افزایش سطح یک هورمون پایین ممکن است راهی ساده برای بهبود سلامت به نظر برسد، اما در مورد تستوسترون، میزان افزایش آن اهمیت زیادی دارد.
به گزارش انتخاب و به نقل از ساینس‌الرت؛ تستوسترون هورمونی است که در میل جنسی، حفظ توده عضلانی و سلامت استخوان‌ها نقش دارد. برخی مردان که سطح این هورمون در بدنشان پایین است، تحت درمان جایگزینی تستوسترون قرار می‌گیرند. اما آیا سطح این هورمون می‌تواند بر نظم ضربان قلب نیز تأثیر بگذارد؟
پژوهشگران در بررسی مجموعه‌ای از مطالعات انسانی و آزمایشگاهی دریافتند که هم سطح پایین و هم سطح بالای تستوسترون ممکن است با افزایش خطر ابتلا به اختلال ریتم قلب مرتبط باشند. با این حال، هنوز مشخص نیست که آیا خود تستوسترون مستقیماً باعث این مشکل می‌شود یا عوامل دیگری در آن نقش دارند.
تستوسترون چگونه بر قلب تأثیر می‌گذارد؟
یکی از اختلالات مهم ریتم قلب، «فیبریلاسیون دهلیزی» است؛ وضعیتی که در آن حفره‌های بالایی قلب ضربان منظم خود را از دست می‌دهند. این اختلال ممکن است باعث تپش قلب، خستگی و سرگیجه شود، هرچند برخی افراد هیچ علامتی ندارند. همچنین خطر سکته مغزی را افزایش می‌دهد.
برخی مطالعات نشان داده‌اند که مردان دارای سطح بالای تستوسترون ممکن است بیشتر در معرض این اختلال باشند. در یک مطالعه روی مردان مسن، افرادی که سطح تستوسترون بالاتری داشتند، تقریباً دو برابر مردانی که سطح این هورمون در آن‌ها در محدوده میانی بود، در معرض خطر فیبریلاسیون دهلیزی قرار داشتند.
از سوی دیگر، برخی پژوهش‌ها نیز سطح پایین تستوسترون را با افزایش خطر این اختلال مرتبط دانسته‌اند؛ هرچند نتایج مطالعات در این زمینه یکسان نیست.
آیا درمان با تستوسترون خطرناک است؟
در یک کارآزمایی بالینی در سال ۲۰۲۳، مردانی که تستوسترون دریافت می‌کردند، بیشتر از گروه مقایسه به فیبریلاسیون دهلیزی مبتلا شدند. این اختلال در ۳٫۵ درصد از افراد گروه تستوسترون و ۲٫۴ درصد از گروه مقایسه مشاهده شد.
با این حال، در این مطالعه افزایش قابل‌توجهی در پیامد اصلی ترکیبی شامل مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی‌عروقی، سکته قلبی غیرکشنده و سکته مغزی غیرکشنده مشاهده نشد.
پژوهشگران تأکید می‌کنند که هنوز نمی‌توان با قطعیت گفت درمان با تستوسترون مستقیماً باعث نامنظمی ضربان قلب می‌شود. برخی مطالعات دیگر نیز افزایش معناداری در این خطر نشان نداده‌اند.
چه نکاتی اهمیت دارند؟
به گفته پژوهشگران، پیش از شروع درمان با تستوسترون باید وضعیت سلامت قلب و عوامل خطر دیگر، از جمله چاقی، فشار خون بالا، مصرف الکل و آپنه خواب، بررسی شوند.
همچنین ممکن است سطح بسیار پایین و بسیار بالای تستوسترون از مسیرهای متفاوتی بر فعالیت الکتریکی قلب تأثیر بگذارند.
جمع‌بندی
یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که ممکن است حفظ سطح تستوسترون در محدوده طبیعی و پرهیز از افزایش بیش از حد آن اهمیت داشته باشد. با این حال، هنوز ثابت نشده است که رساندن تستوسترون به بخش میانی محدوده طبیعی بتواند خطر نامنظمی ضربان قلب را کاهش دهد.
برای مشخص شدن رابطه دقیق بین سطح تستوسترون، درمان جایگزینی این هورمون و سلامت قلب، به مطالعات بیشتری نیاز است.
