جنگ سوم و تجاوز نظامی اخیر آمریکا به ایران وارد روز هشتاد و هشتم شد. در حالی که از روز آتش بس نقض شده میان دو کشور ۱۸۳ روز میگذرد، دونالد ترامپ ضمن طرح ادعاهایی درمورد استعفای وزیر نفت، مدعی شد که عبور نفت از تنگه هرمز گاهی از سطح پیش از جنگ هم فراتر رفته و میلیونها بشکه نفت فقط طی چند روز گذشته تحویل داده شده است.
تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز گذشته را از لینک زیر بخوانید:
اخبار مربوط به روز هشتاد و هشتم جنگ سوم و روز صد و هشتاد و سوم آتش بس (۱۵ مهر ۱۴۰۵) به شرح زیر است:
فایننشال تایمز نوشت: کاپیتانهای نفتکشها برای عبور از تنگه هرمز، ماهانه معادل ۱۰۰ هزار دلار دستمزد دریافت میکنند و علاوه بر آن، برای هر سفر نیز ۵۰ هزار دلار پاداش میگیرند.
به گزارش انتخاب، مالکان کشتیها در تلاشاند با وجود حملات ایران، جریان انتقال نفت خام از خلیج فارس را حفظ کنند؛ حملاتی که در سهماهه سوم سال به ۲ درصد از کل کشتیها اصابت کرده است.
ملوانان عادی که ممکن است کار خود را با دستمزد ماهانه حدود ۱۵۰۰ دلار آغاز کنند، برای هر بار عبور از تنگه هرمز دستکم چهار تا شش برابر دستمزد معمول خود دریافت میکنند. بسیاری از این ملوانان از جوامع کمبرخوردار در فیلیپین، هند و اندونزی و همچنین روسیه، اوکراین و کشورهای اروپای شرقی هستند.
با این حال، به برخی از خدمه به جای پرداخت مشوق مالی، فشار وارد میشود. «مانوج یاداو»، از اتحادیه ملوانان فوروارد هند، به فایننشال تایمز گفت مالکان کشتی، ملوانانی را که حاضر به عبور نیستند تهدید به جایگزینی میکنند و هزینه بازگرداندن آنها به خانه را نیز از دستمزدشان کسر میکنند.
او گفت: «اگر قبول نکنند، ممکن است شغلشان را از دست بدهند. اگر قبول کنند، ممکن است جانشان را از دست بدهند.»
بر اساس اعلام سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO)، از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، دستکم ۹۳ کشتی هدف حمله قرار گرفته و ۲۴ ملوان کشته شدهاند.
رویترز نوشت: معاون رئیسجمهور آمریکا، جیدی ونس، ادعا کرد که ایران برای برآورده کردن خواستههای آمریکا و پایان دادن به جنگ هفتماهه میان دو کشور، باید ظرفیت غنیسازی هستهای خود را بهطور «معناداری» کاهش دهد؛ این در حالی است که واشنگتن همچنان نمیداند تهران در مذاکرات چگونه تصمیمگیری میکند.
به گزارش انتخاب، ونس که از دیرباز نسبت به دخالت آمریکا در جنگهای خارجی تردید داشته، نقش اصلی را در تلاش برای مذاکره درباره حلوفصل این درگیری بر عهده گرفته و در ماه ژوئن میان دو طرف یک توافق موقت صلح را میانجیگری کرد که بهسرعت از هم فروپاشید. این جنگ بازارهای جهانی انرژی را دچار شوک کرده و در آستانه انتخابات میاندورهای نوامبر، به یک دردسر سیاسی برای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و جمهوریخواهان تبدیل شده است.
ونس روز دوشنبه پس از سفر انتخاباتی خود به آلاسکا مدعی شد: هرگونه توافقی مستلزم آن خواهد بود که ایران ظرفیت غنیسازی هستهای خود را کاهش دهد، نه اینکه صرفاً درباره کاهش ظرفیت غنیسازی در آینده تضمینهایی ارائه کند.
ونس ادعا کرد: «اگر سلاح هستهای نمیخواهید، پس چرا به سوخت غنیشده ۶۰ درصد نیاز دارید؟ و اگر میخواهید تعهد خود را به نساختن سلاح هستهای نشان دهید، سوخت با غنای بالا تولید نکنید. این یک مسئله کاملاً ابتدایی و اساسی است.»
او افزود: «فکر میکنم اگر آنها میخواهند تعهد خود را به نساختن سلاح هستهای نشان دهند، باید اقدام معناداری درباره ظرفیت غنیسازی خود انجام دهند.»
ایران و آمریکا در هفتههای اخیر پیشنهادهایی را با هدف پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز، مسیر حیاتی انتقال انرژی در جهان، میان یکدیگر ردوبدل کردهاند. ترامپ آخرین پیشنهاد تهران را رد کرده و هشدار داده است که عملیات نظامی ممکن است پس از انتخابات میاندورهای تشدید شود.
ونس گفت آمریکا همچنان برای دستیابی به توافق آمادگی دارد، اما خواستار امتیازات هستهای ملموس از سوی ایران خواهد بود.
ونس مدعی شد: یکی از عوامل پیچیدهکننده مذاکرات این است که واشنگتن مطمئن نیست چه کسی در تهران تصمیمگیری میکند.
او گفت آمریکا با مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در حال مذاکره است.
ونس گفت: «یکی از چیزهایی که متوجه آن شدهایم این است که کاملاً مشخص نیست کشور آنها چگونه تصمیمگیری میکند.»
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز یکشنبه گفت مقامهای آمریکایی بهخوبی میدانند طرفهای ایرانی آنها چه کسانی هستند و نظام تصمیمگیری ایران چگونه کار میکند.
بقایی در نشست هفتگی خبری خود گفت: «مشکل در واقع برعکس است؛ مشکل در مواضع متناقض و پیامهای چندگانه مقامهای آمریکایی است.»
ونس به رویترز گفت شخصاً با فرماندهان میدانی گفتوگو کرده تا شرایط میدان نبرد را ارزیابی کند. او نگرانیها درباره کمبود شدید مهمات را رد کرد و ادعا کرد که اگرچه نیروهای ایرانی هر از گاهی قادرند به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز حمله کنند، اما در مجموع توان جلوگیری از صادرات انرژی از طریق این آبراه را ندارند.
ونس حاضر نشد بگوید آیا هدایت مذاکرات صلح را بر عهده دارد یا خیر، اگرچه در گزارشهای متعدد از او بهعنوان مذاکرهکننده ارشد کاخ سفید نام برده میشود.
او گفت: «ما قطعاً درگیر هستیم. در نهایت، رئیسجمهور ایالات متحده امور را هدایت میکند.»
این جنگ ــ که ماهانه ۳ میلیارد دلار هزینه دارد ــ به یکی از موضوعات اصلی کارزارهای انتخاباتی تبدیل شده است. افزایش قیمت انرژی، ترامپ و جمهوریخواهان را در ایالتهای رقابتی که تعیینکننده کنترل کنگره خواهند بود، در موضع دفاعی قرار داده است.
ونس تلاش کرده است از انتقادها نسبت به نحوه مدیریت درگیری توسط ترامپ بکاهد و به رأیدهندگان گفته است که نباید اجازه دهند این موضوع مانع حمایت آنها از جمهوریخواهان در انتخابات ماه آینده شود.
ونس در آلاسکا برای سناتور جمهوریخواه، دن سالیوان، که در رقابتی نزدیک برای انتخاب مجدد با مری پلتولا، رقیب دموکرات خود، قرار دارد، در یک تجمع انتخاباتی سخنرانی کرد. ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ آلاسکا را با اختلاف ۱۳ واحد درصد پیروز شد، اما افزایش هزینههای روزمره باعث شده است این ایالت وارد میدان رقابت شود.
ونس پیش از سخنرانی خود بخش قابلتوجهی از صحبتهایش را به نگرانیهای مربوط به هزینه زندگی، بهویژه قیمت انرژی، اختصاص داد. موقعیت دورافتاده آلاسکا باعث شده کالاهای مصرفی برای مردم این ایالت گرانتر باشد و تولید انرژی نیز یکی از صنایع اصلی آن محسوب میشود.
حاضران در تجمع انتخاباتی زمانی که سالیوان نزدیک بود ونس را به جای «معاون رئیسجمهور»، «رئیسجمهور آمریکا» معرفی کند، با صدای بلند تشویق کردند. ونس بهعنوان یکی از گزینههای اصلی جمهوریخواهان برای جانشینی ترامپ در کاخ سفید در نظر گرفته میشود.
ترامپ درباره ایران مدعی شد: «ما باید کار را تمام کنیم و فقط مسئله این است که از چه راهی میخواهیم این کار را انجام دهیم: راه خوب یا راه نهچندان خوب. خیلی زود متوجه خواهید شد.»
فاکس نیوز نوشت: دو فروند از تجهیزات نظامی مهم آمریکا که در خاورمیانه مستقر بودند، این منطقه را ترک کردهاند.
به گزارش انتخاب، ناو هواپیمابر USS George H.W. Bush که از ماه آوریل در خاورمیانه مستقر بود، و ناوشکن موشکانداز Delbert D. Black که از ابتدای سال جاری در خاورمیانه حضور داشت، اکنون هر دو برای توقف و بازدید بندری در تایلند هستند.
در حال حاضر، USS George Washington تنها ناو هواپیمابر باقیمانده آمریکا در خاورمیانه است. این ناو هماکنون در دریای عرب قرار دارد و در ماه اوت وارد منطقه شد تا جایگزین USS Abraham Lincoln شود؛ لینکلن قرار است این هفته به بندر اصلی خود در سندیگو بازگردد.
نقشهای که ضمیمه شده، موقعیت فعلی کشتیهای نظامی آمریکا در خاورمیانه را نشان میدهد. نکته قابل توجه اینکه سه ناوشکن موشکانداز آمریکایی در دریای سرخ حضور دارند.