موز فقط یک میانوعده سریع و ساده نیست. این میوه میتواند به تأمین انرژی، عملکرد عضلات، استقامت و ریکاوری بعد از ورزش کمک کند. در ادامه، یک متخصص تغذیه ۷ فایده مهم موز و بهترین زمان مصرف آن را توضیح میدهد.
به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ موز سالهاست یکی از خوراکیهای ثابت در بسیاری از خانههاست؛ میوهای که بهراحتی در کیف مدرسه یا کشوی میز کار قرار میگیرد و میتوان آن را در هر زمان مصرف کرد. اما آیا خوردن منظم موز واقعاً فوایدی برای سلامت دارد یا فقط به یک عادت روزمره تبدیل شده است؟
پاسخ شاید آنقدرها هم ساده نباشد و حتی میزان رسیدگی موز بتواند در نوع فواید آن نقش داشته باشد. انتخاب موز در مرحله مناسب رسیدگی و مصرف آن در زمان مناسب نسبت به تمرین ورزشی، میتواند به استفاده بهتر از مواد مغذی آن کمک کند.
موز چه فواید تغذیهای دارد؟
به گفته متخصص ارشد تغذیه بالینی، موز فراتر از یک میوه معمولی است و ترکیبی ارزشمند از مواد مغذی را در اختیار بدن قرار میدهد.
موز میتواند کربوهیدرات مورد نیاز برای تأمین سریع انرژی قبل از ورزش را فراهم کند. پتاسیم موجود در آن نیز در عملکرد طبیعی عضلات نقش دارد. همچنین موز میتواند در طول تمرینهای طولانیمدت منبعی از کربوهیدرات باشد و پس از ورزش، کربوهیدرات و پتاسیم مورد نیاز بدن را تأمین کند.
اما میزان رسیدگی موز اهمیت دارد؛ موزهای نارستر حاوی نشاسته مقاوم بیشتری هستند، در حالی که موزهای رسیدهتر قندهای طبیعی بیشتری دارند و کربوهیدرات آنها سریعتر در دسترس بدن قرار میگیرد.
۱. موز رسیده میتواند سوخت طبیعی قبل از ورزش باشد
به گفته وینا، موز رسیده به دلیل داشتن قندهای طبیعی که سریعتر در بدن قابل استفاده هستند، میتواند درست قبل از شروع تمرین انرژی مورد نیاز بدن را تأمین کند.
این موضوع تنها یک ادعا نیست. در یک مطالعه مهم که توسط دانشگاه ایالتی آپالاچی انجام شد و در مجله PLOS ONE منتشر شد، دو گروه از دوچرخهسواران در یک آزمون ۷۵ کیلومتری با یکدیگر مقایسه شدند؛ یک گروه موز مصرف کردند و گروه دیگر نوشیدنی ورزشی حاوی ۶ درصد کربوهیدرات دریافت کرد.
نتایج نشان داد تفاوت قابلتوجهی در سطح گلوکز خون یا عملکرد دوچرخهسواران بین دو گروه وجود نداشت. این یافته نشان میدهد موز میتواند در شرایط خاص، مانند یک نوشیدنی ورزشی کربوهیدراتی، سوخت مورد نیاز بدن برای فعالیت شدید را تأمین کند.
۲. موز میتواند برای ورزشهای استقامتی با نوشیدنیهای ورزشی رقابت کند
یکی از نکات جالب همان مطالعه این بود که عملکرد موز در مقایسه با نوشیدنی ورزشی تفاوت قابلتوجهی نداشت، اما موز علاوه بر کربوهیدرات، مواد مغذی دیگری نیز در اختیار بدن قرار میدهد.
موز حاوی آنتیاکسیدانها، فیبر، پتاسیم و ویتامین B6 است؛ موادی که در بسیاری از نوشیدنیهای ورزشی وجود ندارند.
بنابراین افرادی که ورزشهای استقامتی انجام میدهند، لزوماً برای تأمین کربوهیدرات مورد نیاز خود به محصولات ورزشی تجاری نیاز ندارند و در بسیاری از شرایط، موز میتواند گزینهای ساده و طبیعی باشد.
۳. پتاسیم به عملکرد عضلات کمک میکند و ممکن است خطر گرفتگی عضلات را کاهش دهد
موز بیشتر از هر چیز با پتاسیم شناخته میشود؛ ماده معدنی مهمی که در عملکرد طبیعی عضلات و اعصاب نقش دارد.
وینا میگوید پتاسیم برای انقباض طبیعی عضلات ضروری است. هنگام ورزش نیز به دلیل تعریق، بدن مقداری از آب و الکترولیتها را از دست میدهد و تأمین مجدد این مواد اهمیت پیدا میکند.
سطح پایین پتاسیم با احتمال بیشتر گرفتگی عضلات مرتبط دانسته شده است و مصرف موز میتواند راهی ساده برای دریافت این ماده معدنی، بهویژه پیش یا پس از تمرینهای طولانی و شدید، باشد.
با این حال، نباید تصور کرد که خوردن موز بهطور قطعی از گرفتگی عضلات جلوگیری میکند؛ زیرا گرفتگی عضلات میتواند دلایل مختلفی داشته باشد.
۴. موز سبز و نارستر میتواند انرژی پایدارتر و احساس سیری بیشتری ایجاد کند
همه موزها تأثیر یکسانی بر بدن ندارند. میزان رسیدگی موز، ترکیبات کربوهیدراتی آن را تغییر میدهد.
موزهای سبز یا کمتر رسیده مقدار بیشتری نشاسته مقاوم دارند. نشاسته مقاوم نسبت به قندهای ساده با سرعت کمتری هضم میشود و میتواند به ایجاد احساس سیری بیشتر و آزادسازی تدریجیتر انرژی کمک کند.
بنابراین اگر به دنبال یک میانوعده سیرکنندهتر هستید، موز کمتر رسیده میتواند گزینه مناسبتری باشد. در مقابل، زمانی که به انرژی سریع قبل از ورزش نیاز دارید، موز رسیده انتخاب مناسبتری است.
موز سبز بافت سفتتر و طعم شیرینی کمتری دارد، در حالی که موز رسیده نرمتر و شیرینتر است.
۵. موز میتواند هم قبل و هم بعد از تمرین مفید باشد
موز را میتوان در دو مرحله از تمرین استفاده کرد؛ هم پیش از ورزش و هم بعد از آن.
این میوه بسته به میزان رسیدگی، ترکیبی از قندهای سریعتر و فیبر یا نشاسته دیرتر هضمشونده دارد. به همین دلیل میتواند قبل از تمرین به تأمین انرژی کمک کند و پس از ورزش نیز کربوهیدرات و پتاسیم مورد نیاز بدن را تأمین کند.
وینا میگوید موز فقط یک میانوعده معمولی نیست و میتوان از آن بهعنوان بخشی از تغذیه قبل و بعد از تمرین استفاده کرد.
۶. موز میتواند به تأمین مجدد مایعات و الکترولیتها پس از ورزش کمک کند
هنگام ورزش، بدن از طریق تعریق مقداری از الکترولیتها، از جمله پتاسیم، را از دست میدهد.
به گفته وینا، تأمین مجدد پتاسیم پس از ورزش میتواند به حفظ تعادل مایعات بدن کمک کند و در کنار مصرف مایعات، به روند آبرسانی مجدد بدن کمک کند؛ بهویژه پس از تمرینهای طولانیتر.
البته موز بهتنهایی جایگزین آب یا محلولهای مخصوص تأمین الکترولیت در شرایطی که تعریق شدید یا طولانیمدت رخ داده است، نیست.
۷. موز یک جایگزین ساده و طبیعی برای میانوعدههای ورزشی فرآوریشده است
یکی از بزرگترین مزایای موز، سادگی و سهولت مصرف آن است.
موز نیازی به آمادهسازی ندارد، پوست آن مانند یک بستهبندی طبیعی عمل میکند، بهراحتی قابل حمل است و مواد افزودنی ندارد. همچنین میتوان آن را پیش یا پس از ورزش مصرف کرد.
به گفته وینا، موز میتواند بهخصوص برای افرادی که بهصورت تفریحی و غیرحرفهای ورزش میکنند، جایگزین مناسبی برای برخی بارهای انرژیزا و ژلهای ورزشی باشد.
چه کسانی باید در مصرف موز احتیاط کنند؟
موز برای همه افراد در هر شرایطی مناسب نیست. افرادی که به بیماری کلیوی مبتلا هستند باید درباره میزان مصرف پتاسیم احتیاط کنند؛ زیرا کلیههای آسیبدیده ممکن است نتوانند پتاسیم اضافی را بهخوبی از خون دفع کنند.
افرادی که داروهای بتابلوکر مصرف میکنند نیز ممکن است به توصیه پزشک درباره مصرف مواد غذایی سرشار از پتاسیم نیاز داشته باشند، زیرا برخی از این داروها میتوانند بر تنظیم سطح پتاسیم در بدن تأثیر بگذارند.
جمعبندی
خوردن روزانه یک موز میتواند راهی ساده برای افزودن کربوهیدرات، پتاسیم و برخی مواد مغذی دیگر به رژیم غذایی باشد. برای افرادی که بهطور منظم ورزش میکنند نیز موز میتواند یک میانوعده مناسب قبل یا بعد از تمرین باشد.
با این حال، میزان رسیدگی موز و زمان مصرف آن اهمیت دارد. موز رسیده میتواند زمانی که بدن به منبع سریع کربوهیدرات نیاز دارد مفید باشد، در حالی که موز کمتر رسیده به دلیل داشتن نشاسته مقاوم بیشتر، ممکن است احساس سیری طولانیتری ایجاد کند.
در نهایت، موز یک ماده غذایی جادویی برای تناسب اندام نیست. رژیم غذایی متعادل، دریافت کافی مایعات، ورزش منظم و ریکاوری مناسب، اهمیت بسیار بیشتری برای سلامت و تناسب اندام دارند.
