
در سالهای اخیر تورم روندی صعودی داشته و سال به سال افزایش پیدا کرده است. نگاهی به اعداد منتشر شده از سوی مرکز آمار وضعیت تورمی فعلی را به خوبی نشان میدهد. در این شرایط، حفظ ارزش دارایی و انجام سرمایهگذاریهای مناسب، اهمیت بسیار زیادی دارند. با این حال، یک نکته دیگر نیز در انتخاب داراییها مهم است: چشمانداز اقتصادی در سال آینده چطور خواهد بود؟ در ادامه به بررسی دورنمای تورم و رشد اقتصادی تا سال 1406 میپردازیم و گزینههای مناسب برای سرمایهگذاری را نیز معرفی میکنیم.
مروری بر دادههای تورمی شش ماهه اول هر سال نشان میدهد در سالهای اخیر تورم بالایی در اقتصاد وجود داشته و اکنون به اوج رسیده است. این تصویر در کنار رسیدن نرخ تورم نقطه به نقطه شهریور ماه امسال به آستانه 90 درصد، اطلاعات مهمی در خصوص وضعیت فعلی اقتصاد ارائه میدهد. این تورم با توجه به شرایط میتواند بالاتر هم برود.
در همین راستا، برخی از موسسات و نهادهای مالی معتبر دنیا پیشبینیهایی از وضعیت تورم در ایران نیز انجام دادهاند. صندوق بینالمللی پول در گزارش خود ایران را پس از ونزوئلا در رتبه دوم تورم دنیا قرار داده است و افزایش متوسط قیمت مصرفکننده را نسبت به سال قبل 78.6 درصد میداند. این نهاد تورم ایران را برای سال آینده یعنی 2027 (1406) حدود 42 درصد عنوان کرده است که اگرچه نسبت به سال جاری کاهش یافته اما در صورت تحقق همچنان بالا محسوب میشود. بانک جهانی نیز در گزارش خود تورم ایران را برای سال 2026 حدود 74.2 درصد اعلام کرده است ولی انتظارش از سال 2027 را هنوز اعلام نکرده است. برخی منابع نیز که در شبکههای اجتماعی فعال هستند، برآوردهایی از تورم در ایران ارائه میدهند. به عنوان مثال، استیو هانکه، استاد دانشگاه جان هاپکینز، تورم ایران را در حال حاضر 151 درصد میداند.
وضعیت رشد اقتصادی نیز در سالهای اخیر و به ویژه یک سال و نیم گذشته جالب نبوده است. برای مشاهده و درک این موضوع میتوانیم به آمار و اطلاعات منتشر شده از سوی مرکز آمار ایران در مورد رشد اقتصادی فصلی رجوع کنیم. علاوه بر این، مرکز آمار ایران در آخرین گزارش خود، نرخ رشد اقتصادی بهار سال 1405 را 10- درصد اعلام کرد که افت قابل ملاحظهای به حساب میآید. این عدد با توجه به تحولات و پیامدهای ناشی از جنگ رخ داده است.
قرار دادن این اعداد در کنار رشد سالانه اقتصاد ایران و شرایطی که در مقیاس خرد و کلان شاهد آن هستیم، به ما میگوید احتمالا در ادامه سال 1405 نیز شاهد وضعیت اقتصادی چندان مناسبی نباشیم. در مورد سال آینده، گمانهزنی دشوار است اما به دلیل افت چشمگیر فعلی، در صورت عدم جنگ میتوانیم شاهد رشد اقتصادی نسبی باشیم. البته این در حالی است که صادرات و واردات به ویژه نفت و میعانات گازی دوباره بتواند مطابق با روال دو سال گذشته از سر گرفته شود و ریسک کسبوکارها نیز کاهش یابد. در مقیاس سالانه همان طور که در نمودار زیر مشخص است از سال 1396 به این سو چندان رشد اقتصادی مناسبی نداشتهایم.
از طرف دیگر، بر اساس گزارش بانک جهانی، رشد واقعی سرانه تولید ناخالص داخلی ایران برای سال 2026 معادل با 8.4- است یعنی اقتصاد ایران امسال نسبت به سال پیش کوچکتر شده است. این نهاد معتبر جهانی هنوز برای سال 2027 برآوردی منتشر نکرده است. از سوی دیگر، صندوق بینالمللی پول، دیگر نهاد معتبر در دنیا، رشد واقعی اقتصاد ایران در سال 2026 را 7.6- تخمین زده است ولی انتظار دارد در سال آینده شاهد رشد اقتصادی 3.6 درصدی باشیم.
در بالا وضعیت تورم و رشد اقتصادی را در سالهای گذشته، امسال و چشمانداز سال 1406 بررسی کردیم. این شرایط نیازمند سرمایهگذاری درست و اصولی در گزینههایی است که بتواند بازدهی مناسبی به سرمایهگذاران ارائه کند و در کنار آن ریسک چشمگیری هم نداشته باشد. با استفاده از سرمایه گذاری آنلاین و آسان در بورس میتوان راهکارهای خوبی پیدا کرد که به وسیله آنها به هدف خود برسیم.
یکی از گزینههایی که با توجه به شرایط فعلی برای سرمایهگذاری خوب به نظر میرسد، طلا است. طلا همیشه در کشورهای با تورم بالا ابزاری برای حفظ قدرت خرید و ارزش تورم بوده است. این فلز ارزشمند و مقبول در تمام دنیا، وقتی نااطمینانی اقتصادی بالا باشد ریسک را پوشش میدهد و گزینه خوبی برای سرمایهگذاری است چرا که هم چگالی کمی دارد و هم تنها جای کوچکی برای نگهداری مبلغی کلان را اشغال میکند. در کنار مزایای زیاد طلا، این سرمایهگذاری فیزیکی مشکلاتی هم دارد.
طلا با ریسک جعل، سرقت و نگهداری روبرو است. علاوه بر این، اجرت ساخت و مالیات بر ارزش افزوده و سود صنفی باعث میشوند هزینههای جانبی آن بالا باشد و سود آن را در هنگام فروش کم میکند. نکته دیگر که به خصوص در روزهای فعلی اهمیت پیدا کرده، قیمت بالای طلا و عدم امکان سرمایهگذاری بهصرفه و با مبالغ کم در طلا است. صندوقهای طلای بورسی این مشکلات را حل کردهاند. با استفاده از خرید صندوق طلا ریسکهای مربوط به نگهداری فیزیکی طلا مانند جعل، گمشدن و سرقت را متحمل نمیشوید و در عین حال از بازدهی طلا بهرهمند میشوید. از سوی دیگر، سرمایهگذاری در طلای بورسی و خرید صندوق طلا، هزینههای جانبی مانند اجرت و سایر موارد را ندارد. در نهایت، خرید صندوق طلا به دلیل سرمایهگذاری آن در گواهی شمش و سکه طلا و تقسیم ارزش آنها به واحدهای کوچک، با پول کم هم امکانپذیر است و پشتوانه مطمئنی دارد چرا که هم تحت نظارت سازمانهای رسمی قرار دارد و هم طلای آن در انبارهای بورس کالا نگهداری میشود. صندوقهای طلا شفافیت بالایی نیز دارند. به همین دلیل هم صندوقهای طلا گزینه خوبی برای سرمایهگذاری در این ایام هستند.
بازار سهام نیز در این شرایط با امکان رشد قیمت مواجه است. نمونه آن را میتوان در رشد خوب شاخص کل و شاخص هموزن بازار سهام از ابتدای امسال تاکنون در نظر گرفت. با این همه، بازار سهام با ریسکهای خاص خود نیز روبرو است. در صورتی که در پاییز و زمستان گزارشهای شرکتها خوب نباشند، بازار ممکن است دچار اصلاح شود. در چنین شرایطی بهتر این است که اگر ریسکپذیر هستیم، در یک صندوق سهامی عادی مناسب سرمایهگذاری کنیم. اما اگر قصد داریم ریسک سبد دارایی خود را محدود نگه داریم، سرمایهگذاری در صندوق مختلط گزینه بهتری است. این صندوقها با توجه به ساختار خاصی که دارند میتوانند توازن را بین اوراق درآمد ثابت و سهام حفظ کنند و ضمن ریسک کم بازدهی مناسبی برای سرمایهگذاران خود فراهم کنند. صندوق مختلط بسته به صلاحدید مدیر صندوق در شرایط صعود بازار سهام میتواند با افزایش وزن سهام در سبدش، بازدهی خود را بیشتر کند و در شرایط افت بازار سهام با افزایش وزن اوراق درآمد ثابتش، ریسک خود را پایین بیاورد. دستهای از این صندوقها به عنوان صندوق تضمین اصل سرمایه شناخته میشوند که سازوکاری مشابه با صندوقهای مختلط دارند ولی برای آنها یک شرط دوره ماندگاری واحدها تعیین شده است. در صورت رعایت این دوره، اگر حتی ارزش سرمایه شما به کمتر از میزان سرمایهگذاری اولیهتان برسد، از مزیت تضمین اصل سرمایه بهرهمند میشوید و اصل سرمایه خود را از سوی صندوق دریافت خواهید کرد.