آسوشیتدپرس نوشت: رهبران ایالات متحده، چین و روسیه قصد دارند روز پنجشنبه و در حاشیه نشست هفته آینده سازمان همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (اپک) در شهر شنژن چین، دیداری سه‌جانبه برگزار کنند؛ نشستی بی‌سابقه میان رهبران سه قدرت بزرگ هسته‌ای جهان.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: اگرچه گردهمایی این سه رهبر برای گفت‌وگو در کنار یکدیگر رویدادی کم‌سابقه و تاریخی خواهد بود، تحلیلگران معتقدند نباید انتظار داشت این مذاکرات به دستاوردهای مهمی منجر شود و احتمالاً جنبه نمادین آن بر محتوای عملی‌اش غلبه خواهد داشت.
کاخ سفید روز جمعه برگزاری نشست سه‌جانبه دونالد ترامپ، شی جین‌پینگ و ولادیمیر پوتین را تأیید کرد. این دیدار در شرایطی برنامه‌ریزی شده که روابط میان سه کشور در وضعیت پیچیده‌ای قرار دارد.
ترامپ پس از دستیابی به آتش‌بسی در جنگ تجاری کوتاه‌مدت سال گذشته، روابط گرمی با شی برقرار کرده است؛ آن هم با وجود اختلاف‌نظرها بر سر جنگ آمریکا علیه ایران و دیگر تنش‌ها میان دو قدرت بزرگ اقتصادی جهان.
ترامپ همچنین تلاش کرده است روابط خود را با پوتین تقویت کند؛ این در حالی است که رهبر روسیه همچنان به جنگی که نزدیک به پنج سال از آغاز آن می‌گذرد، علیه اوکراین ادامه می‌دهد و مسکو نیز همکاری‌های نظامی، اطلاعاتی و دیپلماتیک خود با ایران را گسترش داده است.
رئیس‌جمهور آمریکا تأکید کرده است که چنین نشستی فرصتی برای گفت‌وگوی سه رهبر درباره جنگ آمریکا علیه ایران و همچنین هدف او برای دستیابی به توافقی سه‌جانبه درباره ذخایر تسلیحات هسته‌ای آنها فراهم می‌کند.
به گفته یک مقام ارشد آمریکایی که به شرط ناشناس ماندن با خبرنگاران گفت‌وگو کرده است، ترامپ قصد دارد درباره جنگ ایران با شی و پوتین صحبت کند، اما از مطرح کردن موضوع اوکراین خودداری خواهد کرد.
آخرین پیمان کنترل تسلیحات هسته‌ای میان روسیه و آمریکا در ماه فوریه منقضی شد و برای نخستین بار در بیش از نیم قرن گذشته، محدودیت‌های مربوط به دو زرادخانه بزرگ هسته‌ای جهان از میان رفت.
پس از انقضای این پیمان که «استارت جدید» (New START) نام داشت، ترامپ درخواست روسیه برای تمدید یک‌ساله توافق دوجانبه را رد کرد و خواستار دستیابی به توافقی «جدید، بهبودیافته و مدرن‌سازی‌شده» شد که چین را نیز دربر بگیرد.
این مقام آمریکایی گفت هدف از نشست سه‌جانبه، فراهم کردن «آغاز یک گفت‌وگو» درباره خلع سلاح هسته‌ای است؛ گفت‌وگویی که امیدوارند در ادامه بتواند نتایج سازنده‌ای به همراه داشته باشد. او افزود انتظار نمی‌رود هیچ توافقی در این نشست اعلام شود.
با این حال، زرادخانه هسته‌ای چین که بر اساس برآوردهای پنتاگون بیش از ۶۰۰ کلاهک دارد، در مقایسه با ذخایر آمریکا و روسیه بسیار کوچک‌تر است؛ چراکه برآورد می‌شود هر یک از این دو کشور بیش از پنج هزار کلاهک هسته‌ای در اختیار داشته باشند.
با توجه به برتری چشمگیر زرادخانه‌های هسته‌ای آمریکا و روسیه نسبت به چین، پکن علاقه چندانی به تدوین یک پیمان هسته‌ای نشان نداده است.
مقام‌های دولت ترامپ اذعان دارند که موضوع ذخایر تسلیحات هسته‌ای، مسئله‌ای دشوار برای ورود چین به مذاکرات است؛ با این حال، این مقام آمریکایی نشست پیش‌رو را فرصتی برای چین توصیف کرد تا در موضوعی با اهمیت بین‌المللی، «به میز بزرگسالان قدم بگذارد» و نقش فعال‌تری ایفا کند.
پکن درباره ارزش این نشست بیشترین تردید را داشت
شی جین‌پینگ با موافقت برای میزبانی این نشست، ممکن است بر این باور باشد که این رویداد فرصتی برای به نمایش گذاشتن نفوذ و اعتبار رو به رشد چین فراهم می‌کند.
برای کرملین نیز نشست سه‌جانبه برنامه‌ریزی‌شده فرصتی ارزشمند است تا روسیه خود را به‌عنوان قدرتی جهانی و هم‌تراز با واشنگتن و پکن مطرح کند.
ادگارد کاگان، سفیر پیشین آمریکا در مالزی که اکنون در مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی فعالیت می‌کند، گفت: «فکر می‌کنم نکته کلیدی برای پوتین این بود که این نشست بیش از هر چیز نشان‌دهنده تمایل او برای گفت‌وگو با رئیس‌جمهور آمریکا و رئیس‌جمهور چین است؛ به شکلی که این تصور را ایجاد می‌کند که آنها درباره اوکراین تصمیم‌گیری می‌کنند؛ موضوعی که طبیعتاً اوکراینی‌ها و اروپایی‌ها از آن خشنود نیستند.»
این نشست سه‌جانبه ممکن است توجه‌ها را از اجلاس اپک منحرف کند. این اجلاس که با حضور ۲۱ اقتصاد جهان در شنژن برگزار می‌شود، فرصت مهمی برای چین است تا این کلان‌شهر ساحلی و فوق‌مدرن و به‌سرعت در حال رشد خود را به نمایش بگذارد؛ شهری که طی چند دهه از یک روستای کوچک ماهیگیری به قطب جهانی فناوری و اقتصاد تبدیل شده است.
از جنبه‌ای عمیق‌تر، چنین گردهمایی‌ای ممکن است استدلال چین را نیز با چالش مواجه کند؛ استدلالی که بر اساس آن، ذهنیت جنگ سرد در غرب یکی از عوامل مؤثر در آغاز جنگ روسیه علیه اوکراین بوده است. این نشست همچنین می‌تواند انتقادهای صریح پکن را تضعیف کند؛ انتقادهایی که بر اساس آنها، آمریکا با نحوه پیشبرد جنگ علیه ایران، نهادها و پیمان‌های بین‌المللی را تضعیف کرده است.
هو تیانگ بون، استاد سیاست خارجی چین در دانشگاه فناوری نانیانگ، گفت نشست سه‌جانبه می‌تواند تلاش چین برای معرفی خود به‌عنوان مدافع تجارت آزاد در اجلاس اپک را تضعیف کند.
او گفت: «این اقدام به نوعی در تضاد با حمایت چین از چندجانبه‌گرایی قرار می‌گیرد.»
رهبران پیش از این بارها به‌صورت دوجانبه با یکدیگر دیدار کرده‌اند
پوتین و شی با یکدیگر غریبه نیستند. این دو رابطه شخصی نزدیکی ایجاد کرده‌اند و از زمان آغاز ریاست‌جمهوری شی در سال ۲۰۱۳، بیش از ۴۰ بار با یکدیگر دیدار کرده‌اند. آنها در خطاب قرار دادن یکدیگر نیز از عنوان «دوست عزیز» استفاده می‌کنند.
ترامپ و پوتین تاکنون در هفت نوبت با یکدیگر دیدار حضوری داشته‌اند که آخرین مورد آن در اوت ۲۰۲۵ در آلاسکا بود. شی و ترامپ نیز در هشت نوبت با یکدیگر دیدار حضوری کرده‌اند که از جمله آنها می‌توان به سفر رسمی شی به واشنگتن در ماه سپتامبر اشاره کرد.
چین بزرگ‌ترین شریک تجاری روسیه است؛ رابطه‌ای که پس از اعزام نیروهای روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ تقویت شده است.
در شرایطی که اتحادیه اروپا و کشورهای غربی تلاش کردند روسیه را از نظر اقتصادی منزوی کنند، چین خرید منابع انرژی روسیه را افزایش داد و به تأمین‌کننده اصلی فناوری‌های کلیدی برای مسکو تبدیل شد؛ از جمله قطعات پیشرفته‌ای که در صنایع تسلیحاتی روسیه استفاده می‌شوند. پکن درخواست‌های غرب برای قطع این عرضه‌ها را نادیده گرفته است.
در آستانه آغاز جنگ روسیه علیه اوکراین، شی و پوتین اعلام کردند که روابط دو کشور مبتنی بر «دوستی بدون محدودیت» است.
چین رسماً اعلام کرده که در این درگیری بی‌طرف است، اما هم‌زمان مدعی شده متحدان غربی کی‌یف در تحریک اقدام نظامی روسیه در اوکراین نقش داشته‌اند.
مسکو نیز در مقابل، بارها حمایت خود را از سیاست پکن در قبال مسائل مرتبط با تایوان اعلام کرده است.
ترامپ اخیراً با روسیه به توافقی برای خرید و فروش گازوئیل دست یافته است؛ توافقی که در چارچوب آن، تحریم‌های مسکو به حالت تعلیق درآمده و زمینه فروش میلیون‌ها تن از این سوخت فراهم شده است.
رئیس‌جمهور آمریکا افزایش شدید قیمت انرژی را به حملات اوکراین به پالایشگاه‌های نفت روسیه نسبت داده است. با این حال، تحلیلگران می‌گویند افزایش قیمت جهانی نفت خام عمدتاً ناشی از جنگ ایران است.
ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، نگرانی خود را از این موضوع ابراز کرده که نشست سه‌جانبه ممکن است به بستری برای گفت‌وگو درباره توافق احتمالی بر سر اوکراین، بدون حضور و اطلاع کی‌یف، تبدیل شود.
برنامه‌ریزی برای این نشست، مقایسه‌هایی را با کنفرانس یالتا در سال ۱۹۴۵ به همراه داشته است؛ نشستی که در آن رهبران آمریکا، بریتانیا و اتحاد جماهیر شوروی درباره تقسیم آلمان و برلین به چهار منطقه تحت اشغال نظامی توافق کردند و برنامه‌های نهایی برای تأسیس سازمان ملل متحد را به سرانجام رساندند.
با این حال، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، مقایسه این نشست با کنفرانس یالتا را رد کرد و خاطرنشان کرد که توافق‌های احتمالی حاصل از نشست شنژن را نمی‌توان به دیگران تحمیل کرد.
پسکوف گفت: «روشن است که دیدار رهبران کشورهایی مانند روسیه، چین و آمریکا از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار است. با این حال، نباید فراموش کنیم که چشم‌انداز نظم جهانی بر این اساس است که هیچ‌کس تلاش نکند دیدگاه خاصی را درباره نظم جهانی به دیگران تحمیل کند و این نظم باید کاملاً بر پایه منافع متقابل و احترام متقابل شکل بگیرد.»
