امروز ۲۳ آبان ۱۴۰۵ است و ۲۵۹ روز از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران (۹ اسفند ۱۴۰۴) و آغاز جنگ ۴۰ روزه و همچنین ۲۲۱ روز از زمان آتشبس (۱۸ فروردین ۱۴۰۵) میگذرد؛ آتشبسی که در ۱۷ تیر ۱۴۰۵ نقض شد و آمریکا درگیری نظامی دیگری به ایران تحمیل کرد که ۱۷ روز به طور مداوم به طول انجامید و پس از آن نیز به صورت پراکنده ادامه یافت. روز گذشته، شبکه ۱۳ اسرائیل درباره سفر رئیس موساد به واشنگتن مدعی شد که او اطلاعاتی درباره توسعه برنامه هستهای ایران در اختیار دارد که به مقامات آمریکایی ارائه خواهد کرد.
تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز گذشته را از لینک زیر بخوانید:
اخبار مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز جاری، ۲۳ آبان ۱۴۰۵ هم به شرح زیر است:
رویترز نوشت: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در روزهای اخیر به مشاوران ارشد خود گفته است که اگر ایالات متحده با تحریکات جدیدی از سوی تهران یا حوثیها مواجه نشود، ممکن است از حمله به ایران خودداری کند. این موضوع را سه منبع آگاه از این مسئله به رویترز گفتهاند.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: ترامپ بارها میان تهدید به تشدید جنگ از طریق حملات جدید و تلاش برای پایان دادن به درگیریها موضع خود را تغییر داده است. مقامهای فعلی و سابق آمریکایی میگویند به نظر نمیرسد او هنوز درباره چگونگی حلوفصل این جنگ نامحبوب که در ماه فوریه با مشارکت اسرائیل آغاز کرد، به تصمیم نهایی رسیده باشد.
اما به گفته این منابع که مانند دیگر افراد مصاحبهشده برای این گزارش، به شرط ناشناس ماندن صحبت کردهاند، ترامپ در جلسات خود با مشاوران امنیت ملی و پس از دریافت مجموعهای از گزارشهای اطلاعاتی، گفته است که در حال بررسی خودداری از انجام حملات است.
او همچنین نشان داده است که با درخواست متحدان منطقهای آمریکا برای بازنگشتن به یک جنگ تمامعیار همراهی و همدلی دارد.
ترامپ روز پنجشنبه در گفتوگو با استیون ای. اسمیت، مجری برنامههای ورزشی، گفت: «میتوانم همین الان به آن پایان بدهم، اما به درخواست کشورهایی که قصد دارم از آنها محافظت کنم، داریم این کار را به شیوهای کمی طولانیتر و تا حدودی متمدنانهتر انجام میدهیم.»
این جنگ باعث افزایش قیمت جهانی سوخت شده و در میان رأیدهندگان آمریکایی نیز محبوبیت ندارد؛ رأیدهندگانی که در انتخابات میاندورهای هفته گذشته، کنترل کنگره را به دموکراتها واگذار کردند.
در نظرسنجی مشترک رویترز و ایپسوس که اندکی پیش از انتخابات سوم نوامبر انجام شد، ۵۵ درصد آمریکاییها گفتند هزینههای جنگ ارزش آن را نداشته است. جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، نیز جنگ را دلیل شکست جمهوریخواهان ترامپ در انتخابات کنگره دانست.
اظهارات خصوصی ترامپ در ادامه مواضع علنی اخیر او مطرح میشود که در آنها احتمال ازسرگیری جنگ گسترده را کماهمیت جلوه داده بود.
یکی از مقامهای کاخ سفید در بیانیهای گفت: «رئیسجمهور ترامپ بهعنوان فرمانده کل قوا، معمار و تنها تصمیمگیرندهای است که همه اهرمها را در اختیار دارد و همواره اطمینان حاصل خواهد کرد که منافع آمریکا حفظ شود. ایالات متحده با کنترل تنگه هرمز و فروپاشی اقتصاد ایران، در موقعیتی بسیار قدرتمند قرار دارد. تنها رئیسجمهور ترامپ میداند چه اقدامی انجام خواهد داد و چه زمانی آن را انجام میدهد.»
سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) و دفتر مدیر اطلاعات ملی آمریکا به درخواستها برای اظهارنظر پاسخ ندادند.
به گفته یک مقام ارشد آمریکایی و یک منبع دیگر آگاه از موضوع، ترامپ طی دو هفته گذشته در تماسهای تلفنی با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، و رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، نظر آنها را جویا شده است. هر دو رهبر از ترامپ خواستهاند حملات به ایران را از سر نگیرد.
این منابع گفتند ترامپ در این تماسها هیچ تعهدی در این زمینه نداده و موضع قطعی خود را اعلام نکرده است.
به گفته دو منبع دیگر آگاه از این گفتوگو، ترامپ در تاریخ ۳۱ اکتبر به محمد بن سلمان گفته بود که قصد دارد پس از انتخابات به ایران حمله کند؛ اما ولیعهد عربستان از او خواسته بود از این اقدام خودداری کند و استدلال کرده بود که تحریمهای اقتصادی علیه ایران در حال اثرگذاری هستند.
بر اساس اعلام ریاستجمهوری ترکیه، ترامپ از ۲۸ اکتبر تاکنون سه بار با اردوغان گفتوگوی تلفنی داشته است. در بیانیه رسمی منتشرشده درباره تماس ۷ نوامبر نیز بر ضرورت پایان یافتن تنشها میان ایران و آمریکا تأکید شده بود.
آژانسهای اطلاعاتی آمریکا ارزیابی کردهاند که محاصره دریایی آمریکا و تحریمهای اقتصادی به اقتصاد ایران آسیب میزنند و همچنان فشار بر تهران را افزایش خواهند داد. دو مقام آمریکایی که در جریان این ارزیابیهای اطلاعاتی قرار گرفتهاند، این موضوع را تأیید کردهاند.
ارتش آمریکا علاوه بر محاصره دریایی که چندین ماه است تردد دریایی ایران را هدف قرار داده، در تلاش است از ورود تسلیحات و سایر کالاهای مشمول تحریم به ایران از طریق مسیرهای زمینی یا دریای خزر نیز جلوگیری کند. رویترز هفته گذشته برای نخستین بار این موضوع را گزارش داده بود.
در همین حال، به گفته سه منبع دیگر آگاه از برنامهریزیهای نظامی آمریکا، ارتش این کشور برای تشدید درگیریها در صورت لزوم آمادگی دارد.
این منابع گفتند سومین ناو هواپیمابر آمریکا طی روزهای آینده وارد خاورمیانه خواهد شد تا جایگزین یکی از دو ناو هواپیمابری شود که هماکنون در منطقه فعالیت میکنند. با این حال، در صورت نیاز ممکن است هر سه ناو هواپیمابر در منطقه باقی بمانند.
با این حال، آمریکا پیشتر این تأسیسات را هدف حمله قرار داده است و مشخص نیست حملات بیشتر تا چه اندازه میتوانند موفقیتآمیز باشند.
آژانسهای اطلاعاتی آمریکا ارزیابی کردهاند که ازسرگیری حملات نظامی، موضع ایران در مذاکرات را به شکل قابلتوجهی تغییر نخواهد داد. دو مقام آمریکایی این ارزیابی را مطرح کردهاند.
همچنین، در جریان جلسات توجیهی اطلاعاتی، گزارشی درباره ذخایر تسلیحاتی آمریکا به ترامپ ارائه شده است. به گفته دو منبع آگاه از این جلسات، برخی از این ذخایر به سطوح نگرانکنندهای کاهش یافتهاند.
رویترز در ماه اوت گزارش داده بود که آمریکا تقریباً از تمام مهمات دوربرد و دقیق خود استفاده کرده است. یک منبع دیگر که در جریان این موضوع قرار دارد، گفته است این ذخایر هنوز جایگزین نشدهاند.
با این حال، مقام کاخ سفید در واکنش به این گزارش گفت: «ارتش ایالات متحده بهاندازه کافی مهمات و تسلیحات در اختیار دارد تا تمام اهداف راهبردی فرمانده کل قوا و حتی فراتر از آن را محقق کند.»
به گفته یک مقام آمریکایی، مقامهای اسرائیلی همچنان برای آغاز یک کارزار نظامی دیگر علیه ایران، دولت ترامپ را تحت فشار قرار میدهند.
ترامپ در هفته جاری این پیام را منتقل کرد که آمریکا از طریق مذاکرات، به هر آنچه میتوانسته دست یافته است؛ اما مشخص نکرد که آیا حملات نظامی را از سر خواهد گرفت یا خیر.
ترامپ روز پنجشنبه در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت: «ما به توافق با ایران نیازی نداریم. ما پول آنها، صدها میلیارد دلار، را در اختیار داریم و تنگه آنها را هم در کنترل خود داریم!»
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد: دقایقی پیش (۱۴.۳۰) هفدهمین پهپاد MQ۱ آمریکا توسط سامانه نوین پدافند پیشرفته هوافضای سپاه در آسمان جزیره قشم رهگیری و منهدم شد.
یک فروند پهپاد شناسایی ـ رزمی ارتش متجاوز آمریکا از خانواده MQ-۱ بر فراز جزیره قشم، با آتش سامانه نوین پدافند پیشرفته نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی رهگیری و منهدم شد.
معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی فرماندار شهرستان سیریک گفت: یک محفظه پلاستیکی حامل سوخت قاچاق در آبهای شهرستان سیریک در آتش سوخت.
کوروش نیک طبع اظهار کرد: یک محفظه پلاستیکی حامل سوخت قاچاق در آبهای شهرستان سیریک در آتش سوخت.
وی افزود: این حادثه بامداد امروز هنگام انتقال گازوئیلهای قاچاق به یک فروند شناور در محدوده ساحل آذینی رخ داده است.
نیک طبع بیان کرد: علت وقوع آتش سوزی، اتصالی موتور سیار هنگام تخلیه سوخت از مخزن موسوم به مشک ماری به داخل شناور بود.
وی گفت: قاچاقچیان با یک فروند شناور دیگر از محل متواری شدند.
مشاور سابق اوباما نشست رهبران آمریکا، چین و روسیه را نقطه عطفی در ارتباط با تصمیمگیری در مورد جنگ ایران دانست.
به گزارش انتخاب، ولی نصر، مشاور سابق اوباما گفت: نقطه عطف بعدی و زمان تصمیمگیری مهم در گفتوگوهای مربوط به جنگ ایران، نشست سهجانبه دونالد ترامپ، شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین خواهد بود.
نخستوزیر اسبق رژیم صهیونیستی در یادداشتی با هشدار درباره احتمال تحریک ایران به واکنش نظامی از سوی نخستوزیر فعلی این رژیم، خواستار اقدام فوری اپوزیسیون و نهادهای حقوقی برای جلوگیری از تشدید تنشها شد.
ایهود باراک، نخستوزیر اسبق رژیم صهیونیستی درباره احتمال دست زدن بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این رژیم به یک اقدام تحریکآمیز نظامی علیه ایران با هدف وادار کردن آن به واکنش هشدار داد؛ اقدامی که به گفته وی میتواند به وقوع جنگی گسترده و به تعویق افتادن تشکیل کابینه جدید یا جلوگیری از شکلگیری آن منجر شود.
باراک در مقالهای نوشت که رژیم صهیونیستی با وضعیت اضطراری خطرناکی روبهرو است و باید برای جلوگیری از هرگونه تشدید احتمالی تنش نظامی اقدام فوری شود.
وی با اشاره به احتمال تلاش نتانیاهو برای بهرهبرداری از تنش با ایران بهمنظور شعلهور کردن درگیری نظامی، گفت که چنین سناریویی میتواند به حفظ موقعیت سیاسی نتانیاهو و اخلال در روند تشکیل کابینه جدید کمک کند.
نخستوزیر اسبق رژیم صهیونیستی افزود: پیشتر درباره احتمال تلاش نتانیاهو برای به تعویق انداختن انتخابات، نپذیرفتن نتایج آن یا ایجاد بحران نظامی با هدف ماندن در قدرت هشدار داده بودم و برخی از سناریوهایی که مطرح کرده بودم، اکنون در حال تحقق هستند.
روابط عمومی نیروی دریایی ارتش با تاکید بر اینکه شرق تنگه هرمز کاملا در کنترل و رصد نیروی دریایی ارتش است بیان کرد: آتش سوزی و انفجار، سرنوشت کشتی های متخلفی است که سامانه های ردیابی خود را خاموش کرده و در مناطق ممنوعه تردد می کنند.
معاون اندیشکده آمریکایی کوئینسی نتانیاهو امکان دارد با طراحی یک عملیات «پرچم دروغین» زمینهای برای آغاز جنگ با ایران فراهم کند.
به گزارش انتخاب، تریتا پارسی معاون اندیشکده کوئینسی با بیان اینکه برخی معتقدند اسرائیل بدون چراغ سبز آمریکا نمیتواند جنگی را آغاز کند، گفت: با این حال، سیاستمداران اسرائیلی هر روز هشدار میدهند که ممکن است بنیامین نتانیاهو با طراحی یک عملیات «پرچم دروغین» (False Flag)، زمینهای برای ادعای دفاع از خود، آغاز جنگ و کشاندن آمریکا به این درگیری فراهم کند.
وی افزود: جدیدترین این هشدارها از سوی آویگدور لیبرمن مطرح شده است؛ کسی که به هیچ وجه نمیتوان او را سیاستمداری صلحطلب دانست. ایهود باراک، نخستوزیر پیشین اسرائیل، نیز پیشتر درباره چنین احتمالی هشدار داده بود.
تریتا پارسی اظهار کرد: هفتههای پیش رو ممکن است آخرین فرصت نتانیاهو برای ازسرگیری جنگ باشد و او برای تحقق این هدف، از انجام هیچ کاری دریغ نخواهد کرد.
خبرنگار الجزیره از در جریان بودن دیپلماسی میان ایران و آمریکا خبر داد و ادعا کرد که احتمالاً عراقچی در خصوص مذاکرات به زودی به اسلامآباد سفر کند.
به گزارش انتخاب، نورالدین الدغیر خبرنگار الجزیره گفت: با وجود تنشها میان تهران و واشنگتن، دیپلماسی همچنان در جریان است.
خبرنگار الجزیره ادعا کرد: احتمال دارد بهزودی شاهد سفر یک مقام ارشد ایرانی (که بعید نیست وزیر امور خارجه باشد) به یکی از پایتختهای میانجیگر باشیم. به احتمال زیاد، مقصد این سفر اسلامآباد خواهد بود.
وی افزود: این سفر ممکن است ابعاد دوجانبه نیز داشته باشد، اما بدون تردید، موضوع مذاکرات با واشنگتن نیز در دستور کار آن قرار خواهد داشت.
آسوشیتدپرس نوشت: به گفته یک مقام ارشد آمریکایی که به شرط ناشناس ماندن با خبرنگاران گفتوگو کرده است، ترامپ قصد دارد درباره جنگ ایران با شی و پوتین صحبت کند، اما از مطرح کردن موضوع اوکراین خودداری خواهد کرد.
دیوید سنگر، روزنامهنگار مطرح در نیویورک تایمز نوشت: به نظر میرسد دولت آمریکا به سمت کارزار بلندمدت فشار اقتصادی حرکت میکند؛ در حالی که دونالد ترامپ فوریت چندانی برای دستیابی به توافق هستهای با ایران احساس نمیکند.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: دونالد ترامپ میگوید مهمتر است که جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، شهرها و ایالتهای تحت مدیریت دموکراتها را مورد تحقیق و بررسی قرار دهد تا اینکه برای پایان دادن به جنگ با ایران مذاکره کند.
دونالد ترامپ میگوید در حال بررسی راهحلی تازه برای بحران هستهای ایران است: اعلام اینکه این بحران پایان یافته است، حتی اگر در واقعیت تغییر چندانی رخ نداده باشد.
ترامپ و اعضای تیمش مدتی است ادعا میکنند که ایران دقیقاً در موقعیتی قرار گرفته که آمریکا میخواسته است. آنها میگویند دیگر نیازی به توافق هستهای جدیدی نیست که مواد بالقوه مورد استفاده برای ساخت بمب را از ایران خارج کند؛ همچنین ضرورتی برای محدود کردن توان موشکی ایران وجود ندارد. این دو موضوع از مهمترین دلایلی بودند که رئیسجمهور آمریکا ۱۰ ماه پیش برای آغاز جنگ مطرح کرده بود.
به نظر میرسد ترامپ دستکم در مقطع کنونی، مجموعهای از گزینههای نظامی را کنار گذاشته است؛ گزینههایی که شامل حملات گسترده اما محدود از نظر زمانی به تأسیسات نظامی، مراکز هستهای و حتی برخی زیرساختهای انرژی ایران میشدند.
تمام صحبتهایی که در طول سال جاری درباره اعزام نیروهای ویژه برای تصرف حدود ۹۷۰ پوند اورانیوم ایران مطرح شده بود نیز فعلاً کنار گذاشته شده است؛ اورانیومی که تا سطح ۶۰ درصد غنی شده و به درجهای نزدیک به سطح مورد نیاز برای ساخت بمب رسیده است.
همچنین تحلیلهای مفصلی که درباره توانایی بزرگترین بمبهای سنگرشکن آمریکا برای نفوذ به اعماق کوه پیکآکس (Pickaxe Mountain) انجام شده بود، متوقف شده است. سازمانهای اطلاعاتی آمریکا معتقدند، اما از این موضوع اطمینان ندارند، که سانتریفیوژهای پیشرفتهای که میتوانند اورانیوم را به مواد مورد استفاده در ساخت بمب تبدیل کنند، در این مکان قرار دارند.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در اظهاراتی که این هفته در پاریس و در جریان نشست وزیران خارجه گروه هفت مطرح کرد، رویکردی را توصیف کرد که میتوان آن را «صبر راهبردی» نامید: منتظر ماندن تا تحریمها اثر خود را بر ایران بگذارند و در نهایت حکومت این کشور را به فروپاشی بکشانند.
روبیو گفت: «در حال حاضر، کارزار اقتصادی و فشاری که اعمال میکنیم و ویرانیای که این کارزار اقتصادی بر رژیم ایران تحمیل کرده، بهقدری مؤثر است که رئیسجمهور واقعاً نیازی به انجام عملیات نظامی گسترده ندارد.»
او اضافه کرد که اگر ایران از «خطوط قرمز مشخصی عبور کند»، آمریکا ممکن است مداخله کند؛ چراکه ایالات متحده «توانمندترین نیروی نظامی جهان» را در اختیار دارد.
این رویکرد تازه روز پنجشنبه بار دیگر آشکار شد؛ زمانی که ترامپ اعلام کرد جیدی ونس را از تلاشهایش برای ورود به مذاکرات مستقیم با ژنرال محسن رضایی، عالیترین مقام امنیتی ایران، دور میکند. رضایی دبیر شورای عالی امنیت ملی و فرمانده پیشین کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است.
ونس که جنگ را عامل شکست گسترده جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای دانسته بود، پیشتر خود را برای ایفای نقشی کلیدی در پایان دادن به درگیریها از طریق مذاکره آماده کرده بود.
اما اکنون به نظر میرسد ترامپ معتقد است مذاکره، اتلاف وقت معاون رئیسجمهور خواهد بود.
ترامپ در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت: «ما به توافق با ایران نیاز نداریم. آن روزها مدتهاست که گذشتهاند.»
او گفت برای ونس مهمتر است که شهرها و ایالتهای تحت مدیریت دموکراتها را بررسی کند و به دنبال کشف منابع مالی فدرالی باشد که هدر رفتهاند.
او نوشت: «ما پول آنها را در اختیار داریم؛ صدها میلیارد دلار، و تنگه آنها را هم در اختیار داریم!»
این ادعا درباره میزان داراییهای ایران که در اختیار آمریکا و متحدانش قرار دارد، اغراقآمیز است. اگرچه برآوردها بسیار متفاوتاند، ممکن است بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار از منابع مالی ایران در حسابهای مختلف در سراسر جهان مسدود شده باشد، اما تنها حدود ۲ میلیارد دلار از این منابع در ایالات متحده قرار دارد.
تنگه هرمز؛ گذرگاهی که ایران تنها چند روز پس از آغاز حملات اولیه آن را مختل کرد و آمریکا را غافلگیر ساخت، هنوز فقط تا حدی بازگشایی شده است.
هر روز، ماجرایی شبیه بازی موش و گربه در جریان است؛ زیرا نیروی دریایی آمریکا تلاش میکند نفتکشها را از تنگه عبور دهد.
با وجود ادعاهای ترامپ، هیچ نشانهای وجود ندارد که ایالات متحده قصد داشته باشد نیروهای خود را جمعآوری کند و منطقه را ترک کند.
مقامهای آمریکایی میگویند محاصره دریایی که مانع صادرات نفت ایران شده، همچنان برقرار است و برنامه فوریای برای پایان دادن به آن وجود ندارد.
این موضوع نشان میدهد که حضور نظامی گسترده آمریکا در منطقه ادامه خواهد یافت؛ دقیقاً همان چیزی که ترامپ و متحدانش در بهار گفته بودند میخواهند از آن اجتناب کنند.
به نظر میرسد امید ترامپ این است که با گذشت زمان، ایران بهتدریج از صدر اخبار کنار برود و حکومت این کشور، زیر فشار اقتصادی فزاینده، از درون دچار فروپاشی شود.
سوزان مالونی، کارشناس مسائل ایران در مؤسسه بروکینگز، روز جمعه گفت: «ممکن است رئیسجمهور کارش با ایران تمام شده باشد، اما ایران کارش با او تمام نشده است.»
او خاطرنشان کرد که اگرچه نیروی دریایی آمریکا اکنون توانسته است حجم محمولههای نفتی خارجشده از خلیج فارس را به سطحی نزدیک به دوران پیش از جنگ برساند، اما این اتفاق «با هزینهای بالا و با عدم اطمینان قابلتوجه درباره پایداری آن» حاصل شده است.
تهران همچنان به مختل کردن تردد کشتیها از تنگه ادامه خواهد داد، ذخایر موشکی و پهپادی خود را بازسازی خواهد کرد و برنامه هستهایاش را احیا خواهد کرد.
همچنین با وخیمتر شدن شرایط اقتصادی ایران، احتمالاً مقامات این کشور برای کاهش فشارها، سطح تنشها را افزایش خواهند داد.
بنابراین، ایالات متحده همچنان در بنبستی در خلیج فارس گرفتار است؛ بنبستی که به احتمال زیاد تشدید خواهد شد، نه اینکه بهتدریج از بین برود.
و البته مسئله آزاردهنده اورانیوم غنیشده ۶۰ درصدی ایران همچنان پابرجاست.
این مواد هستهای که به سطحی نزدیک به درجه مورد نیاز برای ساخت بمب رسیدهاند، مهمترین دلیلی بودند که ترامپ هنگام صدور دستور آغاز حملات آمریکا به ایران در ۲۸ فوریه مطرح کرد.
اما اکنون به نظر میرسد او نگرانی چندانی درباره این ذخایر ندارد.
ترامپ روز یکشنبه در برنامه «۶۰ دقیقه» شبکه سیبیاس، زمانی که راس دوتات درباره این مواد هستهای از او سؤال کرد، گفت: «آنها دیگر چیزی ندارند.»
او با اشاره به اینکه ماهوارههای جاسوسی آمریکا این مواد را زیر نظر دارند، گفت: «این مواد زیر هزاران تن سنگ مدفون شدهاند.»
البته این مواد از ژوئن ۲۰۲۵، یعنی زمانی که بمبافکنهای آمریکایی برای نخستین بار سه مرکز مهم هستهای ایران، فردو، نطنز و اصفهان را هدف قرار دادند، زیر همان حجم عظیم آوار و سنگ مدفون بودهاند.
ترامپ در آن زمان اعلام کرد که توان هستهای ایران «بهطور کامل نابود شده است».
کارشناسان گفتند این ادعا اغراقآمیز بود. ارزیابی گزارشهای اطلاعاتی نشان میداد که مواد هستهای همچنان وجود دارند، هرچند حملات آمریکا بازیابی آنها را دشوار کرده بود.
در حالی که این مواد هستهای ظاهراً دستنخورده و دقیقاً در همان مکانی باقی ماندهاند که پیشتر بودند، استدلالهای ترامپ درباره آنها متناسب با نیازهای کنونیاش تغییر کرده است.
او پیشتر گفته بود که در سال ۲۰۲۵ دستور حمله را صادر کرد، زیرا ایران تنها «دو هفته با توانایی ساخت بمب فاصله داشت».
اما این ادعا درست نبود. اگر ایران به آن مواد هستهای دسترسی پیدا میکرد، ممکن بود تنها دو هفته زمان نیاز داشته باشد تا اورانیوم موجود را به سطح غنای مورد نیاز برای ساخت بمب برساند.
با این حال، تبدیل این مواد به یک کلاهک هستهای، چندین ماه یا حتی چند سال زمان بیشتری میبرد.
اکنون ترامپ میگوید این مواد جای نگرانی ندارند.
اما تازهترین اظهارات او یک پرسش اساسی را مطرح میکند: اگر مواد هستهای ایران تهدیدی محسوب نمیشوند و از ماه فوریه تاکنون دقیقاً در همان مکانی قرار دارند که پیش از آن بودند، پس چرا آمریکا وارد جنگ شد؟
کریم سجادپور، کارشناس مسائل ایران در بنیاد کارنگی برای صلح بینالمللی، گفت: «ترامپ جنگ را با این تصور آغاز کرد که به یک قهرمان تبدیل خواهد شد. اما اکنون تلاش میکند راهی برای پایان دادن به جنگ پیدا کند، بدون آنکه بازنده به نظر برسد.»
سجادپور اضافه کرد: «او جنگ را با اهداف حداکثری آغاز کرد: پایان دادن به برنامه هستهای ایران، تولید موشکهای این کشور، نیروهای نیابتی منطقهای و احتمالاً حتی خود حکومت ایران.
اما اکنون به نظر میرسد که او خود را برای رسیدن به نتیجهای حداقلی آماده میکند: پذیرفتن اینکه مواد هستهای همچنان وجود دارند، به شرط آنکه زیر آوار و سنگ مدفون باشند.»
اگر ترامپ تصمیم بگیرد از ادامه جنگ صرفنظر کند و نیروهایش را به خانه بازگرداند، احتمالاً رسیدگی به پیامدهای باقیمانده را به متحدانش در خلیج فارس و شاید کشورهای اروپایی واگذار خواهد کرد.
نگرانی بسیاری از مقامهای منطقه این است که ایران برای جلوگیری از حملهای دیگر در آینده، تصمیم بگیرد راهی برای تولید سلاح هستهای پیدا کند؛ دقیقاً همان نتیجهای که ترامپ میگفت مصمم است از وقوع آن جلوگیری کند
رویترز نوشت: دو منبع آگاه از برنامهریزیها اعلام کردند که انتظار میرود رهبران آمریکا، ژاپن، استرالیا و هند روز سهشنبه در حاشیه یک نشست مهم آسیایی در مانیل با یکدیگر دیدار کنند. این دیدار نخستین نشست سران کشورهای عضو گروه «کواد» در دو سال گذشته خواهد بود.
به گزارش انتخاب، گروه کواد، متشکل از قدرتهای منطقه هند و اقیانوس آرام، بهطور گسترده بهعنوان وزنهای در برابر نفوذ فزاینده چین در منطقه تلقی میشود؛ هرچند اعضای آن تأکید کردهاند که این گروه علیه هیچ کشور خاصی تشکیل نشده است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، ماه گذشته اعلام کرده بود که ممکن است رهبران کواد در حاشیه نشست اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آسهآن) دیدار کنند؛ نشستی که از روز یکشنبه در پایتخت فیلیپین آغاز میشود.
یکی از منابع گفت که تأمین مواد معدنی حیاتی احتمالاً در دستور کار نشست سران کواد قرار خواهد داشت.
این منبع که به دلیل نداشتن مجوز برای گفتوگو با رسانهها نخواست نامش فاش شود، گفت: «احتمالاً رهبران موضوع آزادی و بدون مانع بودن مسیرهای کشتیرانی تجاری را با هدف تضمین تأمین انرژی از سراسر جهان بررسی خواهند کرد. موضوع حملات به کشتیهای تجاری نیز به احتمال زیاد مطرح خواهد شد.»
منبع دوم که از مقامهای دولت فیلیپین است و در جریان مقدمات این نشست قرار دارد، گفت انتظار میرود رهبران کواد اندکی پس از ورود دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به مانیل در روز سهشنبه گرد هم آیند. سهشنبه آخرین روز نشست آسهآن خواهد بود.
نشست مانیل نخستین دیدار رهبران کواد از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید در سال گذشته میلادی خواهد بود.
آخرین بار رهبران کواد در سپتامبر ۲۰۲۴ در ایالت دلاور آمریکا دیدار کرده بودند. آنها در آن نشست بار دیگر بر تعهد خود به ایجاد منطقهای آزاد و باز در هند و اقیانوس آرام تأکید کردند و ابتکارهایی را برای تقویت همکاریهای امنیتی دریایی اعلام کردند.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز جمعه آنچه را که «استفاده ابزاری از حقوق بینالملل» خواند، مورد انتقاد قرار داد و گفت این قوانین به ابزاری در دست نخبگان تبدیل شدهاند. او همچنین به دیوان کیفری بینالمللی درباره تحمیل قوانینی که واشنگتن آنها را به رسمیت نمیشناسد، هشدار داد.
به گزارش انتخاب، روبیو این اظهارات را در کنفرانس ملی سالانه وکلای انجمن محافظهکار فدرالیست مطرح کرد؛ اظهاراتی که حدود یک ماه پس از اعلام تحریمهای جدید آمریکا علیه دیوان کیفری بینالمللی و تعهد واشنگتن به متوقف کردن فعالیتهای این نهاد بیان شد.
دیوان کیفری بینالمللی که در سال ۲۰۰۲ تأسیس شد، مسئول محاکمه افرادی است که به ارتکاب جنایت نسلکشی و جنایت علیه بشریت متهم هستند. این دادگاه در مواردی که کشورها از نظامهای قضایی کافی برای تضمین پاسخگویی برخوردار نیستند، بهعنوان آخرین مرجع قضایی عمل میکند.
ایالات متحده یکی از کشورهای امضاکننده اساسنامه رم است که دیوان کیفری بینالمللی بر اساس آن تأسیس شد، اما هرگز آن را تصویب نکرده است. اسرائیل، روسیه و چین نیز عضو این دادگاه نیستند.
سخنرانی روبیو در این کنفرانس با تشویق شدید حاضران همراه شد. این نخستین سخنرانی او پس از شکست سنگینی بود که حزب جمهوریخواه در انتخابات میاندورهای متحمل شد.
وزیر امور خارجه آمریکا گفت تقریباً در برابر تمامی تصمیمهای مهم سیاست خارجی دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از حقوق بینالملل بهعنوان ابزاری علیه این دولت استفاده شده است؛ از عملیات علیه قایقها در منطقه دریای کارائیب گرفته تا بازداشت نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا.
او معتقد است حقوق بینالملل بیطرف نیست، بلکه ابزاری است که نخبگان جهانی برای پیشبرد منافع خود از آن استفاده میکنند.
روبیو پیشتر اعلام کرده بود که واشنگتن هرگونه همکاری با دیوان کیفری بینالمللی را ممنوع خواهد کرد؛ اقدامی که در چارچوب کارزار مستمر دولت ترامپ علیه این دادگاه صورت میگیرد.
واشنگتن پس از صدور حکم بازداشت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از سوی این دادگاه در ارتباط با نسلکشی و جنایات جنگی در نوار غزه، متعهد شد که این نهاد را از میان بردارد.
روبیو بار دیگر انتقادات خود از دیوان کیفری بینالمللی را تکرار کرد و گفت این نهاد بدون آنکه در برابر هیچ مرجعی پاسخگو باشد، از اختیار تحقیق، تعقیب قضایی و زندانی کردن شهروندان آمریکایی بر اساس قوانینی برخوردار است که واشنگتن نه آنها را پذیرفته و نه کنترلی بر آنها دارد.
روبیو در سخنرانی خود گفت: «اگر آنها آنقدر احمق باشند که بخواهند فرامین کاغذی خود را بر ما تحمیل کنند، پاسخ ما همان پاسخی خواهد بود که پومپه، فرمانده رومی، به کسانی داد که در برابر لژیونهای او به منشورهای شهر خود استناد میکردند: آیا دست از خواندن قوانین برای ما برنمیدارید، در حالی که ما شمشیر به دست داریم؟»
او تأکید کرد که ایالات متحده در برابر «نگاه عقیم قضات افراطی یا بوروکراتهای بیروح جهانی» تسلیم نخواهد شد.
روبیو بار دیگر مدعی شد که دیوان کیفری بینالمللی تلاش خواهد کرد مقامهای آمریکایی یا اعضای نیروهای مسلح این کشور را محاکمه کند؛ موضوعی که او از آن برای توجیه تحریمهای اعمالشده علیه این دادگاه استفاده کرد.
او افزود: «آمریکاییها هرگز موافقت نکردهاند که تحت صلاحیت دیوان کیفری بینالمللی قرار بگیرند، اما این دادگاه و متحدانش در بوروکراسی جهانی، خود را بهعنوان قاضی، هیئت منصفه و مجری حکم در نظام بینالملل منصوب کردهاند.»
مناسبتی که روبیو در آن سخنرانی کرد، گمانهزنیها درباره نگاه او به فراتر از حوزه سیاست خارجی را افزایش داده است؛ چرا که پیشتر نیز نامزدهای انتخابات ریاستجمهوری آمریکا در کنفرانس ملی وکلای انجمن فدرالیست سخنرانی کردهاند.
روبیو یکی از گزینههای برجسته برای جانشینی ترامپ به شمار میرود؛ هرچند گزارشهایی را که از قصد او برای ترک دولت آمریکا با هدف آماده شدن برای شرکت در انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۸ حکایت داشتند، رد کرده است.
نیویورک پست نوشت: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پنجشنبه آینده در حاشیه نشست سالانه سازمان همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (APEC) در شهر شنژن چین، نشست تاریخیای با شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، برگزار خواهد کرد؛ نشستی که انتظار میرود محور اصلی آن بررسی راههای تدوین یک توافق بلندپروازانه برای کنترل تسلیحات هستهای باشد.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: این نخستین دیدار سهجانبه در تاریخ میان رهبران این سه کشور خواهد بود.
یک مقام کاخ سفید به روزنامه نیویورکپست گفت که گفتوگوها در این شهر بزرگ و صنعتی چین، در نزدیکی هنگکنگ، ممکن است به جنگ ایران و همچنین کره شمالی نیز بپردازد.
نیویورکپست نخستین رسانهای بود که خبر این نشست را منتشر کرد. این خبر بعداً در جریان تماس تلفنی شامگاه جمعه با گروه گستردهتری از خبرنگاران، که برای تشریح برنامه سفر هفته آینده ترامپ به آسیا برگزار شده بود، تأیید شد. این سفر با توقفی در فیلیپین آغاز خواهد شد.
ترامپ از زمان نشست حضوری خود با پوتین در ماه اوت گذشته در آلاسکا، که با هدف تلاش برای میانجیگری جهت پایان دادن به جنگ اوکراین برگزار شده بود، دیگر با رئیسجمهور روسیه دیدار نکرده است. با این حال، یک مقام آمریکایی گفت که بعید است موضوع جنگ اوکراین در نشست شنژن مطرح شود.
ترامپ که در سفر به چین، ایلان ماسک، مدیرعامل شرکتهای اسپیسایکس و تسلا، را نیز همراه خود خواهد داشت، همواره در پی برقراری روابطی گرم با همتایان اقتدارگرای خود بوده و استدلال میکند که چنین روابطی به نفع منافع آمریکا و جهان است.
ترامپ از نخستین دوره ریاستجمهوری خود ایده دستیابی به یک توافق بزرگ برای کاهش زرادخانههای هستهای را مطرح کرده است. او میگوید حفظ تسلیحاتی با قدرت تخریب چندباره جهان، هزینهای غیرضروری به همراه دارد؛ با این حال، این ایده تاکنون به نتیجه نرسیده است.
یک مقام آمریکایی به خبرنگاران گفت: «انتظار نداریم به هیچ نوع توافقی دست پیدا کنیم. من این نشست را نقطه ورود و نخستین گفتوگو در این مسیر توصیف میکنم.»
این مقام افزود که زرادخانه هستهای چین «با اختلاف، سریعتر از زرادخانه هر کشور دیگری در جهان در حال گسترش است» و گفت: «وقت آن رسیده که چین، اگر بخواهیم اینطور بگوییم، به جمع بزرگسالان بپیوندد و درباره موضوعات مهم، گفتوگوهایی در سطح بزرگسالان انجام دهد.»
او ادامه داد: «اقداماتی که چین در زمینه زرادخانه هستهای خود، به شکلی بسیار غیرشفاف انجام میدهد، بر امنیت تکتک انسانها در جهان تأثیر میگذارد.»
این مقام آمریکایی در ادامه گفت: «روسیه سابقهای طولانیتر دارد؛ سابقهای که به دوران اتحاد جماهیر شوروی بازمیگردد و شامل مشارکت در مذاکرات کنترل تسلیحات است. به نظرم روسها احتمالاً برای ورود به مذاکراتی که رئیسجمهور آمریکا امیدوار است آغاز کند، آمادگی و راحتی بیشتری دارند.»
این نشست در شرایطی برگزار میشود که روابط آمریکا و چین پس از آنکه جنسن هوانگ، یکی از قدرتمندترین چهرههای صنعت فناوری آمریکا و مدیر شرکت هوش مصنوعی انویدیا، در پی افشای ارتباطش با فردی که گفته میشود جاسوس چین بوده، مجبور به استعفا شد، در وضعیت نامناسبی قرار گرفته است.
هوانگ در آخرین سفر ترامپ به چین در ماه مه، او را همراهی کرده بود. با این حال، یک مقام آمریکایی گفت انتظار نمیرود ترامپ این موضوع را در دیدار با شی مطرح کند.
در مقابل، انتظار میرود ترامپ از چین بخواهد به تعهدات خود در چارچوب توافق تنشزدایی تجاری که سال گذشته حاصل شد، پایبند بماند.
یک مقام آمریکایی در اینباره گفت مواد معدنی کمیاب خاکی که بخش عمده فرآوری آنها در چین انجام میشود، با «سرعت و در سطحی که ما انتظار دریافت آنها را داریم» صادر نمیشوند.
او افزود: «این یکی از دلایلی است که بهجای تمدید ششماهه توافق بوسان، با تمدیدی دوماهه مواجه شدهایم. ما واقعاً میخواهیم با این اقدام، طرفهای چینی را به پایبندی به تعهداتشان ترغیب کنیم و توجه آنها را بر این موضوع متمرکز سازیم.»
اگرچه اوکراین در دستور کار رسمی این نشست قرار ندارد، این دیدار در ادامه تلاشهای ترامپ برای میانجیگری و دستیابی به توافق صلح برگزار میشود.
الجزیره نوشت: نیروهای آمریکایی اعلام کردند که شامگاه جمعه، در پی شناسایی فعالیت غیرمجاز و مشکوک به حضور پهپادها بر فراز پایگاه لاکنهیث متعلق به نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا، وارد عمل شدهاند. در این حادثه هیچگونه تلفات جانی یا خسارتی به هواپیماها و زیرساختهای پایگاه گزارش نشده است.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: سخنگوی نیروی هوایی آمریکا اعلام کرد که نیروهای این کشور همچنان با طرف بریتانیایی همکاری میکنند تا امنیت نظامیان، غیرنظامیان و پیمانکاران مستقر در این پایگاه تضمین شود.
از سوی دیگر، وزارت دفاع بریتانیا اعلام کرد که نیروهای امنیتی نیروی هوایی آمریکا به این گزارش رسیدگی کردهاند و وضعیت پایان یافته است. این وزارتخانه همچنین تأکید کرد که برای مشخص شدن ابعاد و جزئیات حادثه با طرف آمریکایی همکاری میکند.
تحرکات نظامی و نگرانیهای امنیتی
این حادثه در شرایطی رخ میدهد که آمریکا طی هفتههای گذشته بمبافکنهایی را که در بریتانیا مستقر بودند و برای انجام حملات علیه ایران از آنها استفاده میشد، از این کشور خارج کرده است. همچنین هواپیماهای سوخترسان آمریکا از بریتانیا به آلمان منتقل شدهاند؛ تحرکاتی که برخی گزارشها آنها را با تهدیدهای ایران مرتبط دانستهاند.
پیشتر نیز بمبافکنهای آمریکایی به دلایل امنیتی پایگاه هوایی فرفورد در بریتانیا را ترک کرده بودند؛ این اقدام پس از حادثهای صورت گرفت که طی آن، گروهی از مردان با چند خودروی ون در شب ۲۷ سپتامبر گذشته به این پایگاه نزدیک شده بودند.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، نیز در مصاحبهای که چهارشنبه پخش شد، گفت پایگاههای آمریکا در خارج از خاورمیانه، از جمله در اروپا، در صورتی که برای انجام حملات علیه ایران مورد استفاده قرار گیرند، ممکن است به اهدافی برای حمله تبدیل شوند.
خبرنگار شبکه المیادین در جنوب لبنان گزارش داد: توپخانه ارتش اسرائیل حومه شهرک کفرشوبا را هدف قرار داد.
معاون وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به افزایش تعداد صیادان شهیدشده در جنگ اخیر به ۱۵ نفر، گفت: حجم و گستردگی خسارات ثبتشده، تایید میکند که قایقهای ماهیگیری هر شب مورد هدف دشمن آمریکایی قرار میگیرند.
حمزه رستمپور، معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان شیلات ایران در پاسخ به این سوال که «وضعیت صید و صیادی در حال حاضر و با وجود تنش در تنگه هرمز در بنادر جنوبی کشور چگونه است؟» گفت: با توجه به مشاهدات و تجربیات حاصل از جنگ رمضان و ۱۲ روزه مبنی بر مورد اصابت قرار گرفتن شناورهای صیادی در لنگرگاهها، فرآیند جدیدی برای دریاروی از سوی معاونت صید تدوین و اجرایی شد.
رئیس سازمان شیلات ایران در مورد جزئیات فرایند جدید دریاروی، گفت: بر اساس این استراتژی، برای کاهش آسیبپذیری ناوگان و جلوگیری از تجمع و تمرکز شناورها در یک نقطه مشخص، برنامهریزی شد تا شناورها با پراکنش مناسب راهی صیدگاههای مورد نظر شوند.
رستمپور ادامه داد: این رویکرد عملیاتی باعث میشود تا شناورهای صیادی با ایمنی بسیار بیشتری به فعالیت خود ادامه دهند و با استمرار صید در آبهای دور، خللی در تامین پروتئین دریایی و حفظ امنیت غذایی کشور وارد نشود.
معاون وزیر جهاد کشاورزی در مورد تعداد صیادانی که در جنگ اخیر به شهادت رسیدهاند، گفت: متاسفانه ۱۵ صیاد از ابتدای جنگ تاکنون به شهادت رسیدهاند.
رستمپور در پاسخ به این سوال که «تعاونیهای صیادی جنوب از مورد هدف قرار گرفتن هر شب قایقهای ماهیگیری میگویند. در این رابطه توضیح بفرمایید؟» گفت: حجم و گستردگی خسارات ثبتشده، این موضوع را کاملاً تایید میکند.
وی افزود: بر اساس گزارشها، بیش از ۵۰۰ واحد صیادی (شامل انواع قایقهای بنزینی و دیزلی، لنجها و کشتیهای آبهای دور) در بنادر مختلفی نظیر قشم، جاسک، ابوموسی، بوشهر، دیلم، دیر و عسلویه هدف قرار گرفته و دچار آسیبدیدگی جزئی تا تخریب ۱۰۰ درصدی شدهاند.
معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان شیلات ایران در پاسخ به این سوال که «آیا آماری از میزان خسارت به صیادان و تجهیزات و لنجها و قایقهای آنها وجود دارد؟» گفت: بر اساس آخرین فایلهای آماری مستند، در استان هرمزگان و بوشهر، بیش از ۴۷۷ فروند شناور صیادی و تاسیسات بندری و ساختمانهای اداری آسیب دیدهاند که برآورد مالی خسارت واردشده از طریق مراجع مربوطه در حال پیگیری است.
وی خاطرنشان کرد: خوشبختانه در شرایط کنونی، هیچ صیادی در اسارت دزدان یا کشورهای حاشیه خلیج فارس نیست.
نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در وین در واکنش به گزارش یکجانبه رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره برنامه صلحآمیز هستهای ایران در بیانیهای نوشت: آژانس بینالمللی انرژی اتمی گزارشهای خود برای ایران را بر اساس قطعنامههای شورای حکام تنظیم کرده است که از نظر فنی و قانونی دارای نقص بودهاند، با سوءاستفاده از فرآیند تصویب شدهاند و یافتههای آنها فراتر از اختیارات قانونی بوده است.
در این بیایه آمده است: همانطور که خود رافائل گروسی اذعان کرد، حملات به تأسیسات هستهای تحت نظارت ایران شرایط بیسابقهای ایجاد کرد، بازرسیها را مختل کرد، آژانس را مجبور به خروج بازرسان خود کرد و بررسی نگرانیهای امنیتی ایران را ضروری ساخت.
نمایندگی ایران خاطرنشان کرد: ایالات متحده تجاوز را از قطعنامههای جانبدارانه حذف کرد، اما پیامدهای آن را از واقعیت حذف نکرد، واقعیتها بهدلیل اقتضای سیاست از بین نمیروند!
این نمایندگی همچنین در ادامه تصریح کرد: اجرای پادمانهای عادی نمیتواند تحت شرایط غیرعادی از سر گرفته شود، شورای حکام باید به ریشههای وضعیت فعلی بپردازد.
نماینده موقت روسیه در سازمان ملل متحد، تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران را عامل ریشهای تنشهای کنونی در خلیج فارس دانست و تأکید کرد که حمله به تأسیسات هستهای صلحآمیز و زیرساختهای غیرنظامی هیچ کشوری قابل پذیرش نیست.
آنا اوستینیوا در نشست شورای امنیت سازمان ملل گفت منطقه خلیج فارس نزدیک به ۹ ماه است که با تنشهای خطرناکی روبهروست و این وضعیت ثبات خاورمیانه و اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار داده است.
به گزارش خبرگزاری تاس، آنا اوستینیوا، کاردار موقت روسیه در سازمان ملل متحد، در نشست شورای امنیت درباره وضعیت خلیج فارس اظهار داشت: «نزدیک به ۹ ماه است که شاهد تنشهای خطرناک در منطقه خلیج فارس هستیم که ثبات خاورمیانه را متزلزل کرده است. تجاوز به حاکمیت کشورها، حملات به غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی، حملات به تأسیسات هستهای صلحآمیز و تهدیدهای علیه امنیت دریایی، زنجیرهای از واکنشها را برانگیخته است» .
وی با اشاره به ریشه این بحران تصریح کرد: «علل ریشهای آشکار است. در اواخر فوریه، آمریکا و اسرائیل مسیر تجاوز بیدلیل علیه ایران را در پیش گرفتند» . اوستینیوا افزود که غیرنظامیان ایرانی از همان آغاز درگیری آسیب دیدند و در روز نخست، حمله موشکی به یک مدرسه در میناب جان بیش از ۱۵۰ کودک بیگناه را گرفت و موجی از شوک در جهان ایجاد کرد .
این دیپلمات روس همچنین با اشاره به هدف قرار گرفتن زیرساختهای هستهای غیرنظامی ایران گفت این حملات «خطر مستقیم فاجعه هستهای و رادیولوژیکی» ایجاد کرده است . وی تأکید کرد: «آژانس بینالمللی انرژی اتمی هرگز هیچ مدرکی دال بر انحراف مواد هستهای ایران به سمت اهداف نظامی ثبت نکرده است» .
اوستینیوا در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به پیامدهای اقتصادی این تجاوزگری آمریکایی-صهیونیستی اظهار داشت اقتصاد جهانی با چالشهای جدی بهویژه در زمینه امنیت غذایی و انرژی روبهروست و مردم کشورهای در حال توسعه بیشترین بار این چالشها را تحمل میکنند .
وی با تأکید بر اینکه «حملات به زیرساختهای غیرنظامی در هیچ کشوری قابل پذیرش نیست» خاطرنشان کرد که کشورهای منطقه «گروگان» این ماجراجویینظامی شدهاند.
نماینده روسیه در پایان با اشاره به تلاشهای میانجیگرانه قطر و پاکستان برای حلوفصل میان واشنگتن و تهران گفت: «هیچ جایگزینی برای راهحل حاصل از مذاکره وجود ندارد و نمیتواند وجود داشته باشد» . وی از آمادگی مسکو برای حمایت از این روند خبر داد و اعلام کرد که روسیه امسال نسخه بهروزشده «مفهوم امنیت جمعی در منطقه خلیج فارس» را ارائه کرده و آن را با شرکای منطقهای به اشتراک گذاشته است .
دو تصویر منتشرشده از سوی وبسایت «فلایترادار» وضعیت آسمان آمریکا را ۲۴ ساعت پیش از تصمیم به ممنوعیت برخاست هواپیماها و پس از اجرایی شدن این ممنوعیت نشان میدهد.
به گزارش انتخاب، پیش از آنکه ایالات متحده تصمیم خود برای توقف پروازهای خروجی از فرودگاههای این کشور را به دلیل اختلال جدی در سامانه ارتباطی کنترل ترافیک هوایی لغو کند، دو نقشه منتشرشده از سوی وبسایت «فلایترادار» وضعیت آسمان آمریکا را پیش و پس از اعمال این ممنوعیت به تصویر کشیدند.
بر اساس آمار اداره هوانوردی فدرال آمریکا، آسمان این کشور بهطور میانگین روزانه پذیرای حدود ۴۴ هزار و ۳۶۰ پرواز است و مجموع پروازهای سالانه آن به بیش از ۱۶ میلیون و ۱۹۱ هزار پرواز میرسد.
روزانه بیش از ۳ میلیون مسافر از طریق فرودگاههای آمریکا جابهجا میشوند.
برای مدیریت و نظارت بر این حجم گسترده از تردد هوایی، ایالات متحده تنها ۱۴ هزار مراقب ترافیک هوایی، ۵۲۷ برج مراقبت پرواز، ۲۱ مرکز کنترل مسیرهای هوایی و همچنین ۱۴۶ مرکز راداری برای رصد مرحله نهایی نزدیک شدن هواپیماها به فرودگاههای آمریکا در اختیار دارد.
خبرنگار شبکه الحدث در این مورد گزارش داد: بیش از یک میلیون مسافر از توقف تردد هواپیماها در آسمان آمریکا متأثر شدهاند.
وی افزود: تحقیقات رسمی درباره علت اختلال در تردد هوایی آمریکا آغاز خواهد شد.
نیروی دریایی ارتش اعلام کرد: بامداد امروز، یک نفتکش متخلف، در شرق تنگه هرمز به مین دریایی برخورد کرد و آتش گرفت.
نیروی دریایی ارتش اعلام کرد: بامداد امروز، یک نفتکش متخلف که بیتوجه به هشدارهای قبلی، با خاموش کردن سامانههای ردیابی و شناسایی در منطقه نا امن و ممنوعه شرق تنگه هرمز تردد میکرد، بر اثر برخورد با مین دریایی، دچار آتشسوزی و متوقف شد.
روابط عمومی نیروی دریایی ارتش با تأکید بر اینکه بدون شک، هر نفتکش متخلفی که در منطقه ممنوعه در شرق تنگه هرمز تردد کند، با برخورد به مینهای دریایی دچار آتش سوزی خواهد شد، بیان کرد؛ مایه تأسف است که صاحبان نفتکشها، بدون عبرت گرفتن از سرنوشت دیگر شناورهای متخلف، با اعتماد به یاوه سراییهای رئیس جمهور جنایتکار آمریکا، سرمایه خود را به جنگ مینها فرستاده و درون آتش میاندازند.
خبرنگار الجزیره اعلام کرد: تاکنون تصمیمی برای آغاز جنگ علیه ایران گرفته نشده است.
به گزارش انتخاب، نورالدین الدغیر خبرنگار الجزیره گفت: انتظار برای رویارویی میان تهران و واشنگتن ادامه دارد، اما تاکنون تصمیمی برای آغاز جنگ گرفته نشده است.
او ادامه داد: اسرائیل برای آغاز جنگ با ایران فشار وارد میکند و ممکن است بهتنهایی وارد جنگ شود. کشورهای منطقه از طریق رایزنی با واشنگتن تلاش میکنند مانع وقوع جنگ شوند.
او در جمعبندی مطالب خود گفت: احتمال وقوع جنگ بالاست، اما جنگ قطعی و اجتنابناپذیر نیست.
خبرنگار الجزیره تأکید کرد: مسیر دیپلماسی هنوز به پایان نرسیده و ممکن است خبرهای مثبتی در راه باشد. اکنون نگاهها به روزهای پایانی ماه دوخته شده است.
روابط عمومی و تبلیغات سپاه حضرت صاحبالزمان(عج) استان اصفهان در پیامی اعلام کرد: مطالب منتشر شده در فضای مجازی مبنی بر حمله به مراکز نظامی اصفهان کذب است.
متن این پیام به شرح زیر است...
«بسمالله الرحمن الرحیم
در پی انتشار برخی اخبار و مطالب کذب در فضای مجازی و شبکههای اجتماعی مبنی بر حمله دشمن آمریکایی صهیونی به مراکز نظامی اصفهان به اطلاع می رساند این اخبار اساسا کذب می باشد و هیچگونه انفجاری امروز درمراکز نظامی اصفهان رخ نداده است.
ازمردم شریف،آگاه وهمیشه هوشیاراستان اصفهان انتظارمیرودباحفظ آرامش وهوشیاری رسانهای،اجازه ندهندشایعات واخبارجعلی،زمینهسازنگرانی وتشویش درجامعه شود.»
وزیر خارجه آمریکا ادعا کرد: فشار اقتصادی این کشور علیه ایران آنقدر شدید است که دیگر نیازی به اقدام نظامی نیست.
به گزارش انتخاب، مارکو روبیو وزیر خارجه آمریکا ادعا کرد: میدانم که جنگ محبوبیت ندارد. باور کنید، هیچ جنگی محبوب نیست. هیچ درگیری نظامیای محبوبیت ندارد.
روبیو مدعی شد: و در حال حاضر، صادقانه بگویم، فشار اقتصادیای که ما بر این ایران وارد میکنیم، آنقدر شدید است که دیگر نیازی به اقدام نظامی وجود ندارد.
غلامحسین درزی نماینده ایران در سازمان ملل در نشست شورای امنیت گفت: اگر واشنگتن واقعا به راهحل دیپلماتیک متعهد است، باید فورا و بدون قیدوشرط به تجاوز خود پایان دهد، تضمینهای معتبر مبنی بر عدم تکرار ارائه کند، به حقوق حاکمیتی ایران احترام بگذارد، محاصره دریایی و تمامی اقدامات قهری یکجانبه و غیرقانونی دیگر را لغو کند و تعهد واقعی خود به دیپلماسی را در عمل نشان دهد.
«غلامحسین درزی» نماینده جمهوری اسلامی ایران نزد سازمان ملل متحد عصر جمعه به وقت محلی ( ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ برابر با ۲۲ آبان ۱۴۰۵) در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد ذیل دستور کار "وضعیت در خاورمیانه" با بیان اینکه ایران هرگز درهای دیپلماسی را نبسته است، گفت: ایران طی دو سال گذشته، بارها با حسن نیت وارد مذاکرات شده است. با این حال، ایالات متحده آمریکا در هر نوبت، تجاوز و تهدید را بهجای دیپلماسی برگزیده است؛ رویکردی که همچنان ادامه دارد.
دیپلمات ارشد جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل تصریح کرد: این تجارب مکرر، بیاعتمادی عمیقی ایجاد کرده و تردیدهای جدی را درباره چشمانداز ازسرگیری مذاکرات، بدون وجود تضمینهای معتبر برای جلوگیری از تکرار چنین اقدامات غیرقانونی، به وجود آورده است.مسیر پیش رو روشن است.اگر واشنگتن واقعاً به راهحل دیپلماتیک متعهد است، باید فوراً و بدون قیدوشرط به تجاوز خود پایان دهد، تضمینهای معتبر مبنی بر عدم تکرار ارائه کند، به حقوق حاکمیتی ایران احترام بگذارد، محاصره دریایی و تمامی اقدامات قهری یکجانبه و غیرقانونی دیگر را لغو کند و تعهد واقعی خود به دیپلماسی را در عمل نشان دهد.
سفیر و کاردار ایران نزد سازمان ملل در عین حال تصریح کرد: اجازه دهید صریح و روشن بگویم: هرگونه تجدید جنگ تجاوزکارانه از سوی ایالات متحده آمریکا و رژیم اسرائیل، با پاسخی فوری و قاطع و بدون هیچگونه تردید مواجه خواهد شد؛ پاسخی که منشأ تجاوز را، در هر کجا که باشد، هدف قرار خواهد داد. ایران همانند گذشته، حق ذاتی خود برای دفاع مشروع را مطابق با حقوق بینالملل اعمال خواهد کرد.
درزی خطاب به شورای امنیت تصریح کرد: ایران به اتخاذ تمامی اقدامات ضروری و مقتضی برای دفاع از مردم، امنیت، منافع حیاتی، حاکمیت و تمامیت ارضی خود، حفظ بازدارندگی معتبر و پایدار و اطمینان از عدم تکرار هرگونه تجاوز دیگر ادامه خواهد داد. این شورا باید مطالبات خود را متوجه متجاوز کند، نه قربانی. شورا باید از ایالات متحده آمریکا بخواهد که به تمامی اقدامات و تهدیدهای غیرقانونی خود پایان دهد، به تعهداتش ذیل منشور ملل متحد پایبند باشد و حقوق بینالملل را بهطور کامل رعایت کند.
مارکوین مولین، وزیر امنیت داخلی آمریکا گفت: هیچ دلیلی وجود ندارد که مردم از این وضعیت یا بابت امنیت عزیزانشان بترسند و نگران باشند.
به گزارش «انتخاب»، مولین افزود: این اتفاق، یک ۱۱ سپتامبر دیگر نیست. نمیتوانم بهاندازه کافی بر این موضوع تأکید کنم.
وزیر امنیت داخلی آمریکا ادامه داد: آنچه رخ داده، قطعی در شبکه مخابراتی است و این مسئله کاملاً متفاوت است.
سیانان اعلام کرد که گزارشهای اولیه نهادهای انتظامی حاکی از آن است که هیچ حمله سایبری علیه سامانه ناوبری هوایی صورت نگرفته است.
به گزارش «انتخاب»، پیشتر هوانوردی فدرال آمریکا (FAA) با اعلام وضعیت اضطراری و با استناد به ملاحظات ایمنی، دستور توقف تمامی پروازهای خروجی فرودگاه های سراسر این کشور را صادر کرده بود.
این رویداد به عنوان سومین دستور توقف سراسری پروازها در این کشور از زمان حوادث ۱۱ سپتامبر ثبت شده است.
اولین باری که دستور توقف سراسری پروازها صادر شده بود، به زمان پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ بازمیگردد.
دومین بار نیز در ژانویه ۲۰۲۳ بود؛ زمانی که سامانه اطلاعرسانی به خلبانان از کار افتاد.
روزنامه نیویورک پست گزارش داد، رئیسان جمهوری آمریکا، روسیه و چین روز پنجشنبه در حاشیه اجلاس سالانه سازمان همکاریهای اقتصادی آسیا-پاسفیک (APEC) در شنژن دیداری سهجانبه برگزار خواهند کرد.
نیویورک پست بامداد شنبه به نقل از یک مقام کاخ سفید نوشت که انتظار میرود که این مذاکرات سهجانبه عمدتا بر تدوین یک پیمان کنترل تسلیحاتی متمرکز باشد و همچنین ممکن است که جنگ علیه ایران و مساله کره شمالی نیز مورد بحث قرار گیرد.
منابع رسانهای بامداد شنبه گزارش دادند، نیروی هوایی آمریکا در انگلیس، به فعالیت مشکوک پهپادی بر فراز پایگاه نظامی «لکنهیث» در انگلیس واکنش نشان داد.
تارنمای نیوزویک به نقل از یک سخنگوی ستاد فرماندهی اروپایی نیروی هوایی آمریکا گزارش داد که پرسنل امنیتی این کشور به فعالیت در لکنهیث واکنش نشان دادند.
این سخنگو که نامش منتشر نشده است، افزود: هیچ پرسنل، هواپیما یا زیرساختی تحت تاثیر قرار نگرفت.
لکنهیث بزرگترین پایگاه نیروی هوایی آمریکا در انگلیس است که حدود ۷۰۰۰ پرسنل آمریکایی در آنجا حضور دارند.
نیروی هوایی آمریکا اعلام کرد که با همتایان انگلیسی خود برای اطمینان از ایمنی و امنیت پرسنل نظامی، غیرنظامیان و خانوادههای آنها همکاری نزدیکی دارد.
سخنگوی این نیروها اظهار کرد: حفاظت از جامعه مشترک ما یک مسئولیت جمعی است و ما همه را تشویق میکنیم که با گزارش هرگونه فعالیت غیرمعمول یا مشکوک به مقامات محلی از این تلاش حمایت کنند.
این اظهارات پس از آن بیان شد که گزارشهایی از به صدا درآمدن آژیر در سه پایگاه لکنهیث، میلدنهال و فلتول در انگلیس در شبکههای اجتماعی منتشر شد.
هنوز مشخص نیست که چند پهپاد در این حادثه دخیل بوده، چه کسی آنها را هدایت میکرده یا اینکه آیا رهگیری شدهاند یا خیر. نیروی هوایی آمریکا به طور عمومی مظنونی را معرفی نکرده و جزئیات بیشتری در مورد واکنش خود به آن ارائه نکرده است.
هوانوردی فدرال آمریکا (FAA) با اعلام وضعیت اضطراری و با استناد به ملاحظات ایمنی، دستور توقف تمامی پروازهای خروجی فرودگاه های سراسر این کشور را صادر کرد.
رسانههای آمریکایی عصر جمعه به وقت محلی اعلام کردند: اداره هوانوردی فدرال آمریکا روز جمعه دستور تمام پروازهای خروجی فرودگاه های سراسر کشور را به دلیل «شرایط فوقالعاده و ملاحظات ایمنی» صادر کرد.
اداره هوانوردی فدرال (FAA) در اطلاعیهای اعلام کرد: «توقف پروازها روی زمین باید تا اطلاع ثانوی ادامه یابد. وضعیت پروازهای بینالمللی نیز بهصورت موردی بررسی و مدیریت خواهد شد.»
این هشدار غیرمعمول هیچ اطلاعات دیگری نداشت و تنها اعلام کرده بود: «تمام پروازهای خروجی باید تا اطلاع ثانوی متوقف بمانند.»
شان دافی، وزیر حملونقل ایالات متحده نیز گفت: اداره هوانوردی فدرال (FAA) به دلیل یک مسئله ارتباطی که تمام مراکز کنترل ترافیک هوایی را تحت تاثیر قرار داده، دستور توقف سراسری پروازها را در تمامی فرودگاههای ایالات متحده صادر کرده است.
این تصمیم ابتدا در پی بروز اختلال ارتباطی در فرودگاه بینالمللی اوهیر شیکاگو اعلام شد و سپس به توقف سراسری پروازها گسترش یافت.
شبکه ان بی سی نیوز گفت: توقف سراسری پروازها اقدامی بسیار نادر است.
این رویداد به عنوان سومین دستور توقف سراسری پروازها در این کشور از زمان حوادث ۱۱ سپتامبر ثبت شده است.
دومین بار توقف سراسری پروازها روی زمین در ژانویه ۲۰۲۳ بود؛ زمانی که سامانه اطلاعرسانی به خلبانان از کار افتاد.
اولین باری که دستور توقف سراسری پروازها صادر شده بود، به زمان پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ بازمیگردد.
این رویداد در حالی رخ داده است که خدمات شرکت مایکروسافت نیز از روز پنجشنبه با اختلال گستردهای در دهها کشور مواجه شده است.
این اختلال سرویسهایی مانند اوتلوک (Outlook)، تیمز (Teams) و کوپایلت (Copilot) را تحت تأثیر قرار داده و دسترسی کاربران به ایمیل، ارتباطات کاری و برخی خدمات آنلاین را مختل کرده است.
ایرنا: شبکه المسیره گزارش داد که نیروهای مسلح یمن در بیانیهای اعلام کردند که در عملیات نخست، فرودگاه بینالمللی ملک خالد در ریاض را با یک فروند پهپاد هدف قرار دادند که این عملیات با موفقیت به هدف خود اصابت کرده است.
بر اساس این بیانیه، در عملیات دوم نیز ایستگاه پمپاژ نفت شماره ۳ در خط لوله «شرق-غرب» در شرق ریاض با دو فروند پهپاد هدف قرار گرفت و این حمله نیز با موفقیت به هدف تعیینشده اصابت کرد.
این عملیات در پاسخ به حملات عربستان به مناطقی از یمن صورت می گیرد که به گفته منابع نظامی یمنی در ۲۴ ساعت گذشته به ۸۵ مورد رسیده است.
یحیی سریع سخنگوی نیروهای مسلح یمن اعلام کرد که این حملات در شبانهروز گذشته، تأسیسات غیرنظامی را در استانهای «لحج»، «تعز»، «صعده»، «الجوف»، «مأرب» و «عمران» هدف قرار داده است.
به گفته سریع، حملات هوایی عربستان با استفاده از جنگندههای «اف-۱۵» و «تایفون» انجام شده است.
وی افزود که این حملات با جنگندههایی صورت گرفت که از پایگاههای «خمیس مشیط» و «طائف» عربستان به پرواز درآمدند.
سریع افزود: حملات موشکی علیه یمن نیز از منطقه «نجران» عربستان صورت گرفته است.
این مقام یمنی گفت: حملات عربستان مناطق غیرنظامی را هدف قرار داده و شمار زیادی کشته و زخمی بر جای گذاشته است.
سخنگوی نیروهای مسلح یمن همچنین خاطرنشان کرد که مجموع حملات هوایی و موشکی عربستان از زمان آغاز تشدید تنشها علیه این کشور (۲۲ تیرماه) به ۴ هزار و ۹۴۸ مورد رسیده است.
روابط عمومی نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد: ساعتی پیش دو فروند نفتکش که با سامانه های راداری و موقعیت یاب خاموش، بطور مخفیانه سعی در تردد از مسیر غیر مجاز تنگه هرمز را داشتند، با اصابت به مین دریایی منفجر و دچار آتش سوزی شدند.
زبانه های آتش یکی از این دو کشتی، که از نوع سوپر نفتکش بوده، شب سواحل جنوبی تنگه هرمز را روشن کرده است.
نیروی دریایی سپاه به مالکان و شرکت های کشتیرانی هشدار می دهد تردد از تنگه هرمز بدون هماهنگی با مرکز کنترل تردد نیروی دریایی سپاه در تنگه هرمز و نادیده گرفتن ترتیبات ایرانی این تنگه، عاقبتی این چنین خواهد داشت.