عرق، رطوبت و باکتری‌ها داخل کفش محیطی ایده‌آل برای ایجاد بوی بد ایجاد می‌کنند؛ اما گاهی بوی شدید پا می‌تواند نشانه یک مشکل پوستی باشد.
به‌گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ بوی بد پا معمولاً بعد از چند ساعت پوشیدن کفش‌های بسته بیشتر می‌شود. حتی اگر پاها کاملاً تمیز باشند، ترکیب عرق، باکتری‌های روی پوست و رطوبت محبوس داخل جوراب و کفش می‌تواند بوی ناخوشایندی ایجاد کند.
این مشکل در هوای گرم و مرطوب یا زمانی که یک جفت کفش هر روز پوشیده می‌شود، شدیدتر است. در بیشتر موارد، عامل اصلی بوی بد خودِ عرق نیست؛ بلکه باکتری‌هایی هستند که در محیط گرم و مرطوب کفش، عرق را تجزیه می‌کنند و ترکیبات بدبو به وجود می‌آورند.
چرا پاها داخل کفش بیشتر بو می‌گیرند؟
متخصص پوست می‌گوید پاها تعداد زیادی غده عرق دارند. خود عرق معمولاً بویی ندارد، اما وقتی داخل جوراب و کفش محبوس می‌شود، باکتری‌های روی پوست آن را تجزیه می‌کنند و مواد بدبو تولید می‌شود.
کفش‌های بسته محیطی گرم و مرطوب ایجاد می‌کنند که شرایط مناسبی برای رشد باکتری‌ها فراهم می‌کند. به همین دلیل، هرچه کفش مدت بیشتری پوشیده شود، احتمال تشدید بو بیشتر است.
چرا بوی پای بعضی افراد شدیدتر است؟
همه افراد به یک اندازه عرق نمی‌کنند. بعضی افراد به‌طور طبیعی پاهای بسیار عرق‌کرده‌ای دارند؛ حالتی که به آن تعریق بیش از حد کف پا گفته می‌شود.
عوامل دیگری که می‌توانند بوی پا را تشدید کنند عبارت‌اند از:
* پوشیدن کفش بسته برای مدت طولانی
* پوشیدن یک کفش در چند روز متوالی
* دیر عوض کردن جوراب‌های عرق‌کرده
* استفاده از کفش‌هایی که تهویه مناسبی ندارند
* هوای گرم و مرطوب
* عفونت پوستی
* پوشیدن کفش یا جوراب مرطوب
بنابراین، بوی شدید پا لزوماً به معنای رعایت نکردن بهداشت نیست.
آیا بوی بد پا می‌تواند نشانه قارچ باشد؟
نه همیشه. اما اگر بوی بد همراه با تغییرات پوستی باشد، بهتر است آن را جدی بگیرید.
قارچ پا یا «تینیا پدیس» می‌تواند علائمی مانند این موارد ایجاد کند:
* خارش
* پوسته‌پوسته شدن پوست
* قرمزی
* ترک خوردن پوست بین انگشتان
* درد یا سوزش
* تاول‌های کوچک
قارچ‌ها در محیط‌های گرم و مرطوب رشد می‌کنند؛ بنابراین عرق کردن پا و پوشیدن کفش بسته می‌تواند احتمال ابتلا را افزایش دهد.
چه زمانی بوی پا می‌تواند نشانه عفونت باکتریایی باشد؟
گاهی بوی پا حتی با شست‌وشوی مرتب و تعویض جوراب برطرف نمی‌شود. یکی از دلایل احتمالی، نوعی عفونت سطحی باکتریایی به نام کراتولیز حفره‌ای (Pitted Keratolysis) است.
در این حالت، باکتری‌ها روی پوست کف پا بیش از حد رشد می‌کنند و علاوه بر ایجاد بوی بسیار ناخوشایند، ممکن است حفره‌ها یا فرورفتگی‌های کوچک شبیه سوراخ‌های ریز روی کف پا ایجاد کنند.
اگر بوی پا مرتب برمی‌گردد، کف پاها را بررسی کنید. وجود چنین فرورفتگی‌هایی، به‌خصوص در قسمت‌هایی که بیشتر تحت فشار هستند، می‌تواند نشانه این عفونت باشد.
آیا پوشیدن یک کفش در هر روز باعث بدتر شدن بو می‌شود؟
بله. کفش برای خشک شدن کامل به زمان نیاز دارد. وقتی یک جفت کفش هر روز پوشیده می‌شود، رطوبت و عرق داخل آن باقی می‌ماند و محیط مناسبی برای ماندگاری و رشد باکتری‌ها و قارچ‌ها ایجاد می‌کند.
به همین دلیل، اگر پاهایتان زیاد عرق می‌کنند یا بیشتر روز کفش بسته می‌پوشید، بهتر است بین چند جفت کفش جابه‌جا شوید.
چگونه بوی بد پا را کاهش دهیم؟
چند کار ساده می‌تواند به کاهش بوی پا کمک کند:
* هر روز پاها را بشویید.
* پاها را کاملاً خشک کنید، به‌خصوص بین انگشتان.
* جوراب را هر روز و در صورت عرق کردن زیاد، بیشتر از یک بار عوض کنید.
* از جوراب‌های قابل‌تنفس یا جاذب رطوبت استفاده کنید.
* قبل از پوشیدن دوباره کفش، اجازه دهید کاملاً خشک شود.
* چند جفت کفش داشته باشید و آنها را به‌صورت چرخشی استفاده کنید.
* جوراب یا کفش مرطوب را برای مدت طولانی نپوشید.
* اگر مشکل اصلی تعریق بیش از حد است، می‌توان با نظر متخصص پوست از ضدتعریق‌های مخصوص حاوی نمک‌های آلومینیوم استفاده کرد.
* مواد ضدعفونی‌کننده قوی یا مواد شیمیایی را مستقیماً روی پوست پا نزنید.
چه زمانی باید به متخصص پوست مراجعه کرد؟
اگر بوی پا با وجود رعایت بهداشت همچنان ادامه دارد، بهتر است علت آن بررسی شود؛ به‌خصوص اگر همراه با موارد زیر باشد:
* تعریق شدید و مداوم
* خارش یا پوسته‌پوسته شدن
* ترک یا زخم
* درد یا قرمزی
* تغییرات غیرعادی پوست
* حفره‌های ریز روی کف پا
* بوی بسیار شدید که با اقدامات معمول برطرف نمی‌شود
درمان به علت مشکل بستگی دارد. برای مثال، عفونت قارچی به داروی ضدقارچ نیاز دارد، در حالی که تعریق بیش از حد ممکن است با ضدتعریق‌های مخصوص یا درمان‌های دیگر کنترل شود.
جمع‌بندی
بوی بد پا معمولاً نتیجه ترکیب عرق، باکتری و رطوبت محبوس در جوراب و کفش است و لزوماً به معنای رعایت نکردن بهداشت نیست.
خشک نگه داشتن پاها، تعویض مرتب جوراب، استفاده از کفش‌های قابل‌تنفس و اجازه دادن به کفش برای خشک شدن کامل می‌تواند به کاهش بو کمک کند.
اما اگر بوی پا دائماً برمی‌گردد یا همراه با خارش، پوسته‌ریزی، ترک، قرمزی یا حفره‌های ریز روی کف پا است، ممکن است پای یک عفونت قارچی یا باکتریایی در میان باشد و بهتر است توسط متخصص پوست بررسی شود.
