سلامت قلب موضوعی است که همیشه بهراحتی نمیتوان متوجه وجود مشکل در آن شد؛ چون بیماریهای قلبی لزوماً با علائم واضح خودشان را نشان نمیدهند. بااینحال، بعضی نشانههای روزمره میتوانند اطلاعات خوبی درباره وضعیت قلب و سیستم گردش خون شما بدهند.
به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ سلامت قلب فقط به میزان کلسترول، فشار خون یا نتیجه آزمایشهای پزشکی محدود نمیشود. بدن شما در فعالیتهای روزمره نیز سرنخهایی درباره عملکرد قلب و گردش خون ارائه میدهد.
۱. میتوانید از پلهها بالا بروید، بدون اینکه بهطور غیرعادی نفستان بگیرد
اگر میتوانید با سرعت مناسب راه بروید یا چند طبقه از پلهها را بالا بروید، بدون اینکه دچار تنگی نفس شدید شوید، معمولاً نشانه خوبی است و نشان میدهد قلب، ریهها و عضلات شما هماهنگ و مناسب با یکدیگر کار میکنند.
البته نفسنفس زدن بعد از ورزش شدید طبیعی است. اما اگر فعالیتهایی که قبلاً برایتان آسان بودند، حالا باعث تنگی نفس غیرعادی میشوند، بهتر است این موضوع بررسی شود.
تنگی نفس میتواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ از کمبود آمادگی جسمانی و کمخونی گرفته تا مشکلات ریوی و بیماریهای قلبی. بنابراین، هرگونه تغییر قابلتوجه نسبت به وضعیت معمول بدنتان را نادیده نگیرید.
۲. ضربان قلبتان بعد از ورزش نسبتاً سریع به حالت عادی برمیگردد
هنگام ورزش، ضربان قلب افزایش پیدا میکند، چون عضلات به خون و اکسیژن بیشتری نیاز دارند. پس از توقف ورزش، ضربان قلب باید بهتدریج کاهش پیدا کند و بدن وارد مرحله ریکاوری شود.
سرعت پایین آمدن ضربان قلب به عوامل مختلفی مانند میزان آمادگی جسمانی، سن، شدت ورزش و داروهای مصرفی بستگی دارد. برخی مطالعات نشان دادهاند که کندتر بودن روند بازگشت ضربان قلب به حالت عادی میتواند با آمادگی قلبی-عروقی پایینتر ارتباط داشته باشد.
لازم نیست دائماً نبض خود را اندازه بگیرید. بیشتر به این توجه کنید که بعد از ورزش معمولتان، بدن شما با چه سرعتی احساس میکند به حالت عادی برگشته است.
۳. میتوانید فعالیت بدنی داشته باشید، بدون اینکه دچار خستگی غیرعادی شوید
قلب سالم به رساندن اکسیژن و مواد مغذی به عضلات فعال کمک میکند. اگر میتوانید بهطور منظم پیادهروی کنید، دوچرخهسواری، شنا یا ورزش انجام دهید و فعالیتهای روزمره را بدون خستگی غیرعادی انجام دهید، معمولاً نشانه مثبتی از آمادگی جسمانی است.
در مقابل، خستگی مداوم یا کاهش ناگهانی توانایی انجام فعالیتهای ورزشی را نباید همیشه به مشغله زیاد یا کمبود خواب نسبت داد.
مشکلات قلبی همیشه با درد واضح قفسه سینه همراه نیستند. در بعضی افراد، بهویژه زنان، خستگی غیرعادی یا کاهش توانایی انجام فعالیتهای بدنی میتواند یکی از نشانههای مهم مشکلات قلبی باشد.
۴. میتوانید یک برنامه منظم ورزشی را ادامه دهید
فعالیت بدنی منظم یکی از بهترین روشها برای حمایت از سلامت قلب و عروق است.
بزرگسالان بهتر است هر هفته حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت با شدت متوسط یا ۷۵ دقیقه فعالیت شدید داشته باشند. همچنین انجام تمرینهای تقویت عضلات حداقل دو روز در هفته توصیه میشود.
لازم نیست ورزشکار حرفهای باشید. پیادهروی سریع، دوچرخهسواری، شنا، رقص و فعالیتهایی که ضربان قلب را بالا میبرند نیز میتوانند جزو فعالیتهای مفید برای قلب باشند.
اینکه بتوانید یک برنامه فعال و منظم را بدون بروز علائم مداوم ادامه دهید، میتواند نشانه خوبی از آمادگی عملکردی بدن باشد.
۵. فشار خونتان در محدوده سالم قرار دارد
فقط از روی احساسی که دارید نمیتوان فهمید فشار خونتان بالاست یا نه. فشار خون بالا اغلب هیچ علامت واضحی ایجاد نمیکند و به همین دلیل یکی از عوامل خطر «خاموش» بیماریهای قلبی محسوب میشود.
به همین دلیل، اندازهگیری منظم فشار خون اطلاعاتی در اختیار شما قرار میدهد که صرفاً از احساسات روزمره نمیتوان به دست آورد.
داشتن فشار خون سالم و پایدار برای محافظت از قلب و رگهای خونی اهمیت زیادی دارد. اگر فشار خونتان مرتباً بالا میرود، بهجای اینکه صرفاً به حال عمومی خود تکیه کنید، با پزشک مشورت کنید.
۶. بعد از فعالیتهای روزمره، بهطور طبیعی ریکاوری میکنید
به واکنش بدنتان بعد از یک پیادهروی طولانی، حمل کیسههای خرید یا انجام کارهای خانه توجه کنید.
مقداری خستگی بعد از فعالیت، بهخصوص فعالیت سنگین، طبیعی است. اما اگر برای برگشتن به حالت عادی به زمان غیرعادی زیادی نیاز دارید یا مرتباً بعد از فعالیت دچار سرگیجه، ناراحتی قفسه سینه، تپش قلب یا تنگی نفس میشوید، بهتر است این علائم بررسی شوند.
مهمتر از مقایسه خودتان با دیگران، شناخت وضعیت معمول بدنتان است. تغییر در نحوه واکنش بدن به فعالیتهایی که قبلاً برایتان عادی بودهاند، میتواند اطلاعات مهمتری به شما بدهد.
۷. هنگام فعالیت بدنی دچار علائم هشداردهنده نمیشوید
یکی از مهمترین مواردی که باید هنگام ورزش و فعالیت بدنی به آن توجه کنید، واکنش بدن شماست.
فشار یا درد قفسه سینه، تنگی نفس بدون دلیل مشخص، غش کردن، سرگیجه شدید، تعریق غیرعادی یا ضربان قلب بسیار سریع و نامنظم هنگام فعالیت بدنی، گاهی میتواند نشانه یک مشکل قلبی-عروقی باشد.
اگر چنین علائمی دارید، نباید سعی کنید با ادامه ورزش آن را تحمل کنید. علائم جدید، شدید یا غیرقابل توضیح نیاز به ارزیابی پزشکی دارند.
اگر دچار درد یا فشار ناگهانی در قفسه سینه شدید، بهخصوص اگر درد به بازو، فک، کمر یا شانه انتشار پیدا کند یا همراه با تنگی نفس شدید، تعریق، تهوع یا غش باشد، باید فوراً کمک پزشکی دریافت کنید.
این نشانهها چه چیزی را نشان میدهند و چه چیزی را نه؟
احساس آمادگی جسمانی به این معنی نیست که قلب شما حتماً کاملاً سالم است.
برخی مشکلات مانند فشار خون بالا، کلسترول بالا و بعضی بیماریهای قلبی ممکن است بدون ایجاد علامت قابلتوجه ایجاد شوند.
خطر ابتلا به بیماریهای قلبی نیز تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند سن، سیگار کشیدن، دیابت، سابقه خانوادگی، رژیم غذایی، خواب، میزان فعالیت بدنی و وزن بدن قرار دارد.
بنابراین، این ۷ نشانه را بیشتر بهعنوان سرنخهایی درباره آمادگی قلب و بدن در نظر بگیرید، نه یک آزمایش قطعی برای سلامت قلب.
معاینات و بررسیهای منظم پزشکی، از جمله اندازهگیری فشار خون و بررسی کلسترول در صورت نیاز، همچنان اهمیت دارند.
حرف آخر
بهترین راه برای مراقبت از قلب، ساده اما مهم است:
فعال بمانید، رژیم غذایی متعادل داشته باشید، سیگار نکشید، استرس را مدیریت کنید، خواب کافی داشته باشید و به تغییرات واکنش بدنتان هنگام فعالیت بدنی توجه کنید.
قلب شما لازم نیست مثل قلب یک ورزشکار حرفهای عمل کند. مهم این است که وضعیت طبیعی بدن خودتان را بشناسید و اگر تغییری ایجاد شد، آن را نادیده نگیرید.
