جنگ سوم و تجاوز نظامی اخیر آمریکا به ایران وارد روز پنجاه و هشتم شد. در حالی که از روز آتش بس نقض شده میان دو کشور ۱۵3 روز میگذرد، دبیر شورایعالی امنیت ملی گفته است که تفاهم کریدور جدید تنگۀ هرمز که ورود و خروج آن با مدیریت ایران است در روزهای آینده امضا میشود.
تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز گذشته را از لینک زیر بخوانید:
اخبار مربوط به روز پنجاه و هشتم جنگ سوم و روز صد و پنجاه و سوم آتش بس (۱۶ شهریور ۱۴۰۵) به شرح زیر است:
سخنگوی وزارت خارجه قطر میگوید ائتلاف کشورهای حاشیه خلیجفارس با آمریکا کافی نیست.
به گزارش انتخاب، ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت خارجه قطر اظهار کرد: ما در منطقه خلیج فارس باید درک کنیم که ائتلاف راهبردی با آمریکا امر خوبی است، اما کافی نیست.
رویترز نوشت: قیمت نفت همزمان با افزایش نگرانیها درباره اختلالات طولانیمدت در عرضه، پس از ازسرگیری حملات آمریکا و ایران به کشتیهای عبوری از تنگه هرمز، به روند صعودی خود ادامه داد.
به گزارش انتخاب، قراردادهای آتی نفت برنت ۰.۵۴ درصد افزایش یافت و به ۹۶.۸۰ دلار در هر بشکه رسید، در حالی که نفت خام وستتگزاس اینترمدیت (WTI) با ۰.۷۲ درصد افزایش به ۹۲.۱۴ دلار در هر بشکه رسید.
این افزایش قیمت پس از آن رخ داد که ایران مسئولیت حملات علیه ۳ کشتی مرتبط با آمریکا و ۳ نفتکش را که از مسیری «غیرمجاز» در تنگه هرمز عبور میکردند، بر عهده گرفت.
تهران اعلام کرد این حملات در پاسخ به حملات آمریکا انجام شده که ۳ نفتکش حامل نفت خام ایران را منهدم کرده است. واشنگتن نیز گفت حملاتش در واکنش تلافیجویانه به حملات ایران علیه کشتیهای جنگی آمریکا انجام شده بود.
شاهزاده فیصل بن فرحان آل سعود، وزیر امور خارجه عربستان سعودی، و دیوید لَمّی، همتای بریتانیایی او، در یک تماس تلفنی درباره تحولات خاورمیانه گفتوگو کردند.
به گزارش انتخاب، وزارت امور خارجه عربستان در بیانیهای اعلام کرد دو طرف روابط دوجانبه و آخرین تحولات منطقهای و بینالمللی و «پیامدهای آنها بر امنیت و ثبات» را بررسی کردند.
در این بیانیه آمده است: «دو طرف همچنین درباره اهمیت تشدید تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنشها، تقویت امنیت و ایمنی آبراههای بینالمللی و تضمین آزادی کشتیرانی گفتوگو کردند.»
کریس مورفی، سناتور دموکرات آمریکا، پس از آنکه دونالد ترامپ جنگ با ایران را «موضوعی پیشپاافتاده» و «چیز بزرگی نیست» توصیف کرد، رئیسجمهور آمریکا را «بهشکل خطرناکی دچار توهم» خواند.
به گزارش انتخاب، مورفی در پستی در شبکه ایکس نوشت: «۱۸ آمریکایی کشته شدهاند. میلیاردها دلار به پایگاههای ما خسارت وارد شده است. ذخایر موشکی بهطور فاجعهباری پایین آمدهاند. ورشکستگی کشاورزان به رکورد تاریخی رسیده است. خانوادهها برای پرداخت هزینه بنزین ۵ دلاری در مضیقهاند. ایران از همیشه قدرتمندتر است.»
او افزود: «اما [ترامپ میگوید] "موضوع پیشپاافتادهای است".»
«رئیسجمهور ما بهشکل خطرناکی دچار توهم شده است.»
ترامپ این اظهارات را روز جمعه در کاخ سفید بیان کرد؛ پس از آنکه خبرنگاری درباره اظهارات جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، پرسید که گفته بود برای توصیف جنگ آمریکا با ایران از واژه «جنگ» استفاده نخواهد کرد.
رویترز نوشت: قیمت نفت در معاملات اولیه امروز همچنان افزایش یافت.
به گزارش انتخاب، بهای معاملات آتی نفت خام برنت تا ساعت ۰۵:۱۲ به وقت گرینویچ با ۷۹ سنت، معادل ۰.۸۲ درصد افزایش به ۹۷.۰۷ دلار در هر بشکه رسید.
نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با ۸۰ سنت، معادل ۰.۸۷ درصد افزایش، ۹۲.۲۸ دلار در هر بشکه معامله شد.
واشنگتن پست نوشت: شش سلاح که توسط جنگندههای نیروی دریایی آمریکا پرتاب شدند، یک مجتمع ارتباطی را در شهر ساحلی کوهستک هدف قرار دادند؛ اما یکی از آنها از مسیر منحرف شد.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: پنتاگون در حال بررسی این احتمال قوی است که انفجاری در جنوب ایران که یک خانه محل برگزاری مراسم عروسی را تخریب کرد، ناشی از اصابت یک بمب آمریکایی بوده باشد که به هدفی در نزدیکی آن اصابت نکرده است؛ این موضوع را فردی آگاه از عملیات به واشنگتنپست گفته است.
این حمله به خانه، که مقامهای ایرانی میگویند دستکم چهار غیرنظامی را [شهید کرده] و دهها نفر دیگر را زخمی کرد، بخشی از موج گستردهتری از حملات روز سهشنبه در جنوب ایران بود. مقامهای آمریکایی این حملات را در واکنش به افزایش تهدیدها علیه نیروهای آمریکایی و کشتیرانی تجاری توصیف کردند.
یک مقام آمریکایی گفت نیروهای آمریکا در شهر ساحلی کوهستک حمله هوایی انجام دادند که هدف آن یک مجتمع ارتباطی بود. این مجتمع که شامل یک ساختمان کوچک در پای برج بود، در یک منطقه غیرنظامی قرار داشت، اما به گفته فرد آگاه از عملیات، تصور میشد بخشی از آن توسط نیروهای ایرانی برای انجام عملیات مورد استفاده قرار میگیرد.
این فرد که مانند سایر منابع برای صحبت درباره عملیات حساس نظامی خواست نامش فاش نشود، گفت شش بمب پرتابشده از سوی جنگندههای نیروی دریایی آمریکا در مسیری بسیار دقیق به سمت برج حرکت کردند و همگی به محل مورد نظر اصابت کردند، به جز یکی که ظاهراً از مسیر منحرف شد.
بر اساس تصاویر ویدئویی که واشنگتنپست آنها را راستیآزمایی کرده است، انفجار به سقف خانهای در فاصله حدود ۴۴۰ فوت (حدود ۱۳۴ متر) از برج اصابت کرد.
برج ارتباطی و محل برگزاری مراسم عروسی که روز سهشنبه هدف انفجار قرار گرفتند، در شهر ساحلی کوهستک ایران کمتر از ۵۰۰ فوت (حدود ۱۵۲ متر) با یکدیگر فاصله داشتند.
بر اساس اظهارات علی جعفریان، معاون وزیر بهداشت ایران، این انفجار دستکم دو زن و دو کودک ۴ و ۱۶ ساله را کشت و بیش از ۹۰ نفر دیگر را زخمی کرد.
این حادثه پس از یک فرایند گسترده و دقیق برای تعیین هدف رخ داد.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، روز پنجشنبه در یک نشست خبری، در پاسخ به پرسشی درباره این حمله گفت: «ما در حال بررسی آن هستیم، چون طبیعتاً برایمان اهمیت دارد. میخواهیم بدانیم چه اتفاقی افتاده است.»
فرماندهی مرکزی آمریکا، موسوم به سنتکام، اعلام کرد از گزارشهای مربوط به تلفات غیرنظامیان مطلع است و «در حال بررسی آنهاست»، اما از ارائه جزئیات بیشتر خودداری کرد.
کاپیتان تیم هاوکینز، سخنگوی سنتکام، [مدعی شد]: «ارتش آمریکا هرگز غیرنظامیان را هدف قرار نمیدهد.»
مقامها در حال بررسی یک احتمال دیگر درباره علت انفجار در خانه نیز هستند: اینکه یک موشک پدافند هوایی از آسمان سقوط کرده باشد. با این حال، فرد آگاه از عملیات و کارشناسان تسلیحاتی بهطور مستقل گفتهاند که این احتمال بسیار بعید است.
این منبع گفت برج تنها هدفی بود که برای حمله در کوهستک تعیین شده بود؛ بنابراین احتمال اینکه خانه عمداً هدف قرار گرفته باشد یا با هدف دیگری اشتباه گرفته شده باشد، رد میشود.
بقایای بمب آمریکایی
واشنگتنپست با بررسی تصاویر و ویدئوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی از شب حمله و پیامدهای آن، محلهای مورد نظر و فاصله دقیق میان آنها را راستیآزمایی کرده است.
جزئیات این حمله پیشتر توسط نیویورکتایمز و رویترز گزارش شده بود.
این بمباران یکی از فهرست رو به افزایش حملات آمریکا است که در جریان جنگ ششماهه، غیرنظامیان را کشتهاند (شهید کرده)؛ جنگی که اکنون وارد یک آتشبس شکننده شده و همچنان با حملات پراکنده همراه است.
دولت ترامپ نگرانیهای مطرحشده از سوی قانونگذاران و گروههای حقوق بشری را که مدعی شدهاند حملات هوایی بدون توجه کافی به غیرنظامیان حاضر در اطراف اهداف، ناقض قوانین بینالمللی است، رد کرده است.
پنتاگون نیز عمدتاً دفتر ویژهای را که بر کاهش آسیب به غیرنظامیان تمرکز داشت منحل کرده و نیروهایی را که حوادث مربوط به تلفات غیرنظامیان را بررسی میکردند، به بخشهای دیگری منتقل کرده است.
در نخستین ساعات جنگ در ماه فوریه، یک حمله هوایی به یک مجتمع نظامی ایران به مدرسهای در نزدیکی آن اصابت کرد و دستکم ۱۷۵ نفر، که بسیاری از آنها کودک بودند، [شهید] شدند؛ این حمله، طبق گزارش قبلی واشنگتنپست، ناشی از اشتباهی مرتبط با اطلاعات قدیمی درباره هدف بود.
ویدئویی که جمعیت هلال احمر ایران از شب حمله به مراسم عروسی منتشر کرد، افرادی را نشان میداد که با چراغقوه در میان ساختمانهای آسیبدیده در حال جستوجو بودند و نیروهای امدادی نیز ظاهراً با استفاده از شلنگ مشغول خاموش کردن آتش بودند.
جمعیت هلال احمر ایران در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «در فهرست جدید جنایات جنگی و حملات ارتش آمریکا به اهداف غیرنظامی در ایران، پس از مدارس، ورزشگاهها و خانههای مسکونی، حالا مراسم عروسی را نیز به این فهرست اضافه کنید...»
چرا بمب از مسیر خود منحرف شد؟
کارشناسان تسلیحاتی میگویند مهمات هدایتشونده به چندین قابلیت دقیق، از جمله مختصات GPS، متکی هستند و تقریباً همیشه به اهداف تعیینشده اصابت میکنند. حملات یا اصابتهای خارج از هدف نادر هستند و معمولاً نتیجه اطلاعات نادرست، خطای انسانی یا نقص فنی خود سلاحاند.
فرد آگاه از حادثه گفت مهماتی که برای هدف قرار دادن مجتمع برج استفاده شدند، بمبهای سرشی آمریکایی موسوم به JSOW یا Joint Standoff Weapon بودند.
تصاویر منتشرشده از سوی یک شبکه خبری دولتی ایران، بقایایی از مهمات را نشان میداد که به گفته ترور بال، تحلیلگر فنی تسلیحات در سازمان Armament Research Services و تکنسین سابق خنثیسازی مهمات ارتش آمریکا، با باله انتهایی و بدنه بمبهای JSOW مطابقت داشت.
واشنگتنپست نتوانسته است بهطور مستقل تأیید کند که این قطعات واقعاً از محل حادثه جمعآوری شدهاند.
بال گفت میزان خسارت مشاهدهشده با یکی از انواع JSOW مطابقت دارد که از دو کلاهک جنگی استفاده میکند و مجموعاً حدود ۱۹۳ پوند (حدود ۸۸ کیلوگرم) مواد منفجره در خود دارد.
او گفت شکل یکنواخت گودال ایجادشده در محل انفجار، همراه با پراکندگی ترکشها روی ساختمان و ساختمانهای اطراف، نشان میدهد که مهمات مستقیماً روی سقف منفجر شده یا درست در بالای آن منفجر شده است.
بال احتمالهای دیگری مانند سقوط یک موشک پدافند هوایی ایران روی خانه یا انفجار یک انبار تسلیحات در نزدیکی آن را رد کرد، زیرا به گفته او در چنین شرایطی، الگوی خسارت و آثار ترکشها باید به شکل قابلتوجهی متفاوت میبود.
مارک کانسیان، مشاور ارشد مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی (CSIS)، گفت بمب JSOW میتواند در مسیر حرکت به سمت هدف بهصورت دستی بهروزرسانی شود و این احتمال وجود دارد که سلاح هنگام هدفگیری یک بخش باریک از برج، دچار خطا شده باشد.
او پس از بررسی تصاویر و سایر جزئیات گفت: «احتمال بسیار زیادی وجود دارد که حملات به برج و خانه توسط نیروهای آمریکایی انجام شده باشد.»
لزوم بررسی غیرنظامیان پیش از حمله
وِس برایانت، که پیشتر بهعنوان هدفگذار در نیروهای عملیات ویژه نیروی هوایی آمریکا خدمت کرده و بعدها در دفتر پنتاگون مرتبط با کاهش آسیب به غیرنظامیان فعالیت داشته است، گفت برنامهریزان نظامی موظفاند هنگام حمله به اهدافی در مناطق پرجمعیت، محیط بلافصل اطراف هدف را نیز در نظر بگیرند.
برایانت گفت: «پیش از حمله باید الگوی زندگی غیرنظامیان مشخص شده باشد و تکتک ساختمانهای مجاور ساختمان هدف باید شناسایی و بررسی شده باشند.»
رویترز گزارش داد: پس از حملات اخیر آمریکا و ایران به نفتکشها، تردد کشتیها از تنگه هرمز بهشدت کاهش یافته است.
به گزارش انتخاب، دادههای شرکت کپلر نشان میدهد که طی ۱۰ روز گذشته، بهطور میانگین روزانه تنها ۱۰ کشتی حامل کالا از این تنگه عبور کردهاند؛ این پایینترین سطح تردد از ماه مه تاکنون است.
روز شنبه تنها ۲ کشتی از تنگه هرمز عبور کردند و روز یکشنبه نیز ۶ کشتی از آن گذشتند که بیشتر آنها از مسیر تحت کنترل ایران استفاده کردند.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پیامی نوشت: بر اساس روایت واشنگتن، آمریکا انتظار دارد، هزینه جنگی را که خودش آغاز کرده، کل جهان بپردازد و همزمان با وراونه نمایی، ایران را عامل اخلال و ناامنی در تنگه هرمز معرافی کند.
به گزارش انتخاب، اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه در پیامی در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت: «تنگه هرمز تا پیش از ۲۸ فوریه (۹ اسفند ۱۴۰۴) که آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران حملهور شدند کاملا باز بود. واشنگتن جنگی غیرقانونی و وحشیانه بر منطقه ما تحمیل و جریان عادی کشتیرانی را مختل کرد. نفتکشها متوقف ماندهاند، تجارت مختل شده و بهای انرژی سیری صعودی پیدا کرده است.»
وی افزود: «اکنون واشنگتن تقلا میکند که ایران را عامل این اخلال و ناامنی که آمریکا خود مسببش بوده است معرفی و کل دنیا را مجبور به پرداخت هزینههای گزاف اقدامات غیرقانونیاش کند. بر اساس روایت واشنگتن، جنگی که آمریکا آغاز کرده باید به نحوی وارونه بهعنوان هزینه رفتار ایران برای جهان قاببندی شود. آمریکا جنگ را آغاز کرده، اما انتظار دارد تمام جهان هزینه آن را بپردازد و همزمان ایران را مسبب آشوبی جلوه میدهد که خود عامل آن است. این وارونهنمایی، بهغایت بیمعنا و بیاساس است!»
منابع خبری گزارش دادند که وزیران خارجه مصر و اردن با یکدیگر دیدار و درباره آخرین تحولات منطقه و ضرورت کاهش تنشها با یکدیگر گفت وگو کردهاند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی وزارت خارجه مصر، بدر عبدالعاطی و ایمن الصفدی در این دیدار بر ضرورت کاهش تنشها و اولویت دادن به راه حلهای دیپلماتیک و احترام به حاکمیت و استقلال کشورها و تمامیت ارضی آنها تاکید کردهاند.
وزرای خارجه مصر و اردن همچنین در این دیدار درباره تلاشهای انجام شده برای اجرای همه بندهای طرح برقراری ثبات در نوار غزه و تضمین ورود کمکهای انسانی به این منطقه و فراهم شدن شرایط برای بازگشت تشکیلات خودگردان فلسطین برای نقش آفرینی در نوار غزه با یکدیگر گفت وگو کردهاند.
دبیر شورای عالی امنیت ملی گفت: ۴۸ ساعت پیش برای اولین بار موشک ضدناوشکن ایرانی را بالای سر یک ناو آمریکایی آزمایش کردیم. این موشک خاص، جهنمی برای آمریکاییها به وجود آورد و فرار کردند.
به گزارش «انتخاب»، سرلشکر محسن رضایی دبیر شورای عالی امنیت ملی در گفتگوی ویژه خبری امشب (۱۵شهریور) درباره تنگه هرمز گفت: اینکه ترامپ مدعی است تنگه هرمز باز است دروغ بزرگی است. پیش از بسته شدن تنگه هرمز بیش از ۱۰۰ فرونده کشتی بیش از ۱۰۰ میلیون تن کالا جابجا میکردند اما حالا حداکثر ۷ تا ۸ کشتی حامل کالای اساسی ایران جابجا میشود.
شناورهای قاچاقی آمریکایی را هم میبینیم و هم میزنیم
دبیر شورای عالی امنیت ملی ادامه داد: آمریکاییها سعی میکنند قاچاقی و با صرف پول زیاد ۵ تا ۶ شناور عبور دهند که معمولا هم این کشتیها مورد اصابت قرار میگیرند. البته ایران تصمیمی برای غرق کردن شناورهای قاچاقی آمریکایی نگرفته چون حامل نفت هستند و به محیط زیست منطقه آسیب می زنند.
در روزهای آینده یک محدوده ممنوعه خارج از تنگه هرمز اعلام میشود
وی گفت: این محدوده از خط محاصره نیروی دریایی آمریکا شروع می شود تا مناطقی از خلیج فارس را در بردارد. هر کشتی وارد این محدوده جدید شود در فهرست تحریمی قرار میگیرد.
قحطی بر اثر محاصره اقتصادی دروغ بزرگ آمریکاست
سرلشکر رضایی افزود: اینکه گفته شود محاصره اقتصادی آمریکا عامل قحطی بزرگ در ایران است دروغ بزرگی است. دولت ایران از مدتها قبل به فکر بوده و به اندازه کافی ذخایر مواد غذایی و اساسی را دارد.
برای اولین بار موشک خاص و ضدناوشکن ایرانی آزمایش شد
دبیر شورای عالی امنیت ملی گفت: ۴۸ ساعت پیش برای اولین بار موشک ضدناوشکن ایرانی را بالای سر یک ناو آمریکایی آزمایش کردیم. این موشک خاص، جهنمی برای آمریکاییها به وجود آورد و فرار کردند.
سرلشکر رضایی گفت: آمریکاییها باید برای ادامه مذاکره اعتماد ایران را جلب کنند. مشکل بزرگ ما در ماجرای تفاهمنامه اعتماد به تضمین واسطهگران مذاکرات بود. ایران با تضمین درحال پیگیری دیپلماسی است.
وی ادامه داد: ایران زمانی تعهد به باز بودن تنگه هرمز میدهد که آمریکا نه تهدید کند و نه به ایران حمله.
سرلشکر رضایی افزود: آمریکاییها حتی به محمدرضا پهلوی هم وفا نکردند. بعد از انقلاب کارشکنی آمریکاییها چندبرابر شد. سیاست آمریکاییها این است که ایران تبدیل به نوکری بشود که توانایی هیچ کاری نداشته باشد.
وی گفت: مشخص شد میانجیگران نمیتوانند تضمین اجرای تفاهمات را بدهند.اصلیترین مشکل ما در این تفاهمنامه نبود تضمین بود که میانجیها هم نتوانستند آن را فراهم کنند.
نیروهای مسلح ایران پایگاه تیتن آمریکا در اردن را به شدت کوبیدند
دبیر شورای عالی امنیت ملی گفت: ایران برخی اهداف آمریکایی را شناسایی کرده بود اما عمدا نمیزد؛ مثل پایگاه تیتن آنها در اردن و برخی پایگاههایشان در اربیل. پس از هدف قراردادن این مکانها ترامپ از جنگ ۱۰ روزه که اعلام کرده بود پس کشید. اینطور بود که جنگ ۱۰ روزه در نطفه خفه شد.
وی گفت: ما برای اولینبار ۲-۳ پایگاه آمریکا را زدیم؛ پایگاههایی در اردن و اربیل که آمریکاییها فکر میکردند از آن خبر نداریم. پایگاه اردن اصلا پدافند هوایی نداشت.
سرلشکر رضایی بیان کرد: ما موشک ناوشکنمان را بالای سر یک ناو تست کردیم و آمریکاییها وحشتزده فرار کردند.
وی گفت: تفاهم کریدور جدید تنگۀ هرمز که ورود و خروج آن با مدیریت ایران است در روزهای آینده امضا میشود.
دبیر شورایعالی امنیت ملی گفت: آمریکاییها و صهیونیستها دنبال چیزی شبیه کودتای ۱۸ و ۱۹ هستند تا همزمان خودشان هم حمله را شروع کنند اما به فضل پروردگار هر ۲ را خنثی خواهیم کرد.
وی گفت: دولتمردان با کنترل فشار اقتصادی بهانه را از دشمن بگیرند
دبیر شورایعالی امنیت ملی ادامه داد: اسرائیل توانسته جاهایی از لبنان را بگیرد اما مطمئنم لبنان دوباره سر بلند میکند و این دفعه خشم بزرگی راه میافتد که نمیگذارد چیزی از اسرائیل بماند.
سرلشکر رضایی گفت: ما حق پاسخ به حملهٔ آمریکاییها به مراسم عروسی در کوهستک را محفوظ نگهداشتهایم و آمریکاییها باید این را بدانند.