پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) : آلودگی هوا فقط به ریهها و قلب آسیب نمیزند، بلکه میتواند سلامت متابولیک بدن را نیز تحت تأثیر قرار دهد. تحقیقات نشان میدهند قرار گرفتن طولانیمدت در معرض هوای آلوده ممکن است خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را افزایش دهد و کنترل قند خون را در افراد مبتلا به دیابت دشوارتر کند.
به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ ذرات ریز معلق در هوا، بهویژه ذرات PM2.5، به دلیل اندازه بسیار کوچک خود میتوانند تا عمق ریه نفوذ کنند و حتی وارد جریان خون شوند. این ذرات باعث ایجاد التهاب و افزایش استرس اکسیداتیو در بدن میشوند.
یکی از مهمترین اثرات آلودگی هوا، افزایش مقاومت به انسولین است. انسولین هورمونی است که به ورود قند از خون به سلولها کمک میکند تا برای تولید انرژی مصرف شود. اما وقتی بدن به انسولین مقاومت پیدا میکند، سلولها پاسخ مناسبی به این هورمون نمیدهند و در نتیجه قند بیشتری در خون باقی میماند.
آلودگی هوا همچنین میتواند با افزایش هورمونهای استرس مانند کورتیزول، کبد را تحریک کند تا قند بیشتری وارد جریان خون کند. به همین دلیل ممکن است افراد مبتلا به دیابت در روزهای آلوده با نوسانات بیشتر قند خون مواجه شوند.
از طرف دیگر، قرار گرفتن طولانیمدت در معرض آلودگی هوا میتواند خطر عوارض دیابت را افزایش دهد. این عوارض شامل موارد زیر است:
- افزایش خطر بیماریهای قلبی: آلودگی هوا باعث التهاب و آسیب به دیواره رگهای خونی میشود و میتواند مشکلات قلبی و عروقی را تشدید کند.
- افزایش فشار خون: التهاب و اختلال در عملکرد رگها ممکن است باعث بالا رفتن فشار خون شود.
- آسیب به کلیهها: افراد دیابتی بیشتر در معرض بیماریهای کلیوی هستند و آلودگی هوا ممکن است با افزایش التهاب و آسیب اکسیداتیو، این خطر را بیشتر کند.
- اختلال در کنترل دیابت: افزایش مقاومت به انسولین میتواند تنظیم و ثابت نگه داشتن قند خون را دشوارتر کند.
بر اساس برخی مطالعات، قرار گرفتن طولانیمدت در معرض ذرات ریز معلق هوا ممکن است خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را حدود ۱۰ تا ۱۶ درصد افزایش دهد.
افراد مبتلا به دیابت برای کاهش اثرات آلودگی هوا بهتر است در روزهایی که کیفیت هوا نامناسب است، از ورزش و فعالیت بدنی شدید در فضای باز خودداری کنند. در صورت ضرورت خروج از منزل، استفاده از ماسک استاندارد N95 توصیه میشود.
همچنین بهتر است در روزهای آلوده پنجرهها بسته باشند و در صورت امکان از دستگاه تصفیه هوا با فیلتر HEPA استفاده شود. انجام ورزش در فضای بسته و با هوای پاک، مصرف سبزیجات و میوههای تازه و سرشار از آنتیاکسیدان و کنترل منظم قند خون نیز اهمیت دارد.
افراد مبتلا به دیابت باید داروهای خود را طبق دستور پزشک مصرف کنند و بدون مشورت با پزشک، مقدار دارو را تغییر ندهند.
در مجموع، آلودگی هوا میتواند علاوه بر آسیب به دستگاه تنفسی و قلب، بر تنظیم قند خون نیز تأثیر بگذارد. بنابراین، کاهش مواجهه با هوای آلوده، داشتن تغذیه سالم، فعالیت بدنی منظم در محیط پاک و پایش مرتب قند خون، نقش مهمی در حفظ سلامت و پیشگیری از عوارض دیابت دارد.