استرس بخشی از زندگی روزمره است، اما تأثیر آن بر بدن به شدت و مدت‌زمان آن بستگی دارد. استرس کوتاه‌مدت گاهی حتی می‌تواند به افزایش تمرکز و یادگیری کمک کند؛ اما اگر برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، ممکن است سلامت جسم و روان را به خطر بیندازد.
به گزارش انتخاب و به نقل از هلث‌دی؛ بر اساس یک نظرسنجی انجمن روان‌شناسی آمریکا، بیش از یک‌پنجم بزرگسالان آمریکایی سطح استرس خود را بسیار بالا ارزیابی کرده‌اند. حدود ۷۲ درصد آن‌ها نیز معتقدند استرس به بخش جدایی‌ناپذیر زندگی‌شان تبدیل شده است.
استرس کوتاه‌مدت چه تأثیری بر بدن دارد؟
استرس‌های روزمره، مانند دیر رسیدن به محل کار یا فراموش کردن پرداخت یک قبض، معمولاً واکنشی موقتی در بدن ایجاد می‌کنند.
در این شرایط، ضربان قلب افزایش می‌یابد، عضلات منقبض می‌شوند و تنفس سریع‌تر می‌شود تا بدن برای مقابله با موقعیت پیش‌آمده آماده شود. پس از برطرف شدن عامل استرس‌زا، بدن معمولاً به حالت طبیعی بازمی‌گردد.
البته استرس شدید و ناگهانی، مانند تصادف یا یک اتفاق بحرانی، می‌تواند علائمی مانند سردرد، درد قفسه سینه، تهوع، خستگی، اختلال خواب، اضطراب و کاهش تمرکز ایجاد کند.
استرس مزمن چرا خطرناک است؟
تفاوت اصلی استرس مزمن این است که بدن فرصت کافی برای بازگشت به حالت عادی پیدا نمی‌کند و برای مدت طولانی در وضعیت «جنگ یا گریز» باقی می‌ماند.
در این وضعیت، هورمون‌هایی مانند کورتیزول به‌طور مداوم ترشح می‌شوند و التهاب بدن افزایش می‌یابد. ادامه این شرایط می‌تواند خطر ابتلا به مشکلات مختلفی را بیشتر کند، از جمله:
استرس طولانی‌مدت همچنین می‌تواند بر عملکرد بخش‌هایی از مغز که مسئول تفکر، تمرکز و تصمیم‌گیری هستند تأثیر منفی بگذارد.
چگونه استرس را کنترل کنیم؟
برای جلوگیری از تبدیل شدن استرس موقت به مشکلی مزمن، چند راهکار ساده و مؤثر وجود دارد:
۱. بیشتر در طبیعت وقت بگذرانید. پژوهش‌ها نشان می‌دهند حضور در پارک‌ها، کنار رودخانه‌ها و فضاهای سبز می‌تواند به کاهش استرس کمک کند. حتی حدود دو ساعت حضور در طبیعت در طول هفته با بهبود سلامت روان و احساس شادابی ارتباط دارد.
۲. تغذیه سالم داشته باشید. مصرف میوه و سبزیجات متنوع، کاهش قند و پرهیز از الکل می‌تواند به مدیریت بهتر استرس کمک کند.
۳. مصرف اخبار و شبکه‌های اجتماعی را محدود کنید. دنبال کردن مداوم اخبار منفی و حجم زیادی از اطلاعات می‌تواند فشار روانی را افزایش دهد. فاصله گرفتن از رسانه‌ها گاهی به آرامش ذهن کمک می‌کند.
۴. ارتباط خود را با دیگران حفظ کنید. صحبت با دوستان و اعضای خانواده و وقت گذراندن با افراد حمایتگر می‌تواند تحمل شرایط دشوار را آسان‌تر کند. گوشه‌گیری و کنار گذاشتن فعالیت‌های اجتماعی ممکن است وضعیت را بدتر کند.
۵. در صورت نیاز از متخصص کمک بگیرید. اگر استرس باعث اختلال در خواب، اشتها یا انجام فعالیت‌های روزمره شده است، بهتر است با پزشک یا روان‌شناس مشورت کنید. گاهی درمان‌های تخصصی، مشاوره و تکنیک‌های مدیریت استرس ضروری هستند.
نکته مهم: استرس کوتاه‌مدت معمولاً با برطرف شدن عامل فشارزا فروکش می‌کند؛ اما استرسی که برای مدت طولانی ادامه دارد، نباید نادیده گرفته شود، زیرا می‌تواند به‌تدریج سلامت جسم و روان را تحت تأثیر قرار دهد.
