جنگ سوم و تجاوز نظامی اخیر آمریکا به ایران وارد روز شصت و یکم شد. در حالی که از روز آتش بس نقض شده میان دو کشور ۱۵۶ روز میگذرد، سفیر پاکستان در روسیه گفته معتقدیم به زودی تفاهم بهتری میان ایران و آمریکا حاصل خواهد شد. همزمان ترامپ در ادعایی گفته فکر میکنم جنگ بلافاصله بعد از انتخابات پایان خواهد یافت.
تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز گذشته را از لینک زیر بخوانید:
اخبار مربوط به روز شصت و یکم جنگ سوم و روز صد و پنجاه و ششم آتش بس (۱۹ شهریور ۱۴۰۵) به شرح زیر است:
نیویورک پست نوشت: مقامهای آمریکایی مدعی شدند ایران روز چهارشنبه برای نخستینبار از موشکهای جدید الکترواپتیکی خود در تلاش برای حمله به ناوهای جنگی آمریکا استفاده کرده است؛ اقدامی که بخشی از کارزار تلافیجویانه تهران علیه شناورهای آمریکایی در منطقه به شمار میرود.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی طی حملاتی در طول شب، مواضع نیروهای آمریکایی در اردن و همچنین ۱۰ فروند شناور آمریکایی در نزدیکی تنگه هرمز را هدف قرار داد.
به گزارش روزنامه تلگراف، در تلاش برای حمله به این شناورها، از جستجوگرهای الکترواپتیکی ایران استفاده شده است؛ سامانههایی که با بهرهگیری از دوربین و حسگرهای نوری میتوانند اهداف را با دقت بسیار بالا شناسایی، رهگیری و هدف قرار دهند.
فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) وقوع این حملات را تأیید کرد، اما مقامهای آمریکایی [ادعا کردند] حمله به شناورها ناکام ماند. حمله به اردن نیز با شکست مواجه شد و موشکهای ایرانی در آنجا رهگیری و منهدم شدند.
ایران اواخر سال گذشته از موشک بالستیک جدید «قاسم بصیر» رونمایی کرده بود؛ موشکی که به گفته مقامهای ایرانی میتواند بدون اتکا به سامانه موقعیتیابی جهانی (GPS)، حملات دقیق انجام دهد.
این حملات در واکنش به حملات تلافیجویانه آمریکا انجام شد که در جریان آن پنج نفتکش حامل نفت ایران در نزدیکی مرکز صادرات نفت جزیره خارک هدف قرار گرفتند.
ایران در بیانیهای اعلام کرد: «در پاسخ به اقدامات تجاوزکارانه آمریکا علیه نفتکشهای ایرانی، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی در چارچوب حق ذاتی خود برای دفاع مشروع، پایگاهها و تأسیسات نظامی آمریکا در اردن را که همچنان از حملات نظامی آمریکا علیه ایران حمایت میکند، و همچنین چندین شناور آمریکایی را هدف قرار دادند.»
ایران اواخر سال گذشته از توسعه این سامانه موشکی جدید خبر داده و آن را قاسم بصیر نامیده بود؛ یک موشک بالستیک میانبرد که به حسگرهای الکترواپتیکی مجهز شده است.
محسن رضایی، دبیر تازه منصوبشده شورای عالی امنیت ملی ایران، نیز با اشاره به حملات چهارشنبه گفت یک موشک جدید «ویژه ضدناوشکن» برای نخستینبار در این عملیات مورد استفاده قرار گرفته است. او این اقدام را بخشی از رویکرد جدید خود در سیاست دفاعی کشور توصیف کرد.
افزایش حملات متقابل میان ایران و آمریکا و همزمانی آن با حملات به نفتکشها در منطقه، نگرانیها درباره امنیت تردد کشتیها در تنگه هرمز را افزایش داده است؛ تنگهای که مسیر عبور حدود ۲۰ درصد از نفت جهان محسوب میشود.
این حملات، در کنار حمله نیروهای انصار الله مورد حمایت ایران به تأسیسات نفتی عربستان سعودی، باعث شد قیمت نفت خام برای نخستینبار از ماه ژوئیه به بیش از ۱۰۰ دلار در هر بشکه افزایش یابد.
سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرد: گزارشی درباره وقوع یک حادثه در فاصله ۹۸ مایل دریایی جنوبغربی المکلا در یمن دریافت شده است.
قطر و عربستان درباره کاهش تنشهای منطقهای رایزنی کردند.
به گزارش انتخاب، وزارت خارجه قطر اعلام کرد شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر و وزیر خارجه قطر، در تماس تلفنی با شاهزاده فیصل بن فرحان آل سعود، وزیر خارجه عربستان سعودی، درباره آخرین تحولات منطقهای گفتوگو کرده است.
بر اساس این بیانیه، دو طرف روابط همکاری میان دو کشور و راههای حمایت و تقویت این روابط را بررسی کردند و درباره آخرین تحولات منطقهای، بهویژه تلاشهای دیپلماتیک و هماهنگیهای مشترک برای کاهش تنش و تقویت امنیت و ثبات در منطقه، رایزنی کردند.
نخستوزیر و وزیر خارجه قطر همچنین بر حمایت کشورش از تمامی تلاشهای دیپلماتیک و ابتکارهایی که با هدف دستیابی به راهحلی برای تضمین آزادی کشتیرانی و هموار کردن مسیر دستیابی به توافقی جامع برای تحقق صلح پایدار در منطقه انجام میشود، تأکید کرد.
سخنگوی فرمانده کل نیروهای مسلح عراق اظهار کرد: اجازه نمیدهیم از خاک ما علیه دیگران استفاده شود.
به گزارش انتخاب، سخنگوی فرمانده کل نیروهای مسلح عراق گفت: اجازه نمیدهیم از خاک عراق برای هدف قرار دادن کشورهای دیگر استفاده شود.
الجزیره نوشت: ولفگانگ پوشتای، تحلیلگر دفاعی، میگوید اگر گزارشها درباره تصرف شهر ساحلی المخا در دریای سرخ توسط نیروهای انصارالله درست باشد، این تحول بسیار مهمی خواهد بود.
به گزارش انتخاب، او گفت: «آنها حتی بیش از نیروهای دولت در حال پیشروی هستند.» وی افزود اگر نیروهای انصارالله بتوانند جاده میان تعز و المخا را قطع کنند، این اتفاق «ضربهای بسیار مهم به نیروهای تحت حمایت عربستان» خواهد بود.
او گفت: «اگر آنها کنترل المخا را به دست بگیرند، تقریباً تمام ساحل یمن در دریای سرخ را کنترل خواهند کرد. این بدان معناست که کنترل بابالمندب برای آنها آسانتر خواهد شد.»
پوشتای خاطرنشان کرد که در حالی که عرض تنگه هرمز حدود ۵۰ کیلومتر است، عرض تنگه بابالمندب بسیار کمتر و حدود ۲۰ کیلومتر است.
او افزود: «این بدان معناست که آنها میتوانند تنها با توپخانه آن را کنترل کنند و حتی نیازی به استفاده از موشک یا پهپاد برای حمله به کشتیها نخواهند داشت. این قطعاً ضربه بزرگی به کشتیرانی عربستان سعودی و کشتیرانی بینالمللی خواهد بود.»
قیمت هر بشکه نفت ۱۰۲.۵ دلار شد.
الجزیره نوشت: انصارالله در نبرد با نیروهای تحت حمایت عربستان، در غرب استان تعز به یک پیروزی خیرهکننده دست یافتهاند.
به گزارش انتخاب، درگیری میان دو طرف طی ۹ روز گذشته ادامه داشته و از قبل مشخص بود که انصارالله تلاش میکنند به سمت غرب تعز پیشروی کنند، زیرا هدف اصلی و مهمترین جایزه آنها، تصرف شهر المخا و همچنین نوار ساحلی دریای سرخ بود.
تصرف این منطقه به انصارالله برتری کاملی برای جلوگیری از عبور کشتیها از تنگه بابالمندب میدهد و مهمتر از آن، به آنها امکان میدهد سه مسیر اصلی تدارکاتی نیروهای تحت حمایت عربستان در جنوب کشور را قطع کنند.
این مناطق رسماً به تصرف انصارالله درآمدهاند و به نظر میرسد تنها مسئله زمان باشد تا آنها رسماً تصرف کامل شهر المخا را اعلام کنند.
الجزیره میگوید در گفتگو با منابع مختلف آنها صراحتاً گفتند شهر به تصرف انصارالله درآمده و نیروهای تحت حمایت عربستان تمام یگانهای نظامی خود را از المخا خارج کردهاند. در حال حاضر، به نظر میرسد این یک پیروزی تعیینکننده برای انصارالله در غرب تعز باشد.
دنیس سیترونوویچ، عضو اندیشکده شورای آتلانتیک نوشت: باید حقیقت را گفت؛ تحولات اخیر در یمن نهتنها شدت چالش انصارالله را آشکار میکند، بلکه عمق شکست راهبردی در نحوه مقابله با این گروه را نیز نشان میدهد.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده:
الف. عربستان وارد این کارزار شد، در حالی که آمادگی لازم را نداشت.
ریاض از آمادگی انصارالله برای نقض عملی نقشه راه و ادامه جنگ تا زمان رفع محاصره علیه آنها غافلگیر شد. این فرض عربستان که میتوان برای مدت طولانی با استفاده از توافقات اقتصادی و سیاسی، آرامش را حفظ کرد، نادرست از آب درآمد.
ب. سیاست مهار عربستان به پایان ظرفیت خود رسیده است.
تا پیش از بحران کنونی، رویکرد عربستان تا حد زیادی بر مهار انصارالله استوار بود؛ از جمله انتقال مبالغی که با هدف کمک به تأمین هزینههای اداره حکومت انصارالله انجام میشد. اما جنگ با ایران این تصور را در صنعا تقویت کرد که عربستان ضعیفتر و آسیبپذیرتر از آن چیزی است که پیشتر تصور میشد. این برداشت، نقش مهمی در آنچه امروز شاهد آن هستیم دارد.
ج. انتقال پیام به تهران مشکل را حل نخواهد کرد.
ایران انصارالله را یک دارایی راهبردی در بالاترین سطح اهمیت میداند، اما توانایی تهران برای کنترل روند تصمیمگیری آنها محدود است. پیشتر نیز شاهد بودیم که انصارالله با وجود تهدیدهایی که از واشنگتن به تهران منتقل میشد، وارد رویارویی با آمریکا شدند. انصارالله خود را نیروهای نیابتی ایران که منتظر دریافت دستور هستند، نمیدانند. از نگاه آنها، انصارالله شریک محور مقاومت هستند و خودشان درباره مسائل مربوط به جنگ و صلح تصمیم میگیرند.
د. بسیار بعید است که واشنگتن بخواهد بار دیگر وارد یک کارزار مستقیم علیه انصارالله شود.
آمریکا پیشتر علیه انصارالله عملیات نظامی انجام داده که دستاوردهای آن محدود بود و دشوار است تصور کنیم واشنگتن مشتاق ورود دوباره به درگیریای باشد که مستلزم اختصاص نیرو و منابع بیشتر است و داراییهای آمریکایی، بهویژه در دریا، را در معرض حمله قرار میدهد. واشنگتن میتواند حمایتهای اطلاعاتی و نظامی قابلتوجهی در اختیار عربستان قرار دهد، اما در اینجا نیز یک مشکل آشکار میشود: نیروهای مورد حمایت ریاض برای کارزار کنونی آماده نبودند. عربستان طی مدت طولانی بیشتر درگیر کنار زدن حضور امارات از جنوب یمن بود تا اینکه نیروهای خود را برای یک رویارویی مجدد با انصارالله آماده کند.
هـ. در همین حال، انصارالله به دستاوردهای راهبردی دست پیدا میکنند.
پیشروی آنها به سمت بابالمندب تواناییشان برای تهدید یکی از مهمترین مسیرهای کشتیرانی جهان را افزایش میدهد. همزمان، «ائتلاف مکه» همچنان درباره نحوه واکنش خود مردد است. حتی اگر این ائتلاف تصمیم بگیرد به شکل جدیتری مداخله کند، به هیچ وجه روشن نیست که این اقدام برای تغییر الگوی رفتاری انصارالله کافی باشد.
جمعبندی:
بهتدریج روشنتر میشود که آنچه در حال رخ دادن است، یک دستاورد قابلتوجه برای محور مقاومت محسوب میشود. آمریکا و کشورهای «ائتلاف مکه» اکنون با یک دوراهی دشوار روبهرو هستند، زیرا بازگشت به وضعیت سابق، هر روز کمتر امکانپذیر به نظر میرسد.
از منظر ایران، این یک دستاورد راهبردی آشکار است: ایران شاید بر تصمیمات انصارالله کنترل نداشته باشد، اما بدون تردید از توانایی آنها برای تهدید آزادی کشتیرانی در بابالمندب و اعمال فشار بر آمریکا، عربستان و کل نظام بینالمللی بهره میبرد.
الجزیره نوشت: بازارهای سهام آسیا کاهش یافتند، در حالی که قیمت نفت برای دومین روز متوالی بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی ماند.
به گزارش انتخاب، شاخصهای بورس در ژاپن، کره جنوبی، استرالیا، تایوان و هنگکنگ با کاهشهای جزئی مواجه شدند؛ زیرا جنگ آمریکا و ایران، نگرانی سرمایهگذاران درباره افزایش تورم ناشی از رشد قیمت انرژی را تشدید کرده است.
روز چهارشنبه، قیمت نفت برای نخستین بار از ژوئن از مرز ۱۰۰ دلار عبور کرد؛ پس از آنکه آمریکا به پنج نفتکش حامل نفت خام ایران حمله کرد و ایران نیز در واکنش، با موشک به نیروهای آمریکایی در اردن حمله و به کشتیهای کشتیرانی نیز حملاتی انجام داد.
قیمت نفت روز پنجشنبه اندکی کاهش یافت، اما همچنان بالای ۱۰۰ دلار باقی مانده است.
نیک تویدیل، استراتژیست ارشد بازار در شرکت ATFX Global، گفت معاملهگرانی که به امید دستیابی به توافق صلح در خاورمیانه از فروش سهام خودداری کرده بودند، ممکن است اکنون «با آشکار شدن واقعیت طولانیتر شدن درگیری، دست به فروش بزنند».
با ادامه تبادل حملات میان آمریکا و ایران در اطراف تنگه حیاتی هرمز و درگیر شدن عربستان سعودی در مناقشه با شورشیان یمنی، چشمانداز چندانی برای پایان بحران دیده نمیشود.
رویترز نوشت: منابع میگویند انصارالله یمن در امتداد ساحل دریای سرخ به سمت المخا و ذباب در جنوب پیشروی میکنند.
به گزارش انتخاب، چهار منبع نظامی در دولت یمن روز پنجشنبه گفتند انصارالله یک گام دیگر به افزایش نفوذ خود بر تنگه بابالمندب، یکی از مهمترین مسیرهای جهان برای عبور کشتیهای حامل کالا، نزدیک شدهاند؛ همزمان، شدت گرفتن درگیریها با نیروهای مورد حمایت عربستان، یمن را به سمت ازسرگیری جنگی تمامعیار سوق داده است.
این منابع گفتند انصارالله به کنترل کاملتر شهرهای ساحلی از جمله بندر تاریخی المخا و ذباب که مستقیماً در امتداد این تنگه قرار دارند، نزدیک شدهاند و در تلاش هستند کنترل کل ساحل یمن در دریای سرخ را به دست بگیرند.
در روزهای اخیر، درگیری میان گروههای مورد حمایت عربستان و انصارالله تشدید شده است.
بابالمندب که نام آن به معنای «دروازه اشکها» است و این نام به دلیل شرایط خطرناک ناوبری در آن انتخاب شده، خروجی جنوبی دریای سرخ است. این تنگه میان یمن در شبهجزیره عربستان و جیبوتی و اریتره در سواحل آفریقا قرار دارد و به همین دلیل، تصرف آن برای انصارالله که بر پرجمعیتترین مناطق یمن و بخش عمده شمال این کشور کنترل دارند، یک دستاورد مهم محسوب میشود.
بابالمندب یکی از مهمترین مسیرهای جهان برای انتقال نفت خام و سوخت از کشورهای حاشیه خلیج فارس به سمت مدیترانه، از طریق کانال سوئز یا خط لوله سومد در سواحل دریای سرخ مصر، و همچنین انتقال کالا به مقصد آسیا، از جمله نفت روسیه، است.
مسدود کردن این گذرگاه باریک میتواند کشورهای تولیدکننده نفت خلیج فارس، از جمله عربستان سعودی بهعنوان یک ابرقدرت انرژی، را از مسیرهای اصلی کشتیرانی خود منزوی کند؛ آن هم در شرایطی که ایران عملاً تنگه هرمز، مهمترین مسیر دریایی انتقال انرژی میان آسیا و اروپا، را بسته است.
دیپلمات ارشد پاکستانی توضیحاتی درباره نقش این کشور در درگیری میان انصارالله یمن و عربستان ارائه داد.
به گزارش انتخاب، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان درباره درگیری انصارالله و عربستان سعودی تأکید کرد: هیچ موضوعی درباره پاسخ نظامی در دست بررسی نیست.
وی افزود: توافقنامه مکه یک پیمان دفاعی است و در حال حاضر هیچ برنامهای برای گسترش این توافقنامه وجود ندارد. ارسال پیام از سوی ما به تهران درباره تحولات یمن، صحت ندارد.
ایرنا: سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان در واکنش به تصویب قطعنامه ضدایرانی در آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفت که جمهوری اسلامی ایران به عنوان عضو ان.پی.تی از حق توسعه برنامههای صلح آمیز هستهای برخوردار است.
سجاد حیدر امروز در نشست خبری هفتگی خود در اسلامآباد در پاسخ به پرسشی درباره قطعنامه ضد ایرانی آمریکا و ۳ کشور اروپایی در آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفت: پاکستان معتقد است که ایران به عنوان امضا کننده پیمان ان.پی.تی از حق توسعه برنامههای صلح آمیز هستهای برخوردار است.
وی در ادامه گفت که درباره اقدام ۴ کشور در آژانس بینالمللی انرژی اتمی اظهار نظر دیگری نمی کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان در پاسخ به پرسش دیگری درباره ادعای خبرگزاری رویترز مبنی بر ارسال پیام اسلامآباد به تهران درباره تحولات یمن، گفت که این گزارش صحت ندارد.
وی گفت که پیمان مشترک دفاعی پاکستان، عربستان و ترکیه ماهیت دفاعی دارد و در حال حاضر تصمیمی برای الحاق عضو جدیدی در آن گرفته نشده است.
حیدر افزود: پاکستان خواهان ثبات و امنیت در یمن است و از همه ابتکارات بین المللی در این خصوص حمایت و همزمان از حاکمیت و تمامیت ارضی عربستان نیز حمایت می کند.
وی افزود: پاکستان از همه تلاشها پیرامون یمن و فراتر از آن در منطقه حمایت می کند.
محمد اسحاق دار، معاون نخستوزیر و وزیر امور خارجه پاکستان اواخر شب گذشته با هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه گفتوگو کرد.
بلومبرگ نوشت: به گفته یک مقام ارشد ایرانی، اگر آمریکا به حملات خود به خاک و زیرساختهای ایران ادامه دهد، تهران آماده است حملات متقابل خود را تشدید کند و وارد جنگی شدیدتر شود.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: آمریکا و ایران اکنون هفت ماه است که درگیر جنگ هستند؛ درگیریها نشانه چندانی از فروکش کردن ندارند و این جنگ باعث افزایش قیمت انرژی شده است.
مقامات ایران معتقدند تا زمانی که اطمینان پیدا نکنند واشنگتن در آینده برای حمله مجدد بیش از حد محتاط خواهد بود، چارهای جز ادامه جنگ ندارند؛ حتی اگر فشارهای اقتصادی تشدید شود.
یک مقام ارشد ایران گفت تهران آماده ورود به جنگی شدیدتر است و اگر آمریکا به حملات خود علیه خاک و زیرساختهای ایران ادامه دهد، حملات متقابل خود را تشدید خواهد کرد.
این مقام که به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود، گفت تهران در برابر محاصره دریایی آمریکا و حملات به نفتکشهای ایرانی قصد عقبنشینی ندارد. به گفته او، فشارهای اقتصادی ممکن است در حال افزایش باشد، اما مقامات ایرانی جنگ با آمریکا را تهدیدی موجودیتی میدانند که در برابر آن، گزینه چندانی جز ادامه نبرد ندارند.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که درگیری میان آمریکا و ایران همچنان نشانه چندانی از کاهش ندارد و جنگ وارد هفتمین ماه خود شده است. واشنگتن بامداد چهارشنبه اعلام کرد یکی از ناوهای جنگی این کشور مجبور شده از حمله ایران فرار کند و در پاسخ، پنج نفتکش انرژی جمهوری اسلامی را منهدم کرده است. پس از آن، تهران حدود ۲۰ موشک به سمت یک پایگاه هوایی اردن که مورد استفاده آمریکا قرار میگیرد شلیک کرد و همچنین به چند کشتی نیروی دریایی آمریکا و چند کشتی تجاری دیگر حمله کرد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز چهارشنبه نگرانیها درباره افزایش قیمت نفت و جنگی را که به گفته او ظرف چند هفته پایان خواهد یافت، کماهمیت جلوه داد. او همچنان ایران را کشوری ناتوان از ادامه جنگ توصیف کرد و به خبرنگاران گفت: «فکر میکنم جنگ بلافاصله پس از انتخابات تمام خواهد شد، چون آنها دیگر نمیتوانند مقاومت کنند.» انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا در ماه نوامبر برگزار میشود.
با این حال، روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داده است که مقامهای ارشد آمریکایی، از جمله جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، احتمال دادهاند که ایران در برابر افزایش فشارها تسلیم نشود و درگیری تا پایان دوره ریاستجمهوری ترامپ، یعنی ژانویه ۲۰۲۹، ادامه پیدا کند.
این مقام ارشد ایرانی گفت ایران از زمان پایان شدیدترین مرحله جنگ در ماه آوریل، در حال بازسازی توانمندیهای نظامی خود بوده و برای یک درگیری طولانیمدت موشک کافی در اختیار دارد.
حملات متقابل دو طرف باعث افزایش قیمت انرژی شده است. قیمت نفت برنت روز چهارشنبه از ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرد و میزان افزایش آن از ابتدای سال را به حدود ۶۵ درصد رساند. قیمت فروش گازوئیل در جایگاههای سوخت آمریکا نیز هفته گذشته به رکوردی بیسابقه رسید و فشار بر ترامپ برای پایان دادن به جنگی که در آستانه انتخابات میاندورهای ۳ نوامبر در میان رأیدهندگان محبوب نیست، افزایش یافته است.
دینا اسفندیاری، اقتصاددان بلومبرگ، در گزارشی نوشت: «بسیاری از مقامات ایران معتقدند دولت ترامپ تنها به تهدید و تشدید تنش پاسخ میدهد.» آنها همچنین بر این باورند که دولت آمریکا در آستانه انتخابات میاندورهای نسبت به تشدید جنگ حساستر است.
محسن رضایی، رئیس جدید شورای عالی امنیت ملی ایران، این هفته گفت وضعیت نظامی ایران در قبال کشتیها و پایگاههای آمریکا «بهطور اساسی بازتنظیم شده است»؛ اظهارنظری که نشانه اتخاذ موضعی تهاجمیتر تلقی میشود.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران و مذاکرهکننده ارشد تهران در مذاکرات قبلی برای برقراری آتشبس با آمریکا، هشدار داد که دوران «پاسخهای متناسب» به پایان رسیده است.
پیشتر در روز چهارشنبه، خبرگزاری فارس گزارش داد که حدود ساعت ۱۹:۲۰ به وقت محلی، صداهای انفجار در نزدیکی ساحل جاسک و در مجاورت تنگه هرمز شنیده شده است. یک مقام آمریکایی گفت ارتش آمریکا مسئول انفجارهای گزارششده نبوده است.
جنگی که در پی آغاز حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران در اواخر فوریه آغاز شد، اکنون به نوعی بنبست رسیده است و دو طرف برای کنترل تنگه هرمز با یکدیگر رقابت میکنند. ماههاست هیچ مذاکرات رسمی صلحی برگزار نشده و نشانه چندانی از بازگشت دو طرف به میز مذاکره وجود ندارد.
آمریکا که نگران افزایش بیشتر قیمت سوخت است و بخش قابلتوجهی از موشکهای رهگیر خود را مصرف کرده، تلاش میکند از بازگشت به درگیری تمامعیار ماههای مارس و اوایل آوریل اجتناب کند. در عوض، واشنگتن تلاش دارد از طریق محاصره اقتصادی و تهدید دولتها و شرکتهایی که روابط خود را با تهران قطع نکنند، اقتصاد ایران را تحت فشار قرار دهد.
هدف آمریکا این است که ایران را وادار کند تنگه هرمز را دوباره باز کند و مذاکرات برای پایان دادن به جنگ را از سر بگیرد.
ایران همچنان اصرار دارد که حق مدیریت تردد کشتیها در این آبراه حیاتی را دارد و بهطور منظم کشتیهایی را که بدون اجازه تهران از تنگه عبور میکنند، هدف قرار میدهد. این وضعیت آمریکا را مجبور به پاسخ نظامی کرده و خطر شکلگیری یک چرخه تشدید تنش را افزایش داده است.
محاصره به اقتصاد ایران آسیب زده است. تهران بهشدت در صادرات نفت و واردات بسیاری از کالاهای ضروری با مشکل مواجه شده، تورم به حدود ۹۰ درصد افزایش یافته و ارزش ریال نیز بهسرعت در حال کاهش است.
یک مقام ایرانی گفت مقامات کشور معتقدند تا زمانی که اطمینان پیدا نکنند واشنگتن در آینده برای حمله مجدد بیش از حد محتاط خواهد بود، چارهای جز ادامه جنگ ندارند.
برخی مقامهای ایرانی، از جمله مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، گفتهاند ایران باید برای کاهش فشارهای اقتصادی با آمریکا مذاکره کند. با این حال، حتی آنها نیز میگویند کاخ سفید ابتدا باید محاصره را لغو کند و به مفاد تفاهمنامه موسوم به «یادداشت تفاهم» (MoU) بازگردد؛ توافق آتشبسی که در ماه ژوئن امضا شد اما بهسرعت فروپاشید.
اسفندیاری گفت: «نخبگان سیاسی بر سر این موضوع گرفتار اختلاف هستند که آیا باید تنش را تشدید کنند یا صرفاً مقاومت کنند.» او افزود: «با وجود این اختلاف، ایران در حال تصمیمگیری درباره چگونگی پاسخ سریعتر و مؤثرتر به حملات است؛ موضوعی که نشان میدهد تهران مجموعهای از گزینههای پاسخ به تشدید اقدامات آمریکا را آماده کرده است. هدف ایران این است که هزینه بیشتری به آمریکا تحمیل کند.»
قیمت نفت روز پنجشنبه همچنان افزایش یافت و بهای هر بشکه نفت برنت بالای ۱۰۰ دلار باقی ماند؛ یک روز پس از آنکه ایران کشتیهایی را که تلاش داشتند از تنگه هرمز عبور کنند هدف قرار داد. تهران این اقدام را در واکنش به حمله آمریکا به نفتکشهای ایرانی عنوان کرده است.
به گزارش انتخاب، نفت برنت دریای شمال که روز چهارشنبه برای نخستین بار از ژوئیه گذشته از مرز ۱۰۰ دلار عبور کرده بود، در معاملات اولیه آسیایی روز پنجشنبه حدود ۰.۵ درصد دیگر افزایش یافت و به بیش از ۱۰۱.۶۰ دلار رسید.
در همین حال، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تلاش است در جریان کنفرانس جمهوریخواهان در دالاس، ایالت تگزاس، بار دیگر اردوگاه خود را متحد کند.
ترامپ در این کنفرانس گفت: «بلافاصله پس از انتخابات، قیمت نفت پایین خواهد آمد.»
احتمال میرود افزایش شدید قیمت سوخت و کاهش قدرت خرید در آمریکا و سایر نقاط جهان، نقش تعیینکنندهای در انتخابات میاندورهای نوامبر آینده داشته باشد.
افزایش دوباره قیمت نفت در حالی رخ میدهد که مذاکرات برای پایان دادن به جنگی که در ۲۰ فوریه گذشته با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد، با بنبست مواجه شده است.
کلش ریپورت نوشت: انصارالله یمن شهر المخا را تصرف کردند و در یک عملیات تهاجمی سریع در سواحل غربی یمن، حدود ۲۶۰۰ کیلومتر مربع از مناطق این کشور را به کنترل خود درآوردند.
به گزارش انتخاب، این پیشروی، مناطق غربی استان تعز و بخشهای جنوبی استان الحدیده را هدف قرار داد و نیروهای انصارالله با عبور از چندین شهرستان و منطقه، در یکی از سریعترین تغییرات ارضی سالهای اخیر در جنگ یمن، به سرعت پیشروی کردند.
نیروهای مورد حمایت عربستان به فرماندهی طارق صالح در بخش گستردهای از جبهه یا عقبنشینی کردند یا مواضعشان فروپاشید و گزارشها حاکی از آن است که این نیروها به سمت عدن عقب نشستند.
از جمله مناطقی که طبق گزارشها به تصرف انصارالله درآمدهاند میتوان به حَیس، الخوخه، الوازعیه، موزع و همچنین اردوگاه نظامی راهبردی خالد بن ولید اشاره کرد.
المخا در فاصله تقریبی ۶۰ تا ۷۵ کیلومتری شمال تنگه بابالمندب قرار دارد؛ تنگهای که یکی از مهمترین گلوگاههای کشتیرانی در جهان به شمار میرود.
این شهر از اوایل سال ۲۰۱۷ در اختیار نیروهای دولت یمن و ائتلاف قرار داشت و بهعنوان یکی از مراکز مهم فعالیت نیروهای مورد حمایت عربستان به فرماندهی طارق صالح محسوب میشد.
کنترل المخا توسط انصارالله به این گروه اجازه میدهد از نظر جغرافیایی به تنگه بابالمندب و مسیرهای کشتیرانی بینالمللی که پیشتر نیز هدف حملات و اختلالات انصارالله قرار گرفتهاند، نزدیکتر شود.
همچنین، سقوط المخا به معنای از دست رفتن مهمترین پایگاه نظامی و لجستیکی نیروهای مورد حمایت عربستان در سواحل غربی خواهد بود.
رویترز نوشت: دادههای اولیه ردیابی تردد کشتیها نشان میدهد شمار کشتیهایی که روز چهارشنبه از تنگه هرمز عبور کردند به ۷ فروند کاهش یافته است؛ این رقم در روز سهشنبه ۱۲ فروند بود.
به گزارش انتخاب، این میزان پایینتر از میانگین ۱۰ روزه، یعنی ۱۴ کشتی، قرار دارد.
بر اساس دادههای موجود تا روز پنجشنبه، ۴ کشتی از تنگه خارج و ۳ کشتی وارد آن شدهاند.
برخی کشتیها هنگام عبور از این آبراه دستگاههای فرستنده و گیرنده خود را خاموش میکنند و به همین دلیل در آمار ثبت نمیشوند.
والاستریت ژورنال نوشت: منابع مطلع گزارش دادند تلاشهای ایران برای هدف قرار دادن کشتیهای جنگی آمریکا به دلیل استفاده از کلاهکهای قادر به مانور، به اصابت به این کشتیها نزدیکتر از تلاشهای قبلی بوده است.
به گزارش انتخاب، این منابع افزودند که ایران در حملات خود به کشتیهای جنگی آمریکا از موشکهای بالستیک میانبرد مجهز به کلاهکهای پیشرفته با قابلیت مانور در حین پرواز به سوی اهداف متحرک استفاده کرده است.
منابع میگویند موشکهای ایرانی به فناوریهای پیشرفتهای مجهز هستند که امکان مانور آنها در حین پرواز و هدف قرار دادن اهداف متحرک را فراهم میکند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در سخنرانی عمومی خود در دالاس مدعی شد: قیمت نفت به محض آنکه در جنگ کنونی علیه ایران پیروز شویم، کاهش خواهد یافت. ما در جنگ با ایران پیروز خواهیم شد و در واقع همین حالا نیز در حال پیروز شدن هستیم.
وی ادعا کرد: ما کنترل تنگه هرمز را در دست داریم و فکر میکنم باید آن را «تنگه ترامپ» بنامیم. آمریکا اکنون بیش از هر زمان دیگری نفت و گاز تولید میکند و تولید آن از مجموع تولید روسیه و عربستان سعودی نیز بیشتر است.
رئیسجمهور آمریکا مدعی شد: تلاشهای ایران برای هدف قرار دادن کشتیهای جنگی آمریکا، با استفاده از کلاهکهای جنگی دارای قابلیت مانور، به اصابت نزدیکتر شده است. جنگ مدت کوتاهی پس از انتخابات پایان خواهد یافت و ایرانیها به امید شکست ما در انتخابات، به مقاومت خود ادامه میدهند.
وی ادعا کرد: ایرانیها امیدوارند در صورت شکست ما، بتوانند با دموکراتهای احمق و ضعیف تعامل کنند.
او با ادعای اینکه ایران میخواهد به بمب هستهای دست پیدا کند، افزود: اگر توافق هستهای ایران را لغو نکرده بودم و اگر ایران را با بمبافکنهای B-2 هدف قرار نداده بودیم، ایران اکنون سلاح هستهای داشت. ما نمیتوانیم اجازه دهیم ایران به سلاح هستهای دست پیدا کند
وی ادعا کرد: ممکن است مجبور شویم به سایت دیگری به نام «کوه کلنگ» حمله کنیم؛ زیرا تحرکاتی را در آنجا مشاهده کردهایم. ما دقیقاً میدانیم در کوهکلنگ چه میگذرد و فعالیتهایی را در این سایت رصد کردهایم. به ایران توصیه میکنم تلاش نکند دست به اقدام دیگری بزند.
معاون ترامپ ادعا کرد دیگر گزینههای زیادی برای ایران باقی نمانده است و اگر ترامپ بخواهد، میتوانیم به توافق برسیم.
به گزارش انتخاب، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، مدعی شد: «ما ایرانیها را از صادرات محصولات نفتی خود محروم کردهایم و دیگر هیچ درآمدی از بخش انرژی ندارند. دیگر گزینههای زیادی برای ایران باقی نمانده است و اگر ترامپ بخواهد، میتوانیم به توافق برسیم.»
والاستریت ژورنال نوشت: مشاوران ارشد کاخ سفید در گفتوگوهای خصوصی به دونالد ترامپ هشدار دادهاند که جنگ با ایران ممکن است تا پایان دوره ریاستجمهوری او ادامه پیدا کند و حتی از ژانویه ۲۰۲۹ نیز فراتر برود؛ این در حالی است که ترامپ در اظهارات علنی خود از پیروزی سریع سخن میگوید.
به گزارش انتخاب، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، مارکو روبیو، وزیر خارجه، و دیگر مقامهای آمریکایی درباره این احتمال بحث کردهاند که تهران بتواند در برابر فشارهای آمریکا، در شرایط محاصره اقتصادی و عملیات نظامی، به مقاومت خود ادامه دهد.
مقامهای آمریکایی همچنین بیش از پیش نگران توانایی ایران برای سازگار کردن شیوه حملات خود و بازسازی ذخایر موشکها، پهپادها، رادارها و دیگر تجهیزات نظامی هستند.
ترامپ در محافل خصوصی خواستار پایان سریع جنگ است، اما همزمان از محاصره اقتصادی بلندمدت با هدف وادار کردن ایران به برچیدن برنامه هستهای خود حمایت میکند.
در همین حال، پنتاگون برای حضور نظامی طولانیمدت آمریکا در خاورمیانه آماده میشود و برخی یگانهای پدافند هوایی این کشور هنوز تاریخ مشخصی برای خروج ندارند. حدود ۵۰ هزار نیروی نظامی آمریکایی همچنان در سراسر منطقه مستقر هستند و همزمان، چرخش و اعزام دورهای یگانهای تفنگداران دریایی و نیروی هوایی آمریکا نیز ادامه دارد.
رویترز نوشت: ایران احتمالاً زیردریایی بدونسرنشین خودکار «Dive-LD» ساخت آمریکا را که به دست آورده است، مهندسی معکوس خواهد کرد؛ اقدامی که میتواند دسترسی تهران به فناوری ارزشمند پهپادهای زیرسطحی آمریکا را فراهم کند.
به گزارش انتخاب، نیروی دریایی آمریکا و شرکت سازنده این سامانه، «آندوریل»، اهمیت از دست رفتن آن را کماهمیت جلوه دادهاند. مقامهای نیروی دریایی آمریکا گفتهاند این وسیله یک مدل قدیمیتر بوده که دچار نقص فنی شده و پس از آنکه در آب از کار افتاده و عملاً «در آب بیحرکت مانده بود»، نیروهای ایرانی آن را بازیابی کردهاند.
سامانه Dive-LD برای انجام مأموریتهای طولانیمدت و خودکار در زیر آب طراحی شده و میتواند با حداقل دخالت انسانی، تا ۱۰ روز به فعالیت خود ادامه دهد.
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در پیامی تاکید کرد که دروغهای وزیر خارجه آمریکا در رابطه با مداخله ایران در موضوع یمن - عربستان، نمیتواند جای واقعیتها را بگیرد.
به گزارش انتخاب، اسماعیل بقائی بامداد پنجشنبه ۱۹ شهریور ماه در واکنش به ادعای وزیر خارجه آمریکا مبنی بر «مداخله ایران در موضوع یمن» در شبکه ایکس نوشت: «دروغهای مارکو روبیو نمیتواند جایگزین واقعیت شود. انصارالله بازیگری مستقل است که خود تصمیم میگیرد؛ نه از کسی دستور میپذیرد و نه نیابتی دیگران است.»
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران افزود: «ریشه بیثباتی در منطقه را باید در مداخلات نظامی آمریکا و سیاستهای سیطرهطلبانه آن جست. اگر واشنگتن واقعاً خواهان صلح بود، تنها یک گام ساده برمیداشت؛ به بدسگالیها و مداخلات بیثباتکننده خود در منطقه ما پایان میداد.»
وی تاکید کرد: «صلح در یمن با بمب و فشار خارجی حاصل نمیشود. صلح با مذاکرات صادقانه بر اساس نقشه راه مورد توافق طرفین آغاز میشود.»
سیبیاس نوشت: چندین جنگنده آمریکایی در حملات ایران به یک پایگاه نظامی در اردن آسیب دیدند؛ منابع میگویند.
به گزارش انتخاب، افرادی که مستقیماً در جریان این موضوع هستند به سیبیاس نیوز گفتند که چندین فروند هواپیمای نظامی آمریکا در حملات ایران که بامداد سهشنبه تا چهارشنبه به وقت محلی در پایگاه هوایی موفقالسلطی در اردن رخ داد، آسیب دیدهاند.
به گفته این افراد که به دلیل نداشتن مجوز برای اظهارنظر علنی و به شرط ناشناس ماندن با سیبیاس نیوز صحبت کردند، حدود هشت فروند جنگنده اف-۱۵ آسیبهای جزئی دیدهاند و گزارش شده که دوباره به خدمت عملیاتی بازگشتهاند.
منابع گفتند یک فروند A-10 تاندربولت، که به نام «وارتهاگ» (Warthog) شناخته میشود، هدف اصابت قرار گرفته و یکی از بالهای آن را از دست داده است.
نیروهای آمریکایی در اردن برای مقابله با حملات ایران در این کشور، بیش از ۳۰ فروند موشک پاتریوت شلیک کردهاند.
پیشتر مقامهای آمریکایی درباره کاهش سریع ذخایر موشکهای پاتریوت، در کنار سایر انواع مهمات هدایتشونده دقیق، ابراز نگرانی کردهاند.
دقایقی پیش صدای انفجار شدیدی در قشم شنیده شد.
هنوز مشخص نیست صدا از سمت دریا بوده یا اصابت در قشم انجام شده است.
منابع محلی هنوز در این زمینه اظهار نظر رسمی نکرده اند.
ترامپ، رئیس جمهور امریکا مدعی شد که فکر میکنم این جنگ بلافاصله پس از انتخابات پایان خواهد یافت.
به گزارش «انتخاب»، بخشهایی از اظهارات وی با خبرنگاران به شرح زیر است:
«فکر میکنم این جنگ بلافاصله پس از انتخابات پایان خواهد یافت.»
«من خیلی فراتر از یک توافق هستهای پیش میروم. موضوعات بسیار بیشتری از مسئله هستهای وجود دارد. ما قطعاً توافق هستهای را خواهیم داشت؛ این موضوع ۹۹.۹ درصد قطعی است، اما مسائل بسیار دیگری نیز روی میز خواهد بود.»
«ما به دنبال مذاکره با ایران نیستیم. ممکن است مذاکرهای اتفاق بیفتد، اما این چیزی نیست که ما در حال حاضر به دنبال آن باشیم. این جنگ بلافاصله پس از انتخابات ما پایان خواهد یافت.
خبرنگار: شما گفتید که قیمت نفت و گاز قرار است کاهش پیدا کند. اما قیمت نفت اکنون دوباره به بالای ۱۰۰ دلار رسیده است. این موضوع را چگونه برای مردم آمریکا توضیح میدهید؟
توضیح آن برای مردم آمریکا بسیار ساده است: فقط کافی است بپرسید، آیا اجازه میدهید ایران به سلاح هستهای دست پیدا کند؟ پاسخ، خیر است.
بلافاصله پس از انتخابات، قیمت نفت بهشدت رو به کاهش خواهد گذاشت. ما قیمتها را پایین میآوریم؛ به کمتر از ۲ دلار به ازای هر گالن.
سفیر پاکستان در روسیه گفت: با وجود تشدید اخیر تنشها در منطقه، ما معتقدیم که بهزودی تفاهم بهتری بین ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران حاصل خواهد شد.
فیصل نیاز ترمیزی، سفیر پاکستان در روسیه شامگاه چهارشنبه در حاشیه مجمع اقتصادی شرق (EEF) به خبرگزاری ریانووستی گفت: پاکستان به عنوان یک میانجی صادق هم برای ایالات متحده و هم برای جمهوری اسلامی ایران عمل میکند.
سفیر پاکستان با بیان اینکه مسائل میان ایران و آمریکا «باید از طریق گفتوگو، دیپلماسی و مذاکره حل شود»، تاکید کرد: ما نه تنها به عنوان میانجی عمل کردیم، بلکه نظر صادقانه خود را نیز به آنها ابراز کردیم.
وی افزود: با وجود تشدید اخیر تنشها در منطقه، اسلامآباد فرصتی را برای جلوگیری از تبدیل شدن اوضاع به یک درگیری بزرگ منطقهای یا حتی بینالمللی میبیند. ما معتقدیم که به زودی تفاهم بهتری بین ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران حاصل خواهد شد.
تلاشهای پاکستان برای میانجیگری میان ایران و آمریکا در ژوئن ۲۰۲۶ به یادداشت تفاهم اسلامآباد منجر شد که با بازگشایی تنگه هرمز و لغو محاصره دریایی غیرقانونی آمریکا علیه ایران و لغو تحریمهای ایران یک فرصت مذاکراتی ۶۰ روزه برای گفتوگو درباره دیگر مسائل، از جمله برنامه هستهای ایران فراهم میکرد.
اما آمریکا با نقض تعهدات خود در یادداشت تفاهم، از جمله با تلاش برای عبور دادن کشتیها از مسیری غیر از مسیر تعیینشده برای تردد کشتیها از تنگه هرمز طبق ترتیبات ایران و تکرار تجاوزات به حاکمیت ملی و تمامیت ارضی ایران عملا مانع از اجرایی شدن مفاد این سند شد.
