جنگ چهارم و تجاوز نظامی اخیر آمریکا به ایران وارد روز شانزدهم شد. در حالی که از روز آتش بس نقض شده میان دو کشور ۱۱۲ روز میگذرد، ترامپ بار دیگر هم از شانس خوب توافق با ایران صحبت کرد و هم تهدید کرد که در غیر این صورت، به اقدام نظامی بازخواهد گشت. در همین حال، از سه شب پیش تاکنون هیچ تجاوزی به خاک ایران صورت نگرفته.
تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز گذشته را از لینک زیر بخوانید:
اخبار مربوط به روز شانزدهم جنگ سوم و روز صد و دوازدهم آتش بس (۶ مرداد ۱۴۰۵) به شرح زیر است:
پرستیوی از حملات گسترده پهپادی به بیابان شرق اردن خبر داد.
سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، شامگاه دوشنبه در تماسهای تلفنی جداگانه با بدر البوسعیدی و فیصل بن فرحان، وزرای امور خارجه سلطنت عمان و عربستان سعودی، ضمن بررسی آخرین تحولات دوجانبه و منطقه ای بر ضرورت تقویت همکاری و پیشبرد تلاشهای دیپلماتیک مشترک برای برقراری ثبات در منطقه و رفع ناامنی تحمیلی بر تنگه هرمز ناشی از اقدامات امریکا تاکید کردند.
وال استریت ژورنال نوشت: میانجیها از وقفه در درگیریها برای دستیابی به راهحلی سریع جهت بازگشایی تنگه استفاده میکنند، به این امید که راه را برای مذاکرات اساسی هموار کند.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: وقفه در درگیریهای بین آمریکا و ایران، دیپلماسی با هدف یافتن راهحلی کوتاهمدت برای بحثبرانگیزترین مسئله جنگ - یعنی ازسرگیری کشتیرانی از طریق تنگه هرمز - را سرعت بخشیده است.
ایران و عمان در طول آخر هفته و تا روز دوشنبه برای تدوین طرحی جهت عبور امن کشتیها از آبراهی که پیش از جنگ، ۲۰ درصد از تولید نفت جهان از آن عبور میکرد و اکنون تردد در آن به کندی گراییده است، به رایزنی فشرده پرداختند.
این مذاکرات با تمرکز محدود، لزوماً به معنای پایان قطعی مناقشه آمریکا و ایران نیست، اما میانجیها امیدوارند حتی یک توافق موقت بر سر یک مسئله مهم، بتواند اوضاع را آرام کند، امکان برداشتن محاصرههای دریایی را فراهم آورد و در نهایت به مذاکرات برای اجرای توافقنامه مقدماتی صلحی که واشنگتن و تهران در ماه ژوئن به آن دست یافتند، شتاب بخشد.
یک مقام آمریکایی و میانجیها گفتند که ایران و عمان هنوز بر سر برخی مسائل از جمله دریافت عوارض ترانزیت، فاصله زیادی دارند. اما هر دو طرف اعلام کردند که پیشرفت حاصل شده است که این نخستین نشانهی امید برای دیپلماسی از زمانی محسوب میشود که رئیسجمهور ترامپ در پاسخ به تیراندازی تهران به کشتیهای تجاری در تنگه، دستور دور جدیدی از حملات نظامی به ایران را صادر کرد، بیش از دو هفته پیش.
هدف از مذاکرات ایران و عمان، توافق بر مسیری است که کشتیها میتوانند از طریق تنگه به عرض ۲۲ مایل (حدود ۳۵ کیلومتر) از آن عبور کنند. درگیری اوایل این ماه زمانی آغاز شد که ایالات متحده شروع به هدایت کشتیها از طریق تنگه با عبور از نزدیکی ساحل عمان کرد، در حالی که ایران خواهان عبور کشتیها از طریق شمال تنگه است.
المانیتور نوشت: با تنها سه ماه باقیمانده تا انتخابات ۲۷ اکتبر، نخستوزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، تلاش میکند افکار عمومی را برای احتمال پیوستن دوباره اسرائیل به کارزار نظامی آمریکا علیه ایران آماده کند؛ منابع سیاسی اسرائیلی گفتهاند.
به گزارش انتخاب، این منابع استدلال کردند که نتانیاهو، در شرایطی که در نظرسنجیها بهشدت سقوط کرده است، در تلاش است بازگشایی جبهه ایران را توجیه کند؛ اقدامی که به گفته آنها، نهادهای امنیتی اسرائیل ترجیح میدهند از آن اجتناب کنند.
آنها به گزارشهایی درباره کشف یک شبکه جاسوسی ایرانی و همچنین ادعاهایی درباره انتقال هزاران سانتریفیوژ ایران به کوه کلنگ (Pickaxe Mountain) اشاره کردند و گفتند نتانیاهو و نزدیکانش از طریق افشاگریها و انتشار اطلاعات، تلاش میکنند افکار عمومی را تحت تأثیر قرار دهند.
انتظار میرود این موضوع در صدر دستور کار سفر نتانیاهو به واشنگتن در روز دوشنبه قرار گیرد. دفتر نخستوزیری اسرائیل اعلام کرده است که او روز سهشنبه با رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، دیدار خواهد کرد.
نتانیاهو و ترامپ منافع متضادی دارند
در میان افزایش تنشها، فرماندهی جبهه داخلی اسرائیل روز پنجشنبه اعلام کرد دستورالعملهای مربوط به مردم تغییر نکرده است؛ در حالی که چند شهردار تصمیم گرفتند پناهگاههای عمومی را باز کنند.
نگرانیها در اسرائیل درباره احتمال ازسرگیری درگیری میان ایران و اسرائیل، در شرایطی مطرح میشود که اختلاف منافع میان نتانیاهو و ترامپ در حال افزایش است.
در حالی که ترامپ هنوز درباره ازسرگیری جنگ علیه ایران تصمیم قطعی نگرفته است، نتانیاهو معتقد است تشدید این تنش میتواند برای او مزایایی داشته باشد؛ ترجیحاً با مشارکت مستقیم اسرائیل.
مخاطرات برای هر دو طرف بالاست. اگر ترامپ در موضوعاتی مانند تنگه هرمز و مسائل دیگر، در برابر خواستههای ایران کوتاه بیاید، ممکن است در تاریخ بهعنوان فردی که مورد تمسخر قرار گرفته ثبت شود؛ در حالی که نتانیاهو نیز در نظرسنجیها سقوط کرده است.
نظرسنجی روز جمعه روزنامه معاریو نشان داد حزب لیکود نتانیاهو تنها ۲۰ کرسی کنست دارد؛ دو کرسی کمتر از نظرسنجی یک هفته قبل.
منابع سیاسی میگویند جنگ بیشتر میتواند در داخل حزب لیکود به نفع نتانیاهو باشد؛ حزبی که قرار است هفته آینده انتخابات داخلی برگزار کند.
نتانیاهو که از ظهور مجموعهای از نامزدهای پوپولیست نگران است؛ نامزدهایی که میتوانند بیش از پیش شانس حزب در انتخابات عمومی را کاهش دهند، در ۱۹ ژوئن اعلام کرد که انتخابات مقدماتی حزب ممکن است به دلایل امنیتی به تعویق بیفتد.
یک مقام ارشد دیپلماتیک اسرائیلی که نخواست نامش فاش شود به المانیتور گفت: «وضعیت عجیب است. ترامپ میتواند جنگ با ایران را از سر بگیرد، اما نمیخواهد. نتانیاهو میخواهد، اما نمیتواند.»
بر اساس نظرسنجی جدید رویترز - ایپسوس، حمایت از جنگ آمریکا با ایران به ۳۳ درصد کاهش یافته که پایینترین سطح از زمان آغاز این درگیری، پنج ماه پیش، محسوب میشود.
این نظرسنجی نشان میدهد ۶۹ درصد آمریکاییها معتقدند دونالد ترامپ اهداف حضور نظامی آمریکا در ایران را بهطور شفاف توضیح نداده است. این دیدگاه حتی در میان جمهوریخواهان نیز دیده میشود؛ بهطوری که حدود ۴۰ درصد جمهوریخواهان نیز چنین نظری دارند.
حمایت از حملات نظامی آمریکا به ایران همچنان بهشدت بر اساس گرایش حزبی تقسیم شده است. ۷۱ درصد جمهوریخواهان از این حملات حمایت میکنند، در حالی که تنها ۵ درصد دموکراتها موافق آن هستند.
با وجود کاهش حمایت از جنگ، میزان رضایت کلی از عملکرد دونالد ترامپ به ۳۷ درصد افزایش یافته که سه واحد درصد بیشتر از ماه گذشته است.
ترامپ دربارهٔ ایران مدعی شد: مذاکرات دوستانهای در جریان است.
ایتان گلبوع، استاد دانشگاه و پژوهشگر مرکز بگین سادات گفت: سفر نتانیاهو به واشنگتن ممکن است سرد و پرتنش باشد. او احتمالاً اطلاعاتی درباره بازسازی توان هستهای ایران ارائه میدهد، اما این موضوع در آمریکا این برداشت را تقویت میکند که نتانیاهو بیشتر دنبال جنگ است تا توافق.
اسرائیل هیوم مدعی شد: در مذاکرات برای بازگرداندن آمریکا و ایران به میز مذاکره پیشرفت حاصل شده است.
کانال ۱۵ اسرائیل اعلام کرد: چین ممکن است به بازیگر اصلی مذاکرات ایران و آمریکا تبدیل شود؛ زیرا حدود ۹۰ درصد نفت ایران به چین صادر میشود و چین از بسته بودن تنگه هرمز آسیب میبیند.
الی کوهن، عضو کابینه اسرائیل گفت: اگر ترکیه در سوریه پایگاه نظامی ایجاد کند، اسرائیل هم در سوریه پایگاه ایجاد خواهد کرد.