی به برخی از آنها مسدود شده بود».
روزنامه نیویورک تایمز به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد که مذاکرات با ایران همچنان ادامه دارد و دو فرستاده آمریکایی، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، در قطر نشستهای سازنده و ثمربخشی برگزار کردهاند.
خبرگزاری بلومبرگ در گزارشی با اشاره به از سرگیری عبور و مرور کشتیها از تنگه هرمز، نوشت: صادرات نفت عربستان در حال نزدیک شدن به سطح قبل از آغاز درگیریها در منطقه است.
در گزارش بلومبرگ آمده است: صادرات نفت عربستان سعودی پس از افت ناشی از تنشهای منطقهای، بار دیگر به سطوح نزدیک به پیش از درگیریها در خاورمیانه بازگشته و به ۹۰ درصد قبل از آغاز درگیریها در این منطقه رسیده است.
بر اساس این گزارش، ردیابی نفتکشها توسط بلومبرگ نشان میدهد که عربستان در ۶ روز منتهی به چهارشنبه (دهم تیر)، ۶ میلیون و ۳۰۰ هزار بشکه نفت در روز صادرات داشته است که جهشی قابل توجه نسبت به میانگین ماه گذشته میلادی (ژوئن) نشان میدهد.
گزارش بلومبرگ میافزاید: این میزان، جریان صادرات نفت عربستان را تقریبا مشابه میانگین صادرات نفت این کشور در سال ۲۰۲۵ و در حدود ۹۰ درصد صادرات نفت عربستان در فوریه سال جاری قرار میدهد.
خبرگزاری رویترز پیشتر در گزارشی اعلام کرده بود که به دنبال امضای تفاهمنامه میان ایران و آمریکا، بهای جهانی نفت سیر نزولی یافته است.
رویترز در ادامه این گزارش افزود: بهای نفت در معاملات اولیه پس از امضای توافق میان ایران و آمریکا که به جنگ پایان میدهد، تنگه هرمز را بازگشایی میکند و تحریمهای نفتی آمریکا علیه تهران را لغو میکند، کاهش یافت. این توافق یکی از بزرگترین عوامل اختلال در عرضه انرژی در تاریخ را برطرف کرده است.
این گزارش میافزاید: به همین علت، قیمت نفت خام برنت با ۸۹ سنت یا ۱.۱۲ درصد کاهش به ۷۸.۶۶ دلار در هر بشکه رسید و قیمت نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا با ۹۸ سنت یا ۱.۲۸ درصد کاهش به ۷۵.۸۱ دلار در هر بشکه رسید.
وزیر کشور پاکستان برای شرکت در آئین تشییع رهبر شهید انقلاب، با استقبال اسکندر مومنی وزیر کشور وارد تهران شد.
سید محسن نقوی وزیر کشور پاکستان با استقبال مومنی وزیر کشور، برای شرکت در آئین تشییع پیکر مطهر قائد شهید امت اسلامی حضرت آیتالله العظمی خامنهای (ره)، دقایقی پیش وارد تهران شد.
وزیر کشور پاکستان در بدو ورود به تهران گفت: ایران خانه دوم ماست و من برای شرکت در مراسم تشییع رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران به تهران آمدهام.
نقوی افزود: هیات دیگری هم شامل شهباز شریف نخست وزیر و فیلد مارشال عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان برای شرکت در این مراسم به ایران خواهد آمد.
دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا در مصاحبه با شبکه سیانبیسی با بیان این ادعا که ایران تقریبا با هر آنچه نیاز داریم، موافقت کرده است، مدعی شد: در چارچوب توافق احتمالی صلح برای پایان دادن به جنگ، ایران محصولات کشاورزی از آمریکا خریداری خواهد کرد.
ترامپ پنجشنبه شب به وقت محلی در مصاحبه با شبکه سیانبیسی ادعا کرد: «آنها هیچ درآمدی ندارند بنابراین ما بخشی از پول را برمیداریم و با آن برای آنها خرید میکنیم. آنها به غذا نیاز دارند. آنها به ذرت، گندم و سویا نیاز دارند و ما به طور انحصاری اجازه میدهیم کشاورزان آمریکایی ما این نیاز را تأمین کنند.»
وی با دستاوردسازی از تجاوز و محاصره دریایی مدعی شد: «من محاصره دریایی برقرار کردم که در واقع فقط یک محاصره نبود، بلکه یک دیوار فولادی بود. ما نیروی دریایی بزرگی داریم؛ بزرگترین نیروی دریایی جهان. این نیروها فوقالعادهاند. حتی یک کشتی هم نتوانست به ایران برسد.»
رئیس جمهور آمریکا در ادامه این مصاحبه ادعا کرد: مقامات ایران «با تورم ۳۰۰ درصدی مواجه هستند و هیچ درآمدی ندارند.»
ترامپ با ادعای اینکه آمریکا در تجاوز علیه ایران «بسیار قدرتمند» عمل کرد، تلویحا به شکست خود در این جنگ اشاره کرد و مدعی شد: آنها هنوز هم تا حدی ظاهر خود را حفظ کردهاند.
وی بار دیگر از پوشش جنگ از سوی رسانههای آمریکایی انتقاد کرد و آنها را جعلی خواند و افزود که نیویورک تایمز چند روز پیش نوشت که ایران «اکنون نسبت به چهار ماه پیش در موقعیت بهتری قرار دارد.»
او ادعا کرد: «من گفتم: یک لحظه صبر کنید. نیروهای مسلح آنها از بین رفته است. تورم آنها از پنج درصد به ۳۰۰ درصد رسیده است. رهبران آنها از بین رفتهاند. رده دوم رهبران آنها از بین رفتهاند. برخی از رهبران رده سوم آنها هم از بین رفتهاند. بیشتر فرماندهان آنها از بین رفتهاند. اما آنها (در نیویورک تایمز) میگویند ایران امروز نسبت به چهار ماه پیش، پیش از حمله ما، در وضعیت بهتری قرار دارد.»
رئیس جمهور آمریکا مدعی شد که از نظر او مدت حدود چهار ماهه جنگ علیه ایران، زمان نسبتا کوتاهی محسوب میشود و نمیتواند اجازه دستیابی تهران به سلاح هستهای را بدهد.
ترامپ ادعا کرد: این اساسا یک جنگ به معنای واقعی کلمه نیست. این فرایند خلع سلاح هستهای ایران است. «نمیتوانیم اجازه بدهیم آنها سلاح هستهای داشته باشند.»
وی مدعی شد: به هیچ وجه نمیتوان به ایران اجازه داشتن سلاح هستهای داد و من حدود چهار ماه است که رهبری تلاشها برای خلع سلاح آنها را بر عهده دارم.
ترامپ در ادامه با بیان اینکه ایران تقریبا با هر آنچه ما میخواستیم موافقت کرده است، ادعا کرد: ایران به دلیل ضعف روسای جمهور قبلی آمریکا، ۴۷ سال است که در خاورمیانه برای ما قلدری میکند. باراک اوباما ۱.۷ میلیارد دلار پول نقد به ایران داد تا سلاحها و موشکهایش را توسعه دهد.
او که در تغییر نظام در ایران ناکام مانده است، مدعی شد که به دنبال تغییر نظام حاکم نیست و تنها هدف او جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای است.
رئیس جمهور آمریکا ادعا کرد: رهبران فعلی ایران منطقیتر هستند و ما با آنها کنار میآئیم و این تغییر رژیم است.
وی همچنین مدعی شد: ما رادارهای ایران را منفجر کردیم. آنها هیچ راداری نداشتند و هنوز هم ندارند. ما هفته گذشته دوباره آن را منفجر کردیم. آنها یک رادار جدید و خوب داشتند. همهچیز برای راه اندازیاش آماده بود و ما آن را منفجر کردیم.
ترامپ در بخش دیگری از این مصاحبه ادعا کرد که از اختیارات مربوط به تعرفهها که دیوان عالی آن را از او سلب کرده بود، برای حلوفصل هشت جنگ استفاده کرده است؛ ادعایی که تحلیلگران آن را گمراهکننده دانستهاند.
رئیس جمهور آمریکا همچنین گفت که نمیخواهد به عنوان رئیسجمهوری که باعث رکود اقتصادی شده است در یادها بماند.
ترامپ تصریح کرد: «من همیشه گفتهام که نمیخواهم رئیسجمهوری باشم که رکود اقتصادی در کارنامهاش ثبت شده باشد. نمیخواهم هربرت هوور باشم. هربرت هوور همان رئیسجمهوری بود که احتمالاً ما را وارد رکود بزرگ اقتصادی کرد.»
نیویورکتایمز نوشت: مقامهای آمریکایی بر این باور بودند که اسرائیل شاید در حال طراحی نقشهای برای کشتن عالیترین مذاکرهکنندگان ایران بوده، آن هم در حالی که واشنگتن در بهار امسال با تهران درگیر گفتوگوهای حساسی برای دستیابی به یک توافق موقت صلح بود؛ این را مقامهای کنونی و سابق آمریکایی گفتهاند.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: کشتن مقامهای ارشد ایران از همان آغاز جنگ بخشی از راهبرد اسرائیل بود. اما نگرانیهای آمریکا درباره هدف قرار گرفتن دو مقام مشخص ایرانی — عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس — در جریان مذاکرات حساس آتشبس که از آوریل آغاز شد، بهشدت افزایش یافت.
به گفته برخی از این مقامها، ایالات متحده که نگران بود هرگونه تلاش اسرائیل برای ترور، مذاکرات را به شکست بکشاند، حتی پا را فراتر گذاشت و از برخی کشورهای منطقه خواست به ایران درباره احتمال هدف قرار گرفتن این دو مقام از سوی اسرائیل هشدار بدهند.
مقامهای آمریکایی اذعان داشتند که در مرحله شدید جنگ، عراقچی و قالیباف، بهعنوان مقامهای بلندپایه دولتی، میتوانستند اهداف مشروعی برای اسرائیل محسوب شوند؛ اسرائیلی که قصد سرنگونی حکومت ایران را داشت. اما پس از آنکه مذاکرات از ماه آوریل بهطور جدی آغاز شد، مقامهای آمریکایی معتقد بودند هرگونه تلاش برای کشتن این مذاکره کنندگان ایرانی، هم گفتوگوها را پایان میدهد و هم دوباره جنگ را شعلهور میکند.
ظن دولت ترامپ درباره احتمال طرح اسرائیل برای کشتن این دو مذاکرهکننده ارشد، نشان میدهد که اهداف جنگی آمریکا و اسرائیل ــ که در همان ابتدای جنگ بسیار به هم نزدیک بود ــ خیلی سریع و به شکلی بنیادین از هم فاصله گرفت. و در حالی که ایالات متحده به دنبال یک توافق صلح بود، اسرائیل از همان توقف اولیه درگیریها در ماه آوریل نسبت به آن بدبین بود.
آتشبس اولیه دو هفتهای در آوریل، با حمایت محتاطانه و از سر اکراه مقامهای اسرائیلی و همچنین نگرانی گسترده افکار عمومی در اسرائیل روبهرو شد؛ نگرانی از اینکه آمریکا دارد جنگ را خیلی زود پایان میدهد.
عراقچی و قالیباف دو مقام اصلیای بودهاند که با کشورهای مختلف منطقه برای دستیابی به آتشبس و سپس صلحی پایدارتر با ایالات متحده مذاکره کردهاند. در ماه ژوئن، آمریکا و ایران به یک توافق چارچوبی رسیدند که هدفش بازگشایی تنگه هرمز و ترسیم چارچوب گفتوگوهای بعدی درباره برنامه هستهای تهران بود...
وقتی درباره طرحهای اسرائیل و هشدار به ایران سؤال شد، یک مقام آمریکایی گفت که گفتوگوها میان هیئتهای آمریکایی و ایرانی همچنان ادامه دارد و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، و جرد کوشنر، داماد رئیسجمهور، نشستهای ثمربخشی در قطر داشتهاند. به گفته این مقام، ترامپ میخواهد روند صلح «مسیر خود را طی کند.»
والاستریت ژورنال در ماه مارس گزارش داده بود که اسرائیل نام عراقچی و قالیباف را در فهرست اهداف خود قرار داده بود، اما همزمان با گفتوگوهای آمریکا درباره آغاز مذاکرات با ایران، موقتاً آنها را از این فهرست خارج کرد.
یک مقام آمریکایی و یک مقام خاورمیانهای گفتند که دولت ترامپ تقریباً در همان مقطع مطلع شد که دستکم قالیباف در فهرست اهداف اسرائیل قرار دارد و از اسرائیل خواست از این اقدام خودداری کند.
به گفته سه مقام ارشد ایرانی و بر اساس اظهارنظرهای علنی مقامها، قالیباف هم در جنگ ۱۲ روزه ژوئن ۲۰۲۵ و هم بار دیگر در درگیری امسال، تا آستانه کشته شدن پیش رفت؛ زمانی که اسرائیل یک نشست محرمانه مقامهای ارشد دولتی را در پناهگاهی زیر یک کوه هدف قرار داد. این مقامها گفتند در هر دو حادثه، قالیباف از زیر آوار نجات داده شد.
در طول مذاکرات، ایران تدابیری اتخاذ کرده تا حمله اسرائیل به مقامهای ارشد را دشوارتر کند.
به گفته مقامها، در ماه آوریل قرار بود قالیباف برای دیدار با جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، به اسلامآباد سفر کند. اما مقامهای امنیتی ایران نگران بودند که اسرائیل از این فرصت برای ترور قالیباف یا عراقچی و برهمزدن مذاکرات استفاده کند.
به گفته همان مقامها، ایران از طریق میانجیهای پاکستانی و قطری از آمریکا خواست تضمین بدهد که اسرائیل هیچ عملیات مخفیانهای علیه هیئت ایرانی انجام نخواهد داد.
جنگندههای پاکستانی هواپیماهای ایرانی حامل هیئتی متشکل از بیش از ۷۰ ایرانی را از مرز ایران تا اسلامآباد و سپس در مسیر بازگشت، پس از پایان نشست، اسکورت کردند.
اما در مسیر بازگشت به تهران، یک تهدید امنیتی اسرائیلی پدیدار شد.
به گفته آن دو مقام، نیروهای امنیتی ایران به هواپیمای حامل قالیباف که در حال بازگشت به تهران بود اطلاع دادند که اطلاعاتی به دست آوردهاند مبنی بر اینکه اسرائیل قصد دارد این هواپیما را هدف قرار دهد و دو جنگنده اسرائیلی از مرز غربی ایران در نزدیکی عراق وارد حریم هوایی کشور شدهاند.
مهدی محمدی، مشاور ارشد قالیباف که در سفر اسلامآباد او را همراهی میکرد، این روایت را در صفحه خود در شبکههای اجتماعی تأیید کرد. به گفته محمدی و آن دو مقام، هواپیما ناچار به فرود اضطراری در شهر مشهد ــ نزدیکترین فرودگاه ایران به مرز پاکستان ــ شد و هیئت ایرانی حدود هشت ساعت مسیر زمینی را طی کرد تا به تهران بازگردد.
