امروز ۲۸ آبان ۱۴۰۵ است و ۲۶۴ روز از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران (۹ اسفند ۱۴۰۴) و آغاز جنگ ۴۰ روزه و همچنین ۲۲۶ روز از زمان آتشبس (۱۸ فروردین ۱۴۰۵) میگذرد؛ آتشبسی که در ۱۷ تیر ۱۴۰۵ نقض شد و آمریکا درگیری نظامی دیگری به ایران تحمیل کرد که ۱۷ روز به طور مداوم به طول انجامید و پس از آن نیز به صورت پراکنده ادامه یافت. روز گذشته، رویترز نوشت که رئیس موساد در جریان دیدار با مقامهای آمریکایی از انجام حملات مشترک علیه ایران حمایت و برای تحقق آن رایزنی کرده است.
تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز گذشته را از لینک زیر بخوانید:
اخبار مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز جاری، ۲۸ آبان ۱۴۰۵ هم به شرح زیر است:
الجزیره نوشت: انتقادهای جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، از جنگ علیه ایران، خشم دونالد ترامپ را برانگیخته است. ونس جنگ را عامل شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای دانست؛ موضوعی که بر روابط میان آن دو و همچنین شانس ونس برای جانشینی ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۸ سایه انداخته است.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: گزارشهای رسانههای آمریکایی از گسترش پیامدهای سیاسی جنگ حکایت دارند؛ جنگی که اکنون به چالشی برای دولت ترامپ تبدیل شده و با توجه به اختلاف دیدگاهها درباره نحوه مواجهه با پیامدهای آن، آینده حزب جمهوریخواه را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
این گزارشها سه موضوع مرتبط با یکدیگر را بررسی میکنند: دشواری پایان دادن به جنگ، دلایل تنش میان رئیسجمهور و معاونش و تأثیر این تحولات بر جاهطلبیهای ریاستجمهوری ونس.
تصویری از یک ویدئوی منتشرشده در شبکههای اجتماعی در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ که یک نفتکش در حال سوختن را در تنگه هرمز، در نزدیکی سواحل عمان نشان میدهد. (رویترز)
جنگی بدون چشمانداز روشن برای پایان
روزنامه واشنگتنپست معتقد است تلاشهای ترامپ برای عبور از پیامدهای جنگ علیه ایران، پس از آنکه جمهوریخواهان اکثریت خود را در هر دو مجلس نمایندگان و سنا در انتخابات میاندورهای از دست دادند، همچنان با تداوم درگیریهای نظامی و نبود نشانههایی از نزدیک بودن پایان جنگ روبهرو است.
مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک اعلام کرده است که در ۱۶ روز نخست ماه نوامبر، ۱۶ حمله در تنگه هرمز ثبت شده است.
با وجود تأکید ترامپ بر اینکه محاصره دریایی و تحریمهای اقتصادی میتوانند بر ایران فشار وارد کنند و این کشور را به توافق وادار سازند، حملات به کشتیها در تنگه هرمز همچنان ادامه دارد.
بر اساس آمار مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک، در ۱۶ روز نخست ماه نوامبر جاری، ۱۶ حمله ثبت شده است؛ این در حالی است که در ماه اکتبر گذشته ۳۷ حمله ثبت شد که بالاترین آمار ماهانه ثبتشده تاکنون محسوب میشود.
در همین زمینه، گرگوری برو، تحلیلگر مسائل انرژی خاورمیانه در گروه اوراسیا، تنگه هرمز را اینگونه توصیف کرده است: «این تنگه نه باز است و نه بسته؛ بلکه همچنان محل مناقشه است.»
او خاطرنشان کرده است که کاهش سطح مشارکت آمریکا به معنای پایان جنگ نیست.
عبدالله بندر العتیبی، استادیار روابط بینالملل در دانشگاه قطر نیز در شرایطی که هیچ مسیر روشنی برای دستیابی به پیروزی نظامی یا توافق جامع صلح وجود ندارد، معتقد است ترس ایران و آمریکا از اینکه ضعیف به نظر برسند، مانع از آن میشود که هر یک از طرفین در مذاکرات پیشقدم شده و امتیازی ارائه کند.
نارضایتی ترامپ
در همین حال، روزنامه نیویورکتایمز به اختلافاتی پرداخته است که جنگ ایران در دولت ترامپ ایجاد کرده است.
این روزنامه مینویسد ونس پیشتر در جریان بحثهای داخلی دولت، مخالفت و ملاحظات خود را درباره جنگ ابراز کرده بود و سپس بهطور علنی، جنگ را مسئول شکست جمهوریخواهان در انتخابات دانست. او در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت: «جنگ دلیل شکست ماست.»
پس از آنکه ونس در پی اعلام نتایج انتخابات از جنگ انتقاد کرد، رئیسجمهور آمریکا در ابتدا ناراحتی خاصی از این موضع نشان نداد؛ بلکه تفسیر معاونش از دلایل شکست انتخاباتی را «تا حد زیادی درست» دانست.
با این حال، گزارش نیویورکتایمز حاکی است که طی دو هفته گذشته، نارضایتی ترامپ از توضیحات معاونش درباره دلایل شکست انتخاباتی افزایش یافته است.
به گفته منابعی که از گفتوگوهای رئیسجمهور آمریکا اطلاع دارند، ترامپ در صحبت با دستیارانش از این موضوع ابراز نارضایتی کرده که ونس از تصمیم برای آغاز جنگ علیه ایران دفاع نکرده است.
ترامپ همچنین بهطور علنی نارضایتی خود از ونس را تلویحاً نشان داده و گفته است معاونش باید بر درست بودن تصمیم ورود به جنگ علیه ایران تأکید میکرد. او همچنین گفته است که اگر بار دیگر فرصت تصمیمگیری درباره این موضوع را داشت، همان تصمیم را میگرفت.
اما پس از آن، رئیسجمهور آمریکا اعلام کرد که ونس را از مذاکرات صلح با ایران کنار گذاشته است؛ مذاکراتی که معاون رئیسجمهور پیش از انتخابات تلاشهای خود را برای پیشبرد آنها افزایش داده بود.
ترامپ این تصمیم را با این استدلال توجیه کرد که میخواهد ونس بهجای ادامه نقش خود در مذاکرات با تهران، بر تحقیق درباره ادعاهای «تقلب» انتخاباتی در مناطق تحت مدیریت دموکراتها تمرکز کند.
آینده سیاسی ونس در معرض خطر
نیویورکتایمز معتقد است اختلافات میان رئیسجمهور و معاونش در مقطع حساسی برای ونس رخ داده است؛ زیرا او برای حضور در انتخابات ریاستجمهوری آینده برنامهریزی میکند.
به نوشته این روزنامه، دفاع روبیو از تصمیم آغاز جنگ، جایگاه او را نزد ترامپ تقویت کرده است؛ موضوعی که نشان میدهد رقابت میان این دو سیاستمدار برای جانشینی رئیسجمهور همچنان ادامه دارد.
چالشهای پیش روی ونس تنها به رابطه او با رئیسجمهور محدود نمیشود. مجله پولیتیکو نیز از کاهش حمایت برخی محافل راست افراطی از ترامپ و ونس خبر داده است؛ موضوعی که به جنگ علیه ایران، نحوه برخورد با پرونده جفری اپستین و حمایت آمریکا از جنگ در غزه مربوط میشود.
در جریان کنفرانسی در ایالت تگزاس با عنوان «مسیح پادشاه است: آمریکای پس از ترامپ»، برخی از حامیان این جریان، شکست جمهوریخواهان را فرصتی برای بازسازی جنبش محافظهکار و پیامی به حزب دانستند؛ پیامی مبنی بر اینکه این حزب نباید جریانهای حاشیهای درون خود را، در آستانه انتخابات مقدماتی سال ۲۰۲۸، نادیده بگیرد.
این گزارش به نقل از جوئل وبون، واعظ ملیگرای مسیحی و برگزارکننده این کنفرانس، مینویسد که او درباره آینده سیاسی ونس ابراز تردید کرده است.
منابع: پولیتیکو، نیویورکتایمز و واشنگتنپست
سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا میگوید یک نفتکش هنگام خروج از تنگه هرمز هدف پرتابهای ناشناس قرار گرفت.
به گزارش انتخاب، سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرد: گزارشی با تأخیر درباره وقوع حادثهای در فاصله ۶ مایل دریایی شمال شهر خصب عمان دریافت شده است.
این سازمان افزود: یک نفتکش هنگام خروج از تنگه هرمز هدف پرتابهای ناشناس قرار گرفت که به اتاق موتور آن اصابت کرد.
رئیسجمهور امروز ۲۸ آبان ۱۴۰۵ در چهارمین کنگره دانشجویی «پیشگامان رهایی» در دانشگاه تهران حضور یافت.
به گزارش انتخاب و بر اساس ویدیویی که ایسنا منتشر کرده، پزشکیان با بیان اینکه ما هیچ خلاف نظر رهبری عمل نکردیم، اظهار کرد: رهبری میگفتند آمریکا اول باید بیاید و غرامت دهد، ما معتقد بودیم آمریکا غرامت نخواهد داد.
وی افزود: رهبری میگفتند این کار را بکنید، ما میگفتیم نمیشود؛ ما نمیتوانیم.
رئیسجمهور عنوان کرد: رهبری گفتند بروید و در شورا صحبت کنید، اگر سه چهارم افراد رأی دادند آن را ببرید و اجرا کنید؛ پس از رای ۱۲ نفر در شورای عالی امنیت ملی به توافق، رهبری گفتند من نظرم این نبود، [اما] قبول میکنم.
رئیسجمهور گفت: ما میدانستیم نظر رهبری چیست. بالاخره باید در دیپلماسی کاری را کنیم که علم و مهارت ما اجازه میدهد.
وزیر پیشین امور خارجه با اشاره به اینکه ناتوانی جنگ در برآورده کردن خواستههای جنگآوران یک اصل است؛ خاطرنشان کرد: در قرن بیستم و بیستویکم هیچ جنگی آغاز نشده، مگر آنکه آغازکنندگان آن یا نابود شدهاند یا دستکم به اهداف خود نرسیدهاند.
«محمد جواد ظریف» وزیر اسبق امور خارجه روز پنجشنبه ۲۸ آبان، در نشست رونمایی و بررسی کتاب «تاریخ یک همسایگی؛ روابط ایران و عراق در گذر زمان» گفت: آغازکنندگان جنگها، معمولاً پیش از آنکه راه درست را انتخاب کنند، همه اشتباهات ممکن را مرتکب میشوند.
متن کامل سخنرانی ظریف به شرح زیر است:
من میخواهم درباره شباهتهای موضوعاتی که در این کتاب مطرح شده با شرایط امروز نکاتی را بیان کنم و به برخی از مواردی اشاره کنم که خوب است در کتاب بیشتر به آنها پرداخته شود. پس از فتح خرمشهر، برای گذراندن دوره دکترا وارد دانشگاه کلمبیا در نیویورک شدم. در آن زمان، از طرف مرحوم رجایی خراسانی از من درخواست شد که بهعنوان کارمند محلی در نمایندگی جمهوری اسلامی ایران نزد سازمان ملل متحد در نیویورک مشغول به کار شوم. نخستین موضوعی هم که به من ارجاع شد، جنگ ایران و عراق بود.
از سال ۱۹۸۲، در سازمان ملل متحد شاهد ظلمهایی بودم که در سطح بینالمللی به مردم ایران میشد. از این بابت غصه میخوردم و شرمنده مردم بودم که ما بهعنوان نمایندگان آنها در خارج از کشور، نتوانسته بودیم آنگونه که شایسته مردم است، از حقوقشان دفاع کنیم. ورود من به نمایندگی ایران در نیویورک همزمان با آزادی خرمشهر بود. نخستین پرسشی که برای ما مطرح شد، این بود که با شورای امنیت چه کنیم؟
در کتاب، چندین بار بهجای «شورای امنیت»، «سازمان امنیت» نوشته شده است. درست است که شورای امنیت از سازمان امنیت یعنی ساواک دوره شاه هم بدتر است اما به هر حال نام این نهاد شورای امنیت است! البته در برخی موارد هم درست نوشتهاید، اما در مواردی آنقدر از شورای امنیت بدتان آمده که آن را با ساواک مقایسه کرده و «سازمان امنیت» نوشتهاید! حقشان است، اما اسمشان این نیست.
یکی از موضوعاتی که در کتاب کمتر به آن پرداخته شده، میزان ظلمی است که شورای امنیت در حق مردم ایران روا داشته است. من اخیراً مقالهای درباره وارونهسازی حقوق و اخلاق بینالمللی در قطعنامه ۲۸۱۷ نوشتهام؛ قطعنامهای که شورای امنیت در جریان تجاوز اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران صادر کرد. این قطعنامه واقعاً شرمآور است؛ به همان اندازه که قطعنامه ۴۷۹ شرمآور بود.
نکته دیگری که در کنار بحث شورای امنیت لازم میدانم به آن اشاره کنم، اصل ناتوانی جنگ در برآورده کردن خواستههای جنگآوران است. در قرن بیستم و بیستویکم هیچ جنگی آغاز نشده، مگر آنکه آغازکنندگان آن یا نابود شدهاند یا دستکم به اهداف خود نرسیدهاند. به همین دلیل، در سال ۱۹۲۸ کشورهای جهان در معاهده پاریس، جنگ را غیرقانونی اعلام کردند. معمولاً حقوق بینالملل تابعی از سیاست بینالملل است. حقوق بینالملل خاستگاه انسانهای ایدهآلیست نیست بلکه منعکس کننده واقعیات است. از زمانی که جنگ از جبههها به کل جامعه گسترش یافت ــ یا به تعبیر خارجی، از زمانی که جنگ محدود به جنگ تمامعیار از جنگ جهانی اول تبدیل شد ــ دیگر این امکان وجود نداشت که جنگی بتواند به اهدافی که برای آن آغاز شده است، دست یابد.
در افغانستان، آمریکا در سال ۲۰۰۱ جنگی را آغاز کرد و در سال ۲۰۲۱، یعنی ۲۰ سال بعد، مجبور شد با همان گروهی مذاکره کند که برای اخراج آنها از افغانستان جنگیده بود و در نهایت، زمینه بازگشت حکومت طالبان به افغانستان را فراهم کند. امروز نیز در جنگ و تجاوزی که علیه جمهوری اسلامی ایران آغاز کرده است، به تعبیر آقای اوباما، ترامپ جنگی را علیه سلاح هستهای آغاز کرد که وجود نداشت و اکنون میخواهد تنگه هرمز را باز کند؛ تنگهای که باز بود. بنابراین، جنگ این امکان را ندارد که آغازکنندگان آن را به خواستههایشان برساند.
با این حال، آغازکنندگان جنگها، چون دیپلماتها و سیاستمداران، معمولاً پیش از آنکه راه درست را انتخاب کنند، همه اشتباهات ممکن را مرتکب میشوند. من بهعنوان کسی که ۴۵ سال دیپلمات بودهام و خودم هم بسیاری از این اشتباهات را مرتکب شدهام، میخواهم به یکی از آنها اشاره کنم. عراق بر چه اساسی به ایران حمله کرد؟ بر این اساس که تصور میکرد به یک پیروزی سریع دست خواهد یافت. در آن زمان نیز، همانند امروز که برخی از خارجنشینان به آمریکاییها و اسرائیلیها وعده پیروزی سریع میدهند، اویسی، بختیار و دیگران به صدام وعده داده بودند که بهسرعت پیروز خواهد شد. چرا شورای امنیت نخستین قطعنامه خود درباره ایران را شش روز پس از آغاز جنگ تصویب کرد؟ زیرا در آمریکا و در سطح بینالمللی این اجماع وجود داشت که ایران ظرف یک هفته جنگ را خواهد باخت و حکومت ایران نیز در همین مدت سقوط خواهد کرد.
در تجاوز ۴۰روزه نیز اگر مقاله روزنامه هاآرتص را بخوانید، متوجه میشوید که آمریکاییها انتظار داشتند مردم بزرگی که به خیابانها آمده و از کشورشان حمایت کرده بودند، ظرف چند روز علیه کشور خود قیام کنند و به جنگ پایان دهند. به همین دلیل بود که از روز هفتم جنگ ۴۰روزه، آمریکا به دنبال پایان دادن به جنگ بود. صدام هم از روز هفتم جنگ به دنبال پایان دادن به آن بود. به همین دلیل نیز قطعنامه ۴۷۹ را، که البته صددرصد به نفع عراق بود، بلافاصله پذیرفت.
این اشتباه، یک اشتباه عمومی بود و فقط به صدام محدود نمیشد. نکته دیگری که دوستان در این کتاب به آن نپرداختهاند، این است که چرا قطعنامه ۴۷۹، برخلاف تمام قطعنامههای دیگر، از عبارتهای کلیشهای مربوط به آتشبس و عقبنشینی استفاده نمیکند. در قطعنامه ۴۷۹ نه واژه «آتشبس» وجود دارد و نه واژه «عقبنشینی». بهجای آتشبس، عبارت «پایان درگیری» به کار رفته و هیچ اشارهای هم به عقبنشینی نشده است. دلیل این موضوع آن است که نماینده وقت آمریکا در شورای امنیت، در جریان یکی از جلسات مذاکرات غیررسمی، فردی سیاهپوست به نام دونالد مکنزی بود. او در آن جلسه درباره سرزمینهای مورد اختلاف گفت: «این سرزمینها، (یعنی خوزستان عزیز ما) سرزمینهای مورد اختلاف هستند».
کسانی که چشم به آمریکا دوختهاند تا کشور ما را نجات دهد، باید بدانند که در آغاز جنگ تحمیلی، نماینده آمریکا در شورای امنیت، که فردی سیاهپوست و جانشین اندرو یانگ، مبارز آزادیخواه، بود، در جلسه غیررسمی این سخن را درباره سرزمینهای ایران مطرح کرد و آنها را سرزمینهای مورد اختلاف دانست؛ این آمریکاست.
آمریکا در آن روز مانع شد که در قطعنامه، خروج نیروها به مرزهای بینالمللی تثبیت شود. تا زمان تصویب قطعنامه ۵۱۲، که پس از فتح خرمشهر به تصویب رسید و در شرایطی صادر شد که نگرانیهایی درباره ورود ایران به خاک عراق وجود داشت، هیچ اشارهای به مرزهای بینالمللی نشده بود. به این ترتیب، شورای امنیت به مدت دو سال عملاً به مرخصی رفت و مردم ایران را در مقابله با این جنایت تنها گذاشت.
امروز نیز دقیقاً شاهد تکرار همان رویکرد هستیم. درست مانند قطعنامه ۲۸۱۷، سه هفته پس از تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران، شورای امنیت قطعنامهای صادر میکند؛ گویی هیچ حملهای به ایران صورت نگرفته است. در این قطعنامه هیچ اشارهای به حمله آمریکا و اسرائیل و همچنین حملات به میناب و لامرد نشده است. همانگونه که در طول هشت سال جنگ تحمیلی نیز هیچ اشارهای به استفاده عراق از سلاح شیمیایی نمیشد. هرچه تلاش کردیم نام نامبارک صدام در این قطعنامهها آورده شود، این اتفاق نیفتاد؛ این در حالی بود که شش گزارش دبیرکل سازمان ملل متحد، استفاده عراق از سلاح شیمیایی را تأیید کرده بود.
نخستینبار در قطعنامه ۶۸۸، که چندین ماه پس از حمله عراق به کویت تصویب شد، به استفاده عراق از سلاح شیمیایی علیه کردهای عراقی اشاره شد. به عبارت دیگر، در تمام طول جنگ، در برابر استفاده از سلاح شیمیایی علیه مردم ایران، مردم سردشت، سربازان ایرانی و مردم عراق در حلبچه سکوت شد. حتی اسناد سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) نشان میدهد که پس از استفاده عراق از سلاح شیمیایی در حلبچه، رئیس سیا به اعضای این سازمان دستور داد این جنایت را به ایران نسبت دهند.
قربانیان اشتباهات کشورهای بزرگتر، بسیار گستردهتر هستند. نقش سازمانهای بینالمللی نیز تغییری نکرده است. همان شورای امنیتی که در برابر تجاوز سکوت کرد، در برابر استفاده از سلاح شیمیایی و گزارشهای دبیرکل سازمان ملل متحد نیز سکوت کرد. ببینید، افراد مختلفی درباره آغاز جنگ اظهارنظر کردهاند؛ اما دوستان ما نباید حرفهای این و آن را باور کنند. گزارش رسمی دبیرکل سازمان ملل متحد تصریح میکند که اتفاقات متعددی رخ داده، اما هیچیک از این اتفاقات، حمله گسترده عراق در ۲۲ سپتامبر ۱۹۸۰ به ایران را توجیه نمیکند. این گزارش، صریح و قاطع است؛ اما شورای امنیت سازمان ملل متحد همین گزارش را نیز نادیده گرفت.
باید بدانیم که نه در جنگ و نه در صلح، کسی از ما دفاع نمیکند. خودمان باید زمانشناس و هوشیار باشیم؛ زیرا زمان بهسرعت از دست میرود. پیروزی امروز میتواند به شکست فردا تبدیل شود. این همان سنت الهی است که در آیه قرآن کریم آمده است: «وَتِلْکَ الْأَیَّامُ نُدَاوِلُهَا بَیْنَ النَّاسِ»؛ روزگار را میان مردم میگردانیم. زمان در حال گذر است. روزی ارمنستان قرهباغ را تصرف کرد و جمهوری آذربایجان توانایی بازپسگیری آن را نداشت؛ اما ۲۸ سال بعد، جمهوری آذربایجان قرهباغ را بازپس گرفت و دولت ارمنستان نیز تا آستانه سقوط پیش رفت. این همان قانون الهی و واقعیت تحولات تاریخی است.
اگر امروز در جنگ دست بالا را داریم، نباید تصور کنیم که این برتری تا پایان جنگ ادامه خواهد داشت. همانطور که در زمان فتح فاو و عملیات فتح مجنون دست بالا را در جنگ داشتیم، این موضوع به معنای تضمین برتری تا آخرین روز جنگ نبود. این نیز باید یکی از درسهای ما از جنگ باشد. باید این سه اصل را رعایت کنیم؛ نخست، در جنگ به هیچکس اطمینان نکنیم؛ دوم، در دیپلماسی به هیچکس اطمینان نکنیم؛ و سوم، تصور نکنیم که شرایط همواره یکسان باقی خواهد ماند. در بهترین شرایط، باید با تکیه بر بزرگترین سرمایه خود، یعنی مردم، از فرصتها برای خروج از شرایط جنگی استفاده کنیم. مردم در جنگ عراق، در جنگ اخیر و در فاصله ۴۰ سال میان این دو جنگ نشان دادهاند که بزرگترین سرمایه کشور هستند. باید با اتکا به همین سرمایه، بهترین زمان را برای خروج از وضعیت جنگی انتخاب کنیم. انشاءالله که چنین خواهد شد.
نمایندگی دائم جمهوری اسلامی ایران نزد سازمان ملل متحد و دیگر سازمانهای بینالمللی در وین، روز پنجشنبه ۱۹ نوامبر (۲۸ آبان)، در واکنش به بیانیه مشترک آمریکا و سه کشور اروپایی انگلیس، فرانسه و آلمان در نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی «ایکس» از مواضع این کشورها درباره اجرای تعهدات پادمانی ایران انتقاد کرد.
در بیانیه مشترک آمریکا و تروئیکای اروپایی که بخشی از آن در تصویر منتشرشده از سوی نمایندگی ایران بازنشر شده، آمده است: «اجازه دادن به یک کشور برای اینکه خود انتخاب کند چه زمانی و چگونه تعهدات قانونی پادمانی خود را اجرا کند، ضربهای ویرانگر به نظام پادمانهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی وارد خواهد کرد.»
نمایندگی ایران در واکنش به این موضع، با اشاره به حملات آمریکا به تأسیسات هستهای تحت پادمان ایران و تهدیدهای واشنگتن برای تکرار این حملات، معیارهای دوگانه کشورهای غربی را مورد انتقاد قرار داد.
متن کامل پیام نمایندگی ایران به شرح زیر است: «تروئیکای اروپایی و آمریکا ادعا میکنند که اگر به یک کشور اجازه داده شود واقعیتها و شرایط بیسابقه ناشی از حملات و تهدیدها را در نظر بگیرد، «ضربهای ویرانگر» به نظام پادمانهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی وارد خواهد شد. اما اینکه به آمریکا اجازه داده شود تأسیسات هستهای تحت پادمان را بمباران کند و تهدید کند که بار دیگر به آنها حمله خواهد کرد، کاملاً قانونی است و نظام پادمانها را تقویت میکند؟! آنها لابد در دنیای خودشان زندگی میکنند؛ دنیایی که در آن ریاکاری قاعده است، استانداردهای دوگانه قانوناند و بمباران تأسیسات تحت پادمان بهمعنای حفاظت از آنهاست!»
نمایندگی جمهوری اسلامی ایران نزد سازمانهای بینالمللی در وین امروز در نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در بیانیهای تاکید کرد: شما نمیتوانید تأسیسات هستهای را بمباران کنید، به تهدید حملات بیشتر ادامه دهید و سپس درخواست اطلاعات دقیق و دسترسی نامحدود کنید.
این نمایندگی افزود: اطلاعات جمعآوریشده توسط آژانس ممکن است در خدمت پادمانها باشد، اما مطمئناً برای حملات بیشتر استفاده خواهد شد! هیچ تعهد بینالمللی همکاری بیقید و شرط را به قیمت امنیت ملی تضمین نمیکند.
رضا نجفی، سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران، روز چهارشنبه در نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره برنامه هستهای ایران، با اشاره به گزارش مدیرکل مبنی بر از دست رفتن تداوم آگاهی آژانس از مواد و تأسیسات هستهای ایران، تصریح کرد که این وضعیت را نمیتوان بدون توجه به علت اصلی آن، یعنی تجاوزات نظامی آمریکا و رژیم اسرائیل به تأسیسات هستهای تحت پادمان ایران، ارزیابی کرد.
میزان: سخنگوی سپاه از ارتقای توان پدافندی کشور نسبت به گذشته خبر داد و گفت: امروز نواقص قبلی پدافند برطرف شده و با برخورداری از سامانههای فعال و توانمند، ظرفیت دفاع هوایی کشور افزایش یافته است.
وی تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران اگر روزی قصد انجام اقدامی نظامی داشته باشد، آن را با صراحت اعلام خواهد کرد و با شجاعت وارد عمل خواهد شد؛ اما آنچه در حال حاضر جریان دارد، عملیات روانی دشمن با هدف ایجاد ادراک اجتماعی و زمینهسازی برای انجام اقدامات خصمانه است.
سخنگوی سپاه در ادامه با اشاره به احتمال حمله آمریکا به زیرساختهای آبی کشور هشدار داد: اگر آمریکا بخواهد به سدهای ایران حمله کند، یقینا با پاسخی مشابه مواجه خواهد شد.
سردار محبی در ادامه گفت: توان موشکی ما به حدی است که اگر رهبر معظم انقلاب دستور دهند، میتوانیم بدون محدودیت جغرافیایی عملیات انجام دهیم.
وی یادآور شد: محدودیت برد ۲ هزار کیلومتری موشکها پیشتر به دستور رهبر شهید انقلاب اعمال شده بود، اما اگر رهبر معظم انقلاب دستور دهند، توان هدف قرار دادن پایگاههای آمریکا در اروپا را نیز داریم.
سخنگوی سپاه تصریح کرد: ما پیشتر توان موشکی خود را تا برد ۴۵۰۰ کیلومتر و در محدوده جزیره دیهگو گارسیا به نمایش گذاشتهایم.
وی با اشاره به اینکه برخی جزئیات عملیاتها قابل بیان نیست، تاکید کرد: اطمینان داشته باشید هر اقدامی که دشمن علیه ما انجام میدهد، دستکم سه برابر آن را دریافت میکند؛ این پاسخ ممکن است پیش از اقدام دشمن داده شده باشد یا پس از آن انجام شود.
سردار محبی با بیان اینکه ارزیابی اقدامات نظامی دشمن صرفا بر اساس حملات ظاهری آن امکانپذیر نیست، افزود: گاهی دشمن اهدافی را مورد حمله قرار میدهد که پیشتر بارها هدف قرار گرفتهاند و دیگر کارکرد عملیاتی ندارند.
وی ادامه داد: ممکن است یک رادار بارها هدف حمله قرار گرفته باشد و در حال حاضر تنها اسکلت آن باقی مانده باشد؛ در چنین شرایطی نه فعالیت راداری در آن محل انجام میشود و نه نیرویی در آنجا مستقر است. حتی ممکن است هیچ شهید یا مجروحی نیز وجود نداشته باشد، زیرا محل از قبل تخلیه و متروکه شده است.
سخنگوی سپاه خاطرنشان کرد: بنابراین، برای ارزیابی اقدامات دشمن باید بررسی کرد که پیش از این چه ضرباتی به او وارد شده و چه تحولاتی در میدان رخ داده است. نباید صرفا به حملهای که در ظاهر اتفاق افتاده توجه کرد، بلکه باید مجموعه اقدامات و پیامدهای آنها را در نظر گرفت.
وی با تاکید بر ضرورت مطالعه و بررسی دقیق تحولات میدانی گفت: برای رسیدن به درک صحیح از این مسائل، باید با جستوجو، مطالعه، تحقیق و بررسی تحولات، تصویر کاملتری از آنچه در میدان اتفاق افتاده به دست آورد.
تانکر ترکز گزارش داد: ایران ظاهراً در حال آمادهسازی برای ازسرگیری صادرات نفت است.
مسعود پزشکیان در پیامی خطاب به هیثم بن طارق سلطان عمان با تبریک فرا رسیدن روز ملی این کشور، روابط جمهوری اسلامی ایران و سلطنت عمان را متکی بر پیوندهای عمیق تاریخی، دینی، حسن همجواری و برخوردار از جایگاهی ویژه توصیف کرد و افزود: اطمینان دارم در پرتو رهنمودها و اراده سیاسی جنابعالی و با اتکا به ظرفیتهای گسترده همکاری میان دو کشور، شاهد گسترش و تعمیق هرچه بیشتر مناسبات دوجانبه در تمامی زمینهها و تقویت همکاریها در راستای صلح، ثبات و امنیت منطقهای خواهیم بود.
رئیسجمهوری همچنین در این پیام از خدا برای سلطان عمان سلامتی و سربلندی و برای دولت و ملت عمان پیشرفت و رفاه روز افزون مسئلت کرد.
بلومبرگ مدعی شد: به گفته مقامهای غربی، در پی تشدید درگیریهای پراکنده میان طرفهای درگیر، احتمال آغاز دور دیگری از حملات گسترده آمریکا علیه ایران طی روزهای اخیر افزایش یافته است.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: یکی از مقامها که به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود، گفت ترامپ هنوز درباره صدور دستور حمله تصمیمی نگرفته، اما در حال بررسی این گزینه است.
ترامپ طی هفتههای گذشته بارها ایران را به آغاز مرحله دیگری از جنگی با شدت بالا تهدید کرده بود، اما پس از انتخابات میاندورهای آمریکا، برای انتخاب راهحل دیپلماتیک با فشارهایی مواجه شد. این درگیریها سهم قابلتوجهی در شکست حزب جمهوریخواه او در انتخابات کنگره داشت؛ بخشی از این مسئله به ناتوانی دولت در یافتن راهی برای خروج از جنگ مربوط میشد.
با متوقف شدن مذاکرات صلح و خودداری هر دو طرف از عقبنشینی در موضوعات کلیدی، تنشها رو به افزایش است.
طی هفته گذشته، ایران چندین بار به تأسیسات نظامی آمریکا در بحرین و کویت حمله کرده و حملات خود به کشتیهای عبوری از تنگه هرمز را افزایش داده است. آمریکا که دو گروه رزمی ناو هواپیمابر را در منطقه مستقر کرده و محاصره دریایی جمهوری اسلامی را به اجرا گذاشته است، روز سهشنبه جزیره قشم ایران را هدف حمله قرار داد.
عربستان سعودی نیز در آنچه عملاً به جبهه دوم درگیریها تبدیل شده، هر روز با حملات پهپادی و موشکی حوثیهای مورد حمایت ایران در یمن مواجه است.
به گفته یک شاهد عینی، آسمانخراشی که مقر صندوق ثروت ملی عربستان در آن قرار دارد، روز پنجشنبه آسیب دید. مقامهای سعودی نیز از وقوع چند حمله دیگر طی شبانهروز گذشته خبر دادهاند.
روزنامه نیویورکتایمز روز پنجشنبه گزارش داد که ترامپ اطلاعات جدیدی را درباره بازسازی زرادخانه موشکی و پهپادی ایران و پیشرفت برنامههای این کشور در زمینه تسلیحات شیمیایی و بیولوژیکی در محاسبات خود لحاظ کرده است.
او همچنین با فشار بنیامین نتانیاهو برای اقدام سریع مواجه است. نیویورکتایمز گزارش داد که نخستوزیر اسرائیل از آمریکا میخواهد با اجرای یک عملیات مشترک حملات هوایی به مدت چهار تا هفت روز موافقت کند.
به گفته فردی نزدیک به نخستوزیر اسرائیل که به دلیل صحبت درباره مذاکرات خصوصی با آمریکا نخواست نامش فاش شود، موضع نتانیاهو همچنان این است که تا زمانی که ایران تسلیم نشود و برنامه هستهای خود را پایان ندهد، اقدامات نظامی بیشتری ضروری خواهد بود.
تشدید درگیریها همچنین میتواند در خدمت دستور کار سیاسی داخلی نتانیاهو قرار گیرد؛ او در تلاش است مانع از آن شود که گادی آیزنکوت، رقیب انتخاباتیاش، دولت جدیدی تشکیل دهد.
بکا واسر و دینا اسفندیاری، تحلیلگران بلومبرگ اکونومیکس، در یادداشتی نوشتند: «تهران و واشنگتن خود را برای دور بعدی درگیریها آماده میکنند. این حملات به دو دلیل در حال وقوع است: نخست اینکه وضعیت موجود پایدار نیست و دوم اینکه هر دو طرف، بهویژه در ارتباط با تنگه هرمز، تلاش میکنند موقعیت خود را تثبیت کنند. با این حال، آنها خطر تشدید درگیریها را به جان میخرند.»
به گفته مقامهای غربی، هیچیک از گزینههای پیش روی ترامپ مناسب نیست.
هرگونه حمله به ایران، حملات تلافیجویانه علیه متحدان عرب آمریکا در منطقه را در پی خواهد داشت.
از سوی دیگر، اگر ترامپ بدون دستیابی به آتشبس رسمی یا توافق صلح از درگیریها کنار بکشد، این اقدام احتمالاً باعث خواهد شد ایران عملاً کنترل تنگه هرمز را در اختیار داشته باشد؛ بهگونهای که کشتیها همواره در معرض تهدید حملات موشکی و پهپادی ایران قرار گیرند.
یکی از مقامها گفت دولتهای اروپایی و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس همچنان در حال رایزنی و اعمال فشار بر آمریکا هستند تا از اجرای دور دیگری از حملات مشابه حملات مرحله نخست جنگ، یعنی از اواخر فوریه تا اوایل آوریل، خودداری کند.
در آن مقطع، پاسخ تلافیجویانه ایران علیه کشورهایی مانند امارات متحده عربی، عربستان سعودی، قطر و اردن، هرجومرج گستردهای ایجاد کرد. همزمان با هدف قرار گرفتن کشتیها در اطراف تنگه هرمز، قیمت نفت و گاز طبیعی بهشدت افزایش یافت.
در پی تحولات خاورمیانه، قیمت گاز در بازارهای اروپا در معاملات اولیه روز پنجشنبه حدود ۳ درصد افزایش یافت. قیمت نفت خام برنت نیز با افزایشی اندک به ۹۲ دلار و ۶۰ سنت در هر بشکه رسید.
این رقم در مقایسه با حدود ۱۱۷ دلار در هر بشکه، درست پیش از انتخابات میاندورهای آمریکا، کاهش یافته است؛ با این حال، قیمت نفت از ابتدای سال جاری میلادی همچنان بیش از ۵۰ درصد افزایش نشان میدهد که عمدتاً ناشی از جنگ است.
حجم بیشتری از نفت کشورهای عربی از طریق تنگه هرمز در حال انتقال است، اما حملات ایران که بهطور میانگین نیروهای این کشور روزانه حدود یک کشتی را هدف قرار میدهند، همچنان باعث بالا ماندن قیمتها و همچنین هزینههای حملونقل دریایی و بیمه شده است.
نیروی دریایی آمریکا نیز برای اجرای محاصره دریایی و اسکورت کشتیهای تجاری در این آبراه، تحت فشار عملیاتی قرار گرفته است.
قطر میانجی اصلی میان دو طرف است و بهطور مستمر با آنها در تماس است تا اختلافاتشان را کاهش دهد. مقامهای قطری این هفته در عمان با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، دیدار کردند، اما هیچ نشانهای از دستیابی به پیشرفت در مذاکرات مشاهده نشد.
ایران اصرار دارد که آمریکا پیش از آغاز هرگونه مذاکرات صلح، محاصره دریایی را پایان دهد، بخشی از تحریمها را لغو کند و داراییهای متعلق به تهران را که مسدود شدهاند، آزاد سازد.
محاصره دریایی اقتصاد ایران را تضعیف کرده و موجب شده است تورم به حدود ۹۰ درصد شتاب بگیرد و ارزش پول ملی سقوط کند.
در مقابل، آمریکا خواهان موافقت ایران با دادن امتیازهایی در ارتباط با برنامه هستهای این کشور است.
نماینده ایران در آژانس گفت: ایران ضمن پایبندی به تعهدات خود، همکاری نامحدود با آژانس را نخواهد پذیرفت. تهران هر درخواست بازرسیای را با در نظر گرفتن شرایط امنیتی و به صورت موردی بررسی خواهد کرد. ایران اطلاعات حساس خود را در در اختیار دیگران قرار نمیدهد. همکاریها صرفاً تا حدی خواهد بود که با ملاحظات امنیتی مشروع کشور سازگار باشد.
شبکه ۱۳ اسرائیل گزارش داد که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، شب گذشته در نشست امنیتی گفته است: «عملیاتی علیه ایران اجتنابناپذیر است.»
به گزارش انتخاب، یک افسر ارشد ارتش اسرائیل در گفتوگو با این شبکه اظهار داشت: «طرحهای مشترکی میان ارتش اسرائیل و فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) وجود دارد که به تأیید رسیدهاند. مسئله، زمان اجرای آنهاست.»
این افسر افزود که دو طرف منتظر تصمیم دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، درباره اقدام موردنظرش و همچنین زمان مناسب برای انجام آن هستند.
این گزارش پس از آن منتشر میشود که دریاسالار برد کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام)، روز گذشته با ایال زامیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، و دیگر مقامهای ارشد نظامی این کشور، از جمله رومن گوفمن، رئیس موساد، دیدار کرد.
کوپر پس از این دیدار به عربستان سعودی سفر کرده است تا با مقامهای کشورهای حوزه خلیج فارس دیدار و گفتوگو کند.
سخنگوی سپاه با اشاره به اینکه آمریکا با وجود برخورداری از تجهیزات و پیشرفتهای نظامی نتوانست بیش از ۴۰ روز در برابر ایران دوام بیاورد، اظهار کرد: باید گفت بیش از ۲۵ روز؛ چراکه از روز بیستوپنجم جنگ، آمریکاییها به دنبال واسطه قرار دادن کشورهای دیگر بودند تا اینکه در روز سیونهم و نهایتاً چهلم به یک تفاهم اولیه رسیدند.
رهبر حزب دموکراتها در اسرائیل اظهار کرد: نتانیاهو دارد برای حفظ قدرت، اسرائیل را به سمت جنگی دیگر سوق میدهد.
به گزارش انتخاب، یائیر گولان رهبر حزب دموکرات ها در اسرائیل گفت: نتانیاهو برای حفظ قدرت، اسرائیل را به سمت جنگی دیگر سوق میدهد. دولتی که مسئول بزرگترین شکست امنیتی تاریخ این کشور و مجموعهای از شکستهای راهبردی در حوزه امنیت بوده، مشروعیت آغاز یک عملیات نظامی دیگر را ندارد.
وی افزود: از همکارانم، رهبران بلوک تغییر، میخواهم که امروز تمام ملاحظات سیاسی و حزبی، و همه اختلافات بر سر پستهای وزارتی را کنار بگذاریم. یک ملاحظه وجود دارد که از هر چیز دیگری مهمتر است: امنیت اسرائیل ایجاب میکند که بدون تأخیر یک دولت اضطراری تشکیل دهیم و نتانیاهو را فوراً از مقام نخستوزیری برکنار کنیم.
گولان اظهار کرد: جان شهروندان و سربازان ما قابل چشمپوشی نیست. مسئولیت عظیمی بر دوش ماست. حتی یک روز هم برای تلف کردن نداریم.
بلومبرگ نوشت: نگاه به بازار جهانی نفت بهراحتی میتواند این تصور را ایجاد کند که نیمه خالی لیوان را میبینیم. بهویژه وضعیت بازار گازوئیل وخیم به نظر میرسد؛ عرضه محدود است و قیمتها به سطوح بیسابقهای رسیدهاند. تداوم آشفتگیهای ژئوپلیتیکی نیز همه را نگران کرده است.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: اما میتوان از زاویهای خوشبینانهتر هم به بازار نگاه کرد: بازار بنزین.
تابلوهای قیمت سوخت در جایگاههای بنزین در بزرگراهها و محلههای سراسر آمریکا، روایت امیدوارکنندهتری را نشان میدهند. بر اساس اعلام انجمن خودروی آمریکا (AAA)، میانگین قیمت خردهفروشی بنزین در این کشور به پایینترین سطح خود طی هشت ماه گذشته رسیده و در مقایسه با آخرین اوج قیمتی خود در ماه سپتامبر، ۱۵ درصد کاهش یافته است.
هفته گذشته، قیمتها بزرگترین کاهش یکروزه خود را طی ۱۸ سال گذشته تجربه کردند. انتظار میرود قیمت بنزین در آستانه تعطیلات روز شکرگزاری نیز بیش از این کاهش یابد.
رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و فرمانده قرارگاه مرکزی حضرت خاتمالانبیا (ص) گفت: جنایتی که ارتش آمریکا در قبال با کودکان مدرسه شجره طیبه میناب مرتکب شد به هیچ عنوان قابل قبول و قابل توجیه نیست.
به نقل از روابط عمومی نیروی دریایی سپاه، این نفتکش ها در فاصله نزدیکی از ساحل جنوب تنگه هرمز با بار بیش از ۴ میلیون بشکه نفت خام در حال سوختن هستند.
️ این نفتکش ها با حمایت جنگنده های آمریکایی و پهپادهای مراقبتی بر فراز آنها در حال تلاش برای عبور مخفیانه از مسیر ممنوعه تنگه هرمز بودند بعد از اصابت به مین دریایی و انفجار رها شده اند.
️نیروی دریایی سپاه هشدار میدهد: نفتکش های تحت فرمان و همکار ارتش قاتل و جنایتکار آمریکا عبور در عبور از مسیر های غیر مجاز تنگه هرمز با قاطعیت برخورد می شود.
گاردین نوشت: رسانههای دولتی چین پس از این نشست، بیانیهای چهار مادهای با عنوان «بیانیه صلح رهبران چین، روسیه و آمریکا» منتشر کردند.
به گزارش انتخاب، هنوز کاملاً مشخص نیست که آیا این همان بیانیه مشترکی است که پیشتر اعلام شده بود قرار است منتشر شود یا بیانیهای جداگانه.
در این بیانیه آمده است:
رئیسجمهور چین، شی جینپینگ، رئیسجمهور روسیه، ولادیمیر پوتین، و رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، در ۱۹ نوامبر ۲۰۲۶ در شهر شنژن دیدار کردند. رهبران روسیه و آمریکا از چین بابت میزبانی این نشست تاریخی قدردانی کردند. سه رئیس دولت درباره وضعیت کنونی بینالمللی تبادل نظر عمیقی داشتند و متعهد شدند ثبات راهبردی و امنیت بینالمللی را حفظ کنند.
۱. اصلاح سازمان ملل متحد
چین، روسیه و آمریکا، بهعنوان اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد، متعهد شدند اصلاحات سازمان ملل را پیش ببرند تا این سازمان بتواند بهطور مؤثرتری به چالشهای جهانی پاسخ دهد و مأموریت اصلی خود در حفظ صلح و امنیت بینالمللی را انجام دهد.
۲. انرژی
سه کشور قصد دارند تولید و عرضه فرآوردههای نفتی پالایششده را بهمنظور تأمین منافع همه کشورها افزایش دهند. آنها بر اهمیت جریان باثبات انرژی تأکید کردند.
۳. دیوان کیفری بینالمللی
سه رئیسجمهور اذعان کردند که اصل رضایت دولتها و احترام به مصونیت مقامات دولتی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و توافق کردند که دیوان کیفری بینالمللی و سایر نهادهای مشابه نباید از صلاحیت خود سوءاستفاده کنند.
۴. سلاحهای هستهای
سه رئیسجمهور بار دیگر تأکید کردند که جنگ هستهای قابل پیروزی نیست و نباید آغاز شود. سه کشور درباره کاهش خطرات هستهای و جلوگیری از اشاعه سلاحهای هستهای گفتوگو خواهند کرد.
آژانس بینالمللی انرژی (IEA) میگوید جهان میتواند وابستگی انرژی خود به تنگه هرمز را پایان دهد، به شرط آنکه حدود ۲۴۰ میلیارد دلار برای توسعه خطوط لوله جایگزین و منابع جدید تأمین انرژی سرمایهگذاری کند.
به گزارش انتخاب، پیش از آنکه جنگ ایران در سال جاری جریان انرژی از این آبراه را مختل کند، حدود ۲۰ درصد نفت و گاز طبیعی مایع (LNG) جهان از تنگه هرمز عبور میکرد؛ اختلالی که یکی از بزرگترین شوکهای عرضه انرژی در تاریخ را رقم زد.
فاتح بیرول، رئیس آژانس بینالمللی انرژی، گفت: «جهان میتواند بهطور بالقوه بدون تنگه هرمز هم به کار خود ادامه دهد. این کار دشوار است، اما امکانپذیر است.»
آژانس در گزارش سالانه چشمانداز انرژی جهان اعلام کرد که متعادل کردن بازار نفت بدون بازگشت جریان نفت از تنگه هرمز امکانپذیر است، اما این کار به حدود ۴۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری در خطوط لوله جدید و ۲۰۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری در میادین نفتی دیگر نقاط جهان نیاز دارد.
آژانس اشاره کرد که خط لوله شرق به غرب عربستان سعودی، که امکان انتقال صادرات نفت این کشور به دریای سرخ را فراهم کرد، در ماههای نخست جنگ حدود ۶۰ میلیارد دلار درآمد برای این کشور حفظ کرد.
به گفته آژانس، خطوط لوله جدید در عربستان سعودی، امارات متحده عربی و عراق میتوانند ظرفیت انتقال نفت خام از مسیرهای دورزننده تنگه هرمز را به حدود ۱۵ میلیون بشکه در روز افزایش دهند.
در کنار کاهش تقاضای نفت و افزایش تولید در سایر نقاط جهان، جریان نفت از تنگه هرمز میتواند از سطح پیش از جنگ، یعنی ۲۰ میلیون بشکه در روز، تا سال ۲۰۳۵ به تنها ۲ میلیون بشکه در روز کاهش یابد.
با این حال، آژانس هشدار داد که برای صادرات گاز طبیعی مایع قطر، یکی از بزرگترین تولیدکنندگان جهان، هیچ مسیر جایگزین صادراتی وجود ندارد.
این سرمایهگذاریهای سنگین در شرایطی انجام خواهد شد که آینده بازار نفت و گاز با عدم قطعیت روبهرو است. آژانس احتمال میدهد کشورهایی که از بحران امسال آسیب دیدهاند، وابستگی خود به واردات سوختهای فسیلی را بهشدت کاهش دهند.
بیرول گفت: «هیچ مسیر معتبر و قابل تصوری نمیبینم که جهان انرژی به وضعیت قبل از این بحران بازگردد.»
آژانس بینالمللی انرژی میگوید کشورهای واردکننده نفت و گاز ممکن است به منابع داخلی انرژی مانند زغالسنگ، انرژی هستهای و انرژیهای تجدیدپذیر روی بیاورند و روند برقیسازی حملونقل و گرمایش را سرعت ببخشند.
در سناریوی «سیاستهای فعلی»، که آینده را بر اساس سیاستها و مقررات موجود کشورها ترسیم میکند، تقاضای جهانی نفت از ۱۰۲ میلیون بشکه در روز در سال جاری به ۱۱۴ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۵۰ افزایش خواهد یافت.
اما در سناریوی جدیدی که واکنش قوی کشورها به بحران را فرض میکند، تقاضای نفت تا سال ۲۰۵۰ به ۸۵ میلیون بشکه در روز کاهش مییابد.
بیرول گفت کشورها میان کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی وارداتی و احتمال مازاد عرضه نفت ارزان در دوران پس از جنگ گرفتار خواهند شد؛ مازادی که میتواند خریداران را به سمت نفت سوق دهد.
بیرول گفت چشمانداز بازار LNG بهویژه آسیبپذیر است. صنعت LNG قصد دارد طی دهههای آینده صدها میلیارد دلار برای افزایش چشمگیر ظرفیت تولید سرمایهگذاری کند؛ بهویژه در آمریکا و قطر، با این امید که تقاضا، خصوصاً در آسیا، افزایش یابد.
اما بیرول گفت نگرانی فزایندهای در آسیا درباره وابستگی به گاز خارجی مشاهده کرده است.
گزارش آژانس احتمال میدهد اگر دولتهای آسیایی وابستگی خود به واردات را کاهش دهند، تا سال ۲۰۳۵ ظرفیت سالانهای معادل ۲۶۰ میلیارد مترمکعب LNG ممکن است مازاد بر نیاز بازار باشد؛ رقمی که تقریباً معادل ۸۰ درصد مصرف سالانه گاز اتحادیه اروپا است.
بیرول گفت: «البته در ذهن برخی افراد، پرسشهای مشروعی درباره آینده LNG وجود دارد. LNG زیادی در راه است، اما سؤال این است که آیا خریدار خواهد داشت یا نه.»
شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، در جریان نشست تاریخی سهجانبه خود با ترامپ و پوتین، خواستار نابودی کامل سلاحهای هستهای شد.
شی گفت: «سلاحهای هستهای باید بهطور جامع ممنوع و بهطور کامل نابود شوند تا جهانی عاری از سلاحهای هستهای ساخته شود.»
او افزود: «جنگ هستهای قابل پیروزی نیست و نباید درگرفت؛ باید تمام تلاشها برای جلوگیری از وقوع آن به کار گرفته شود.»
روسای جمهور چین، روسیه و آمریکا نشستی سهجانبه پشت درهای بسته با یکدیگر برگزار کردند.
به گزارش انتخاب، ترامپ خطاب به پوتین و شی جینپینگ گفت: ما واقعاً در حال رقم زدن تاریخ هستیم. در گذشته، رهبران اغلب از گفتوگو با کشورهایی که با آنها اختلافنظر داشتند، خودداری میکردند. ما رویکردی کاملاً برعکس داریم.
وی افزود: وقتی به سلاحهای هستهای دست پیدا کنید، کنار گذاشتن آنها بسیار دشوار است. این واقعیت زندگی است.
او با بیان اینکه همکاری ما برای مقابله با تهدید اشاعه سلاحهای هستهای در کشورهای مختلف جهان حیاتی است، اضافه کرد: این همان کاری است که ما در قبال ایران انجام میدهیم.
ترامپ عنوان کرد: دیوان کیفری بینالمللی از کنترل خارج شده است. همه ما در اینباره توافق داریم.
رئیسجمهور آمریکا گفت: فکر میکنم در مورد جنگ اوکراین اتفاقاتی در حال رخ دادن است. فکر میکنم پوتین و امیدوارم طرف مقابل نیز خواهان پایان جنگ اوکراین باشند. حضور در کنار ولادیمیر برای من افتخار است.
وی تصریح کرد: ما بهعنوان رؤسای جمهور سه کشور از بزرگترین کشورهای جهان، مسئولیتی ویژه برای حفظ گفتوگویی باز، محترمانه و سازنده درباره مسائلی داریم که نهتنها بر مردم ما، بلکه بر کل کره زمین تأثیر میگذارند.
ترامپ افزود: هیچ مشکلی تاکنون با رویکرد قدیمیِ خودداری از گفتوگو درباره آنها حل نشده است. هیچ صلحی نیز با رد فرصتهای تعامل و گفتوگو برقرار نشده است.
بنا بر اعلام ارتش، سه نفتکش متخلف در شرق تنگه هرمز دچار آتش سوزی شدند.
روابط عمومی ارتش جمهوری اسلامی ایران خبر داد: از صبح امروز، سه نفتکش متخلف که بدون توجه به هشدارهای نیروی دریایی ارتش و با خاموش کردن سامانههای ناوبری در منطقه ممنوعه شرق تنگه هرمز تردد میکردند، با برخورد به مینهای دریایی، دچار حریق و متوقف شدند.
در ادامه این بیانیه آمده: هرگونه تردد در تنگه هرمز منوط به تبعیت از ضوابط اعلامشده از سوی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، انجام هماهنگیهای لازم، انتخاب کریدورهای دریایی مجاز و فعال نگهداشتن تجهیزات رهگیری و ناوبری است و عبور بدون رعایت این الزامات نتیجه ای جز برخورد با مین دریایی و آتش سوزی در پی نخواهد داشت.
ترامپ گفت: «هیچ صلحی هرگز با رد فرصتها شکل نمیگیرد» و افزود که این سه کشور در موقعیت منحصربهفردی برای گفتوگو درباره تسلیحات هستهای قرار دارند.
رئیسجمهور آمریکا این نشست را «در حال رقم زدن تاریخ» توصیف کرد.
رئیسجمهور آمریکا اظهار کرد: ما در این اجلاس در حال رقم زدن تاریخ هستیم. ما به همراه چین و روسیه مسئولیت داریم که گفتوگویی باز با یکدیگر را حفظ کنیم.
ترامپ مدعی شد: میدانیم که کنار گذاشتن تسلیحات هستهای و زندگی بدون آنها بسیار دشوار است. درباره همه مسائل ضروری برای کاهش خطرات ناشی از تسلیحات هستهای با چین و روسیه گفتوگو خواهیم کرد.
او ادعا کرد: اجازه نخواهیم داد ایران به سلاح هستهای دست پیدا کند.
رویترز نوشت: سه منبع آگاه به رویترز گفتند که برج صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان سعودی (PIF) روز پنجشنبه در پی حملهای که منطقه مالی ریاض را هدف قرار داد، آسیب دیده است.
به گزارش انتخاب، ائتلاف به رهبری عربستان سعودی پیشتر اعلام کرده بود که با تهدید موشکی شلیکشده از سوی جنبش حوثی یمن به سمت ریاض مقابله کرده است. این ائتلاف افزود که ارزیابی اولیه نشان میدهد سقوط ترکشها و بقایای موشک موجب خسارات مادی شده است.
در همین حال، درگیریها میان عربستان سعودی و حوثیها از زمانی که این جنبش ماه گذشته مناطق راهبردی در سواحل دریای سرخ یمن را به کنترل خود درآورد و به سمت تنگه بابالمندب پیشروی کرد، شدت گرفته است.
تنگه بابالمندب یکی از گذرگاههای حیاتی کشتیرانی جهان برای کشورهای تولیدکننده نفت حوزه خلیج فارس به شمار میرود و در سوی دیگر شبهجزیره عربستان نسبت به تنگه هرمز قرار دارد.
پدافند هوایی جنوب شرق کشور اعلام کرد عملیات امحای مهمات عملنکرده دشمن به مدت یک هفته در شرق بندرعباس انجام می شود و مردم عزیز از صدای انفجارهای احتمالی نگران نشوند.
ترامپ ادعا کرد: پکن و واشنگتن در این مورد که جریان انتقال انرژی از طریق تنگه هرمز تضمین شود، منافع مشترکی دارند.
به گزارش انتخاب، ترامپ خطاب به همتای چینی خود در حاشیه اجلاس اپک اظهار کرد: ما به دنبال کمک به حلوفصل جنگ روسیه و اوکراین هستیم. میخواهیم شاهد پایان این جنگ باشیم.
وی افزود: ولادیمیر پوتین قرار است کمی بعد به اینجا بیاید؛ بنابراین، یک نشست سهجانبه خواهیم داشت. فکر میکنم شاید نشست موفقی داشته باشیم.
ترامپ به رئیسجمهور چین گفت: ایالات متحده و چین هر دو در این زمینه منافع مشترکی دارند که جریان انتقال انرژی از طریق تنگه هرمز تضمین شود و ایران نتواند به سلاح هستهای دست پیدا کند.
وی ادعا کرد: هر دوی ما در این زمینه موضعی بسیار قاطع داریم.
سایت زیتئو نوشت: رئیسجمهور آمریکا گزارشهایی درباره طرح حمله به واشنگتن را مطرح کرد، اما افرادی که از ماجرا اطلاع دارند، این روایت را رد کردند. علاوه بر اداره هوانوردی فدرال آمریکا (FAA)، سامانههای شماری از نهادهای آمریکایی نیز با اختلال مواجهاند.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: از دولت ترامپ حالا یک ماجرای جنجالی جدید از راه رسیده است: داستان طرح «بمب کثیف» ایران که گفته میشود در اعماق اطلاعات محرمانه آمریکا پنهان بوده است.
اما منابع ما از همین حالا این ادعا را با عباراتی چون «مزخرف» و «چرند محض» توصیف میکنند.
در این جمله نکات زیادی برای بررسی وجود دارد. در مطلب امروز «پیشنویس اولیه» به سراغ جزئیات آن میرویم.
علاوه بر این، زیرساختهای آنلاین مهم آمریکا همچنان با اختلال مواجه میشوند و به نظر میرسد مقامات و تصمیمگیران کاملاً نمیدانند چگونه باید با این وضعیت کنار بیایند؛ نشانههایی از بالا گرفتن خطرناک تنشها در جنگ غیرقانونی دونالد ترامپ علیه ایران دیده میشود؛ و مری پلتولا با پیروزی در آلاسکا، پنجاهوششمین کرسی دموکراتها در مجلس سنای آمریکا را به دست آورده است!
هنوز هیچ چشماندازی برای پایان جنگ دونالد ترامپ علیه ایران وجود ندارد و افشاگریهای رسانهای نیز هر روز احمقانهتر میشوند؛ گویی دستگاه تولید توجیه و زمینهسازی برای جلب حمایت افکار عمومی، بیوقفه در حال کار است.
چند روزی است که برخی مقامهای دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، درباره اطلاعات محرمانه این کشور در خصوص ایران، واشنگتن دیسی و طرحهای ادعایی برای ترور با استفاده از بمب کثیف، با یکدیگر و همچنین با شماری از خبرنگاران و افراد همیشگی در این زمینه، بهصورت محرمانه صحبت میکنند.
این ماجرا چیزی شبیه داستانهای رمان تام کلنسی است؛ البته به شرطی که شخصیتهای اصلی آن را پادکسترهای منحرف و مجریان برنامههای مسابقهای تلویزیونی که روابط نامشروع دارند، تشکیل داده باشند!
احتمالاً تا اینجا گزارش روز دوشنبه شبکه سیانان را دیدهاید که در آن آمده بود: «اطلاعات جدید آمریکا نشان میدهد ایران در حال تدوین طرحهایی برای هدف قرار دادن مقامهای ارشد دولت ترامپ از طریق منفجر کردن چیزی موسوم به بمب کثیف یا استفاده از یک سلاح شیمیایی در واشنگتن دیسی است؛ این در حالی است که مقامهای آمریکایی همچنان درباره اینکه آیا ایران قادر به اجرای چنین طرحی هست یا اساساً قصد انجام آن را دارد، اختلافنظر دارند. این اطلاعات بر اساس اظهارات هفت مقام آمریکایی به دست آمده است.»
در این گزارش همچنین آمده است: «به گفته دو منبع، طرحهایی که آمریکا از آنها مطلع شده، بسیار مشخص بوده و مکانها و اهدافی را نیز در بر میگیرد. همین مسئله موجی از برنامهریزیهای اضطراری در آمریکا را به دنبال داشته است.»
روز سهشنبه، دونالد ترامپ نیز در جریان سفر خارجی خود بهطور علنی به این موضوع واکنش نشان داد و [مدعی شد]: «خب، اگر چنین طرحی برای استفاده ایران از بمب کثیف وجود داشته باشد، آنها بهایی خواهند پرداخت که هیچ کشوری تاکنون در تاریخ نپرداخته است.»
او [ادعا] کرد: «امیدوارم چنین چیزی صحت نداشته باشد، اما ما این موضوع را بسیار جدی میگیریم، چون آنها اتفاقاً آدمهای دیوانهای هستند.»
اما دلایلی وجود دارد که نشان میدهد باید نسبت به این ادعاها با تردید جدی برخورد کرد.
این اطلاعات واقعاً وجود دارند؛ اما برای روشن شدن موضوع باید تأکید کرد که جامعه اطلاعاتی آمریکا، از جمله مرکز ملی مبارزه با تروریسم (NCTC)، تقریباً بهطور مستمر اطلاعات خام و اولیهای را که از درجات مختلف اعتبار برخوردارند و به تهدیدهای احتمالی علیه خاک آمریکا و موضوعات مشابه مربوط میشوند، بررسی میکند.
وزیر جنگ آمریکا از توافق انرژی میان دو کشور تمجید کرد و به یکی دیگر از عملیاتهای نظامی بزرگ دولت ترامپ در سال جاری میلادی، یعنی جنگ علیه ایران، اشاره کرد.
این درگیری موجب اختلال در انتقال جهانی انرژی از طریق یک گذرگاه حیاتی آبی در خلیج فارس شده است؛ مسئلهای که افزایش قیمت بنزین را در پی داشته و در شکست سنگین حزب جمهوریخواه در انتخابات میاندورهای این ماه نیز نقش داشته است.
هگست در سفارت آمریکا در کاراکاس گفت توافق نفتی با ونزوئلا «تنگه هرمز را به عاملی بیاهمیت برای نیمکره غربی تبدیل میکند».
در همین حال، دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت ونزوئلا، از «ازسرگیری روابط فنی و نظامی میان دو کشور» پس از سالها قطع روابط و تحریمهای آمریکا استقبال کرد.
دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت ونزوئلا، در ۱۸ نوامبر در کاخ ریاستجمهوری میرافلورس در کاراکاس از پیت هگست استقبال میکند.
پیش از اعلام این توافق، تلویزیون ونزوئلا تصاویری از استقبال اولیور بلانکو، وزیر خارجه این کشور، از هگست و همچنین دست دادن او با گوستاوو گونزالس لوپز، وزیر دفاع ونزوئلا، پخش کرد.
رودریگز گفت این توافق به مقابله با «تهدیدهای مشترک» کمک خواهد کرد و آموزش نیروهای مسلح ونزوئلا را تقویت میکند، اما جزئیات بیشتری درباره آن ارائه نداد.
رودریگز از زمانی اداره ونزوئلا را بر عهده دارد که نیروهای آمریکایی در عملیاتی ویژه در اوایل ژانویه گذشته، مادورو را در کاراکاس بازداشت کردند.
نماینده چین در سازمان ملل متحد اعلام کرد که این کشور از حاکمیت و امنیت جمهوری اسلامی ایران حمایت میکند و خواهان پایان فوری تحریم های یکجانبه علیه تهران شد.
نماینده چین در سازمان ملل متحد روز چهارشنبه در جریان نشست «کمیته سوم»، ضمن ابراز حمایت پکن از حاکمیت و امنیت ایران، خواستار ارزیابی بیطرفانه و واقعبینانه وضعیت حقوق بشر در ایران شد.
وی تأکید کرد که جامعه بینالمللی باید به انتخابهای ایران احترام بگذارد و از مداخله در امور داخلی این کشور به بهانه حقوق بشر خودداری کند.
نماینده چین همچنین خواستار پایان فوری تحریمهای یکجانبه علیه ایران، توقف سیاسیسازی مسائل حقوق بشری و پرهیز از ایجاد سازوکارهای مختص به یک کشور خاص، بدون رضایت دولت مربوطه شد.
وزارت امور خارجه واکنش نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران به اقدامات تجاوزکارانه را در چارچوب حق ذاتی دفاع مشروع دانست و از برخی طرفهای منطقهای که این دفاع مشروع را مورد انتقاد قرار میدهند، خواست به جای شکایت از ایران، مانع از استفاده آمریکا از قلمرو و پایگاههای مستقر در خاک خود شوند.
وزارت امور خارجه بامداد پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵ در بیانیهای ضمن محکومیت شدید اقدامات تجاوزکارانه ارتش تروریستی آمریکا علیه نقاطی از کشورمان در سواحل جنوبی طی چند روز گذشته، آورده است: در واکنش به این اقدامات تجاوزکارانه، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در چارچوب حق ذاتی دفاع مشروع و در راستای صیانت از حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی کشور، سامانههای پدافندی پاتریوت و سکوهای پرتاب پهپاد و موشک ارتش آمریکا در دو پایگاه آنها در منطقه را که مبدأ و پشتیبان عملیات تجاوزکارانه علیه جمهوری اسلامی ایران بودهاند، مورد ضربات دفاعی و کوبنده خود قرار دادند.
در بیانیه وزارت امور خارجه تصریح شده است: اقدامات دفاعی جمهوری اسلامی ایران در پاسخ به حملات مسلحانه آمریکا، در چارچوب حق ذاتی دفاع مشروع و با هدف مقابله با منشأ و زیرساختهای پشتیبان تجاوز صورت گرفته است. بدیهی است مسئولیت حقوقی و بینالمللی تبعات ناشی از این وضعیت، متوجه آمریکا است که با نقض اصول بنیادین حقوق بینالملل و توسل غیرقانونی به زور، صلح و امنیت منطقه را در معرض تهدید قرار داده است.
وزارت امور خارجه در این بیانیه افزود: جمهوری اسلامی ایران ضمن تأکید بر احترام به حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی کشورهای منطقه، قویاً از دولتهای منطقه میخواهد با اتخاذ تدابیر لازم، مانع از ادامه استفاده متجاوزان از قلمرو، پایگاهها و امکانات مستقر در کشورهای خود برای طراحی، تدارک و اجرای عملیات تجاوزکارانه علیه ایران شوند.
دستگاه دیپلماسی در این بیانیه تصریح کرده است: عدم ممانعت کشورهای منطقه از استفاده آمریکا از قلمرو و امکانات این کشورها برای تدارک و اجرای تجاوزکارانه علیه ایران، نهتنها خلاف اصل حسن همجواری است بلکه به موجب بند (ف) ماده ۳ ضمیمه قطعنامه شماره ۳۳۱۴ مجمع عمومی سازمان ملل متحد مصداق «عمل تجاوزکارانه» است و ایران را کاملاً مجاز و محق به اتخاذ تدابیر دفاعی علیه آنها میکند.
در این بیانیه خاطرنشان شده است که تاکنون جمهوری اسلامی ایران بنا به ملاحظات همسایگی و مصالح امت اسلامی، با خویشتنداری حداکثری عمل کرده و صرفاً پایگاهها و داراییهای نظامی آمریکا در این کشورها را مورد ضربات دفاعی خود قرار داده است.
وزارت امور خارجه تاکید میکند: وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران بار دیگر مسئولیت سازمان ملل متحد، بهویژه شورای امنیت و دبیرکل این سازمان، را برای ایفای وظایف خود وفق منشور ملل متحد یادآور میشود. سکوت و بیعملی در برابر نقض مستمر اصول بنیادین منشور، بهویژه اصل منع توسل به زور مندرج در بند ۲ ماده ۴، از سوی یک عضو دائم شورای امنیت، نهتنها موجب تضعیف اعتبار و جایگاه سازمان ملل متحد خواهد شد، بلکه زمینهساز تکرار تجاوزات و تهدید فرآیند صلح و امنیت بینالمللی است.
در ادامه بیانیه آمده است: وزارت امور خارجه همچنین ضمن تقبیح رویکرد غیرمسئولانه برخی طرفهای منطقهای که بیتوجه به واقعیتهای موجود و با نادیدهگرفتن اقدامات تجاوزکارانه آمریکا علیه ایران، عملیات دفاع مشروع ایران را مورد انتقاد قرار میدهند، از این کشورها میخواهد به جای شکایت از ایران بهخاطر دفاع مشروع، مانع از استفاده آمریکا از قلمرو و پایگاههای مستقر در کشورهای منطقه برای تدارک و اجرای تجاوز علیه ایران شوند.
وزارت امور خارجه در این بیانیه تصریح کرده است: جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر عزم راسخ خود برای دفاع از حاکمیت، استقلال و تمامیت سرزمینی کشور، تصریح میکند که هرگونه تکرار تجاوز و اقدام خصمانه علیه ایران، با پاسخ قاطع و پشیمانکننده نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران مواجه خواهد شد.
ایران، چین و روسیه در بیانیهای مشترک در نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، با محکوم کردن تجاوز نظامی به تأسیسات هستهای تحت پادمان ایران، پایان کامل اقدامات خصمانه، رفع تهدیدهای نظامی و ارائه تضمینهای معتبر برای جلوگیری از تکرار حملات را پیششرط ازسرگیری کامل فعالیتهای راستیآزمایی آژانس در کشور دانستند.
هیأت نمایندگی روسیه روز چهارشنبه در نشست فصلی شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین، بیانیه مشترک جمهوری اسلامی ایران، چین و روسیه را ذیل دستور کار مربوط به اجرای موافقتنامه پادمان ایران قرائت و تأکید کرد که ازسرگیری کامل فعالیتهای راستیآزمایی آژانس منوط به پایان کامل اقدامات خصمانه، رفع تمامی تهدیدهای مربوط به تکرار تجاوز و ارائه تضمینهای معتبر مبنی بر عدم تکرار حملات یا تهدیدهای نظامی است.
در این بیانیه آمده است: «حملات و تهدیدهای نظامی علیه ایران و تأسیسات هستهای آن، ناقض ممنوعیت تهدید یا توسل به زور مندرج در منشور سازمان ملل متحد است و با تضعیف مستقیم شرایط ضروری برای انجام فعالیتهای راستیآزمایی، اعتبار، سلامت و اثربخشی نظام پادمانی آژانس بینالمللی انرژی اتمی را به مخاطره میاندازد.»
ایران، چین و روسیه همچنین اعلام کردند که اصرار بیقیدوشرط بر اجرای عادی تدابیر پادمانی در تأسیسات هستهای آسیبدیده، بدون توجه به موانع عینی ناشی از تجاوز نظامی و تداوم تهدید به توسل به زور، کمکی به ازسرگیری کامل فعالیتهای راستیآزمایی آژانس در ایران نخواهد کرد.
در بخش دیگری از این بیانیه، سه کشور به ادامه همکاریهای ایران با آژانس در شرایط دشوار کنونی اشاره کرده و یادآور شدند که تهران با وجود شرایط فوقالعاده ناشی از تجاوز نظامی و تهدیدهای مستمر، انجام تمامی بازرسیهای برنامهریزیشده آژانس در نیروگاه هستهای بوشهر در سال ۲۰۲۶ را مجاز دانسته است.
در این بیانیه تأکید شده است که انجام این بازرسیها، که در گزارش مدیرکل آژانس نیز منعکس شده، نشاندهنده تداوم پایبندی ایران به تعهدات پادمانی و همکاری با حسن نیت این کشور با آژانس، باوجود موانع جدی و تهدیدهای نظامی است.
ایران، چین و روسیه در پایان، تعامل سیاسی و دیپلماتیک و گفتوگو بر پایه احترام متقابل را تنها راهکار عملی و قابل تحقق دانسته و از تمامی طرفهای ذیربط خواستند با اتخاذ رویکردهای مسئولانه، متوازن و سازنده، برای تسهیل همکاری میان تهران و آژانس گامهای عملی بردارند.
سه کشور همچنین خواستار خودداری از اقدامات و مواضعی شدند که به تشدید چالشهای موجود و تضعیف بیشتر شرایط ضروری برای تعامل و همکاری منجر میشود.
آسوشیتدپرس نوشت: پس از خروج ناو هواپیمابر «یواساس جورج واشینگتن» از خاورمیانه، ارتش آمریکا بار دیگر دو ناو هواپیمابر را برای پشتیبانی از عملیات جنگ علیه ایران در اختیار دارد.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: «کتی کونیگ»، فرمانده و سخنگوی ناوگان اقیانوس آرام نیروی دریایی آمریکا، روز چهارشنبه اعلام کرد ناو هواپیمابر «یواساس جورج واشینگتن» که در ژاپن مستقر است، اکنون تحت کنترل این ناوگان قرار گرفته و «در حال انجام عملیات معمول» در منطقه آسیا-اقیانوسیه است.
این تحول تازهترین مورد از جابهجایی ناوهای هواپیمابر آمریکا در خاورمیانه به شمار میرود. در جریان جنگ با ایران، این ناوها نقش محوری در ناوگان دریایی آمریکا ایفا کردهاند؛ ناوگانی که تمامی تردد کشتیهای تجاری به مقصد جمهوری اسلامی و از مبدأ آن را مسدود کرده است. دولت ترامپ در تلاش است با جلوگیری از رسیدن نفت ایران به بازارهای جهانی، فشار اقتصادی بر تهران را افزایش دهد.
ناو «جورج واشینگتن» در همان هفتهای خاورمیانه را ترک کرد که ناو هواپیمابر «یواساس تئودور روزولت» وارد منطقه شد. این جابهجایی برای مدتی کوتاه شمار ناوهای هواپیمابر مستقر در آبهای اطراف ایران را به رقم غیرمعمول سه فروند رساند.
اکنون ناو هواپیمابر «یواساس جورج اچ. دبلیو. بوش» که در ماه آوریل وارد منطقه شده بود، به همراه ناو «تئودور روزولت» دو ناو هواپیمابر حاضر در منطقه هستند. همچنین بیش از ۱۲ ناوشکن، رزمناو و یک کشتی رزمی ساحلی آمریکا در این منطقه حضور دارند.
حضور دریایی آمریکا به حفظ محاصره ایران کمک میکند. همزمان، ارتش آمریکا حملات محدودی را نیز علیه اهدافی در ایران در تنگه هرمز انجام داده است؛ آبراهی راهبردی که پیش از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، نزدیک به یکسوم نفت جهان از آن عبور میکرد.
محبوبیت پایین جنگ با ایران و پیامدهای اقتصادی ناشی از آن، از جمله عواملی بود که به شکستهای سنگین حزب جمهوریخواه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در انتخابات میاندورهای این ماه کمک کرد.
ترامپ درباره اینکه آیا قصد دارد بار دیگر به درگیریهای گسترده نظامی با ایران بازگردد، مواضع متناقضی اتخاذ کرده است؛ با این حال، به نظر میرسد دستیابی به توافقی برای پایان دادن به جنگ همچنان دور از دسترس باشد.
ترامپ اخیراً به ایران هشدار داده است که ارتش آمریکا «مسلح و آماده شلیک» است. او همچنین گفته است که آمریکا فعالیتهای تأسیسات مرتبط با برنامه هستهای ایران در «کوه پیکاکس» (Pickaxe Mountain) را زیر نظر دارد تا هرگونه نشانهای از فعالیت در این مرکز را شناسایی کند.
با این حال، او همچنین گفته است که احتمال صدور دستور برای انجام حملات گسترده جدید علیه ایران بسیار پایین است و اعلام کرده که جنگ «از نظر نظامی عملاً به پایان رسیده است».
ناو هواپیمابر «یواساس جورج واشینگتن» پس از ورود به خاورمیانه در ماه اوت، این منطقه را ترک کرد. این ناو اندکی پس از آنکه گزارشهایی درباره مشکلات روانی خدمه و کمبود تدارکات در یک ناو هواپیمابر دیگر آمریکا که مدت طولانی در خاورمیانه مستقر بود، منتشر شد، از مأموریت گشتزنی خود در دریای چین جنوبی فراخوانده شده بود.
آن ناو، یعنی «یواساس آبراهام لینکلن»، رکوردی در زمینه مدتزمان حضور پیوسته در دریا به ثبت رساند و بیش از ۲۴۰ روز بدون وقفه در دریا بود.
در این خصوص همچنین نیویورکتایمز نوشت: ناو هواپیمابر جورج واشنگتن، خاورمیانه را ترک کرده و اکنون در منطقه عملیاتی ناوگان اقیانوس آرام، در حال انجام «عملیات معمول» است.
این ناو اوایل هفته جاری با ناو هواپیمابر یواساس تئودور روزولت جایگزین شد؛ بنابراین همچنان دو ناو هواپیمابر در خاورمیانه حضور دارند.
نیویورکتایمز نوشت: مقامهای آمریکایی و اسرائیلی میگویند هشدارها درباره بازسازی ذخایر موشکی ایران و پیشرفت برنامههای شیمیایی و بیولوژیک این کشور، دولت ترامپ را دچار اختلافنظر کرده است.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در حال بررسی طرحهایی برای اجرای دور دیگری از حملات نظامی گسترده علیه ایران است. به گفته مقامهای آمریکایی و اسرائیلی که در جریان این گفتوگوها قرار گرفتهاند، ترامپ این موضوع را با در نظر گرفتن اطلاعات اطلاعاتی جدید درباره توانمندیهای ایران و افزایش فشار اسرائیل برای اقدام سریع و تهاجمیتر بررسی میکند.
این مقامها گفتند ترامپ هنوز تصمیمی در اینباره نگرفته است، اما هشدارهای اسرائیل درباره موفقیت ایران در بازسازی زرادخانه موشکی و پهپادی خود و پیشبرد برنامههای تسلیحات شیمیایی و بیولوژیک را مدنظر قرار داده است.
او همچنین این مسئله را در نظر دارد که ایالات متحده اکنون از پنجره زمانی برخوردار است که در آن، قدرت آتش نظامی قابلتوجهی در منطقه در اختیار دارد.
در داخل دولت آمریکا اختلافنظرهای عمیقی درباره میزان اعتبار اطلاعات اطلاعاتی و عاقلانه بودن حمله مجدد به ایران وجود دارد؛ بهویژه پس از انتخابات میاندورهای که در آن رأیدهندگان آشکارا نارضایتی خود را از جنگی نشان دادند که موجب افزایش قیمتها شده و برخلاف وعده ترامپ در آغاز جنگ، یعنی دستیابی به پیروزی سریع، به چنین نتیجهای منجر نشده است. این جنگ نزدیک به هشت ماه پیش آغاز شد.
به گفته افرادی که در جریان این گفتوگوها قرار گرفتهاند، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، که پس از انتخابات ماه گذشته در این کشور موقعیت سیاسی متزلزلی دارد، بهشدت در تلاش است آمریکا را متقاعد کند که به اسرائیل در یک کارزار چهار تا هفتروزه حملات هوایی علیه ایران بپیوندد.
این مقامها برای تشریح مسائل حساس امنیتی، به شرط ناشناس ماندن صحبت کردند.
این رایزنیها هفته گذشته شدت گرفت. رومن گوفمن، رئیس موساد، سازمان اطلاعات خارجی اسرائیل، دیدارهایی در واشینگتن برگزار کرد که از جمله آنها دیدار با جان راتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، بود.
دیگر مقامهای ارشد اسرائیلی، از جمله شلومی بیندر، رئیس اطلاعات نظامی این کشور، نیز در گفتوگو با همتایان آمریکایی خود ازسرگیری عملیات نظامی را مورد حمایت قرار دادهاند.
یک مقام ارشد اسرائیلی این ادعا را که نتانیاهو به ترامپ فشار آورده است، رد کرد. سخنگوی نتانیاهو نیز گفت نخستوزیر اسرائیل همواره برای «حفاظت از امنیت» این کشور اقدام کرده است.
ترامپ طی ماههای اخیر بارها درباره ازسرگیری درگیریهای نظامی گسترده دچار تردید و تغییر موضع شده است. او گاهی اعلام کرده که جنگ پایان یافته و در مواقعی دیگر گفته است ممکن است برای اطمینان از اینکه ایران هرگز نتواند به سلاح هستهای دست یابد، دوباره به این کشور حمله کند.
او اخیراً به جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، دستور داد تلاش برای دستیابی به راهحل از طریق مذاکره را کنار بگذارد و به نظر میرسد این ایده را پذیرفته است که اعمال فشار اقتصادی طولانیمدت در نهایت ایران را وادار خواهد کرد برای دستیابی به توافقی که در چارچوب آن از برنامه هستهای خود صرفنظر کند، پای میز مذاکره بیاید.
رئیسجمهور آمریکا پس از دو سال استفاده گسترده از قدرت اجرایی، اکنون در حال ورود به دوره پایانی دومین دوره ریاستجمهوری خود است؛ دورهای که در آن رئیسجمهور عملاً با محدودیتهای سیاسی یک رئیسجمهور در حال خروج از قدرت مواجه است. ترامپ در گذشته، هرگاه با مخالفت یا شرایط نامطمئن روبهرو شده، بارها از نمایش قدرت نظامی استفاده کرده است.
یک مقام آمریکایی گفت ترامپ دیگر نیازی به انجام عملیات نظامی گسترده علیه ایران ندارد، زیرا کارزار فشار اقتصادی او خسارات سنگینی به این کشور وارد کرده است.
با این حال، این مقام افزود ترامپ برای اطمینان از اینکه ایران هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نکند، تمامی گزینهها را در اختیار دارد.
این نیروها در اوایل هفته جاری و با ورود سومین ناو هواپیمابر، یعنی ناو «یواساس تئودور روزولت»، به منطقه برای مدت کوتاهی تقویت شدند. این تنها دومین بار از زمان جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ بود که ایالات متحده بهطور همزمان سه ناو هواپیمابر در خاورمیانه در اختیار داشت.
اما به همان سرعت، یکی دیگر از این ناوها، یعنی «یواساس جورج واشینگتن»، منطقه را ترک کرد و به سمت اقیانوس آرام بازگشت.
در صورت اجرای هرگونه حمله، دهها فروند جنگنده و هواپیمای تهاجمی مستقر در پایگاههای خاورمیانه نیز مشارکت خواهند کرد. بمبافکنهای دوربرد بی-۱ و بی-۲ مستقر در آمریکا نیز به این عملیات خواهند پیوست؛ هواپیماهایی که طی هفتههای گذشته در وضعیت آمادگی ۹۶ ساعته برای انجام مأموریتهای احتمالی علیه ایران قرار داشتهاند.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، و ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، فهرستی از گزینههای نظامی را به ترامپ ارائه کردهاند که دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، طی ماههای اخیر آنها را تدوین کرده است.
ارتش آمریکا همچنین اخیراً یک سامانه اضافی پدافند موشکی پاتریوت به اسرائیل تحویل داده است.
پنتاگون روز چهارشنبه با استناد به ملاحظات امنیت عملیاتی از اظهارنظر درباره این موضوع خودداری کرد. این وزارتخانه در بیانیهای افزود: «ارتش آمریکا همچنان گزینههایی را در اختیار رئیسجمهور قرار میدهد و تمامی گزینهها همچنان روی میز هستند.»
سازمان سیا نیز از اظهارنظر خودداری کرد.
به گفته مقامهای نظامی، هرگونه حمله آمریکا احتمالاً بر زرادخانه موشکی و پهپادی ایران متمرکز خواهد بود؛ زرادخانهای که بخش قابلتوجهی از آن، پس از مراحل اولیه جنگ، بازسازی شده است.
برنامهریزیهای اسرائیل همچنین شامل حملات مجدد به تأسیسات هستهای ایران و اقدامی تحریکآمیزتر، یعنی حملات گسترده به زیرساختهای انرژی ایران بوده است؛ حملاتی که میتواند برق موردنیاز صنایع و شهروندان را قطع کند. به گفته افرادی که از این گفتوگوها مطلع هستند، ترامپ تاکنون با چنین اقدامی موافقت نکرده است.
نتانیاهو از همان ابتدای جنگ، طرحهایی را پیش برده که به گفته خودش میتوانند زمینهساز قیام مردمی علیه حکومت ایران شوند؛ با این حال، تاکنون هیچ نشانهای از تحقق چنین اتفاقی مشاهده نشده است.
برای نخستوزیر اسرائیل، تلاش برای آغاز دور دیگری از حملات، ارتباطی جداییناپذیر با مبارزه او برای بقای سیاسی دارد.
پس از انتخابات ماه گذشته در اسرائیل، نتانیاهو همچنان در رأس یک دولت موقت قرار دارد؛ در حالی که ائتلافی از احزاب مخالف در تلاش است دولت جدیدی تشکیل دهد.
ازسرگیری درگیریها میتواند تلاش مخالفان برای تشکیل دولت را به تأخیر بیندازد یا مختل کند و در عین حال، فشارها برای تشکیل یک دولت وحدت ملی با مشارکت نتانیاهو را افزایش دهد.
اسرائیل برای متقاعد کردن آمریکا به مشارکت در دور دیگری از حملات گسترده، مجموعهای از تهدیدهایی را که به ادعای این کشور از سوی تهران متوجه منطقه است، برجسته کرده است.
مقامهای اسرائیلی مدعی شدهاند ایران همچنان از توانمندیهای قابلتوجهی در زمینه تسلیحات شیمیایی و بیولوژیک برخوردار است که تهدیدی منطقهای محسوب میشود و ممکن است در حملات تروریستی علیه آمریکا و اروپا مورد استفاده قرار گیرد.
آنها همچنین این احتمال را مطرح کردهاند که ایران بتواند برخی از این تسلیحات را روی پهپادهای مستقر در منطقه نصب کند و از آنها برای حمله به اسرائیل یا کشورهای همسایه استفاده کند.
افرادی که در جریان این گفتوگوها قرار گرفتهاند، گفتند مقامهای اطلاعاتی آمریکا نیز شواهدی از تلاشهای تشدیدشده ایران برای تقویت ظرفیتهای شیمیایی و بیولوژیک خود مشاهده کردهاند.
با این حال، به گفته این افراد، دیدگاه غالب در میان مقامهای آمریکایی این است که ایران این اقدامات را نه برای استفاده پیشدستانه از چنین تسلیحاتی علیه اسرائیل و دیگر دشمنانش، بلکه برای بازداشتن آمریکا و اسرائیل از بهکارگیری سلاحهای هستهای یا انجام حملات گستردهای انجام میدهد که میتواند خسارات قابلتوجهی به زیرساختها یا غیرنظامیان ایران وارد کند.
اسرائیلیها همچنین اطلاعاتی را در اختیار آمریکا قرار دادهاند که به ادعای آنها نشان میدهد ایران برای استفاده از عوامل شیمیایی علیه مقامهای ارشد آمریکایی برنامهریزی کرده است.
یک فرد مطلع از این اطلاعات که اجازه نداشت بهصورت علنی درباره آن صحبت کند، گفت این نوع تهدید با تصمیمی که طی هفتههای اخیر برای انتقال اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، از محل سکونتش اتخاذ شد، ارتباط داشته است.
رئیسجمهور آمریکا در مورد روابط چین و ایران گفت: چین اطلاعات در اختیار ایران قرار میدهد»؛ ما هم اطلاعات در اختیار اوکراین قرار میدهیم.
به گزارش انتخاب، دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا گفت: ما تجارت زیادی با چین داریم. از طریق تجارت با چین پول زیادی به دست میآوریم. آنها مدام درباره ایران میگویند: «اوه، آنها اطلاعات در اختیار ایران قرار میدهند.» ما هم اطلاعات در اختیار دیگران میگذاریم.
وی افزود: به اوکراین نگاه کنید؛ ما هم اطلاعات در اختیار آنها قرار میدهیم.
ترامپ عنوان کرد: «وقتی میگویند چین با ایران همکاری میکند یا روسیه با ایران همکاری میکند ــ منظورشان چیست؟ اینکه اطلاعاتی در اختیار ایران میگذارند؟ ما تمام اطلاعاتی را که آنها میدهند، در اختیار داریم. دقیقاً میدانیم چه اطلاعاتی میدهند. اینها چیزی نیست، در حد ناچیز است.»
ترامپ ادامه داد: آنها میگویند: «اوه، آنها از ما جاسوسی میکنند.» خب، ما هم از آنها جاسوسی میکنیم. فکر میکنم ما بهتر از آنها جاسوسی میکنیم.
رئیسجمهور آمریکا اظهار کرد: نمیتوانم به شما بگویم چه کارهایی انجام میدهیم، اما بگذارید اینطور بگویم: من همهچیز را میدانم. ما از چین جاسوسی میکنیم و آنها هم از ما جاسوسی میکنند.
اکسیوس نوشت: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، هفته گذشته اعلام کرد که احتمال انجام دور جدید و گسترده حملات علیه ایران «بسیار بعید» است؛ اما به گفته دو منبع آگاه، او همچنان در حال بررسی احتمال انجام حملهای مشترک با اسرائیل علیه ایران است.
چرا مهم است؟
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: بررسیهای ترامپ که احتمالاً پس از بازگشت او از آسیا در اواخر این هفته جدیتر خواهد شد، نشان میدهد فاصله میان حفظ وضعیت موجود و بازگشت به یک جنگ تمامعیار در ایران تا چه اندازه اندک است.
* هرگونه عملیات آمریکا با مشارکت اسرائیل انجام خواهد شد و ممکن است شامل حمله به تأسیسات هستهای مشکوک ایران، از جمله کوه پیکاکس (Pickaxe Mountain) باشد.
ترامپ روز چهارشنبه اعلام کرد که حمله قریبالوقوع نیست. او در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز گفت: «باید ببینیم چه میشود. سال جدیدی در پیش داریم و خواهیم دید پس از اول ژانویه چه اتفاقی میافتد. آنها بدرفتار بودهاند؛ اینها آدمهای بدی هستند.»
ترامپ از سوی جریانهای مختلف درباره بازگشت به جنگ تمامعیار تحت فشار قرار گرفته است:
* بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل که خود نیز برای بقای سیاسیاش مبارزه میکند، ترامپ را تحت فشار گذاشته است تا هرچه سریعتر به جنگ با ایران بازگردد.
* رهبران کشورهای حاشیه خلیج فارس که نگران واکنش ویرانگر ایران هستند، از ترامپ میخواهند از چنین مسیری خودداری کند و در عوض، به تشدید فشارهای اقتصادی علیه ایران ادامه دهد.
* در تیم امنیت ملی ترامپ نیز درباره این موضوع اختلافنظر وجود دارد. برخی اعضا، از جمله پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، طرفدار اقدام نظامی قاطع هستند.
رئیسجمهور آمریکا و اعضای ارشد دولتش در اظهارات علنی و خصوصی گفتهاند که واشنگتن به توصیه کشورهای حاشیه خلیج فارس توجه میکند؛ با این حال، ترامپ همچنان بارها گزینه حمله نظامی را مطرح میکند.
یک مقام آمریکایی گفت: «همانطور که رئیسجمهور ترامپ و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، اعلام کردهاند، کارزار فشار اقتصادی ما بهقدری ایران را تحت فشار قرار داده که رئیسجمهور اساساً نیازی به انجام عملیات نظامی گسترده ندارد. با این حال، رئیسجمهور ترامپ برای اطمینان از اینکه ایران هرگز نتواند به سلاح هستهای دست پیدا کند، همه گزینهها را در اختیار دارد.»
پشت پرده ماجرا:
به گفته دو منبع آگاه، کاخ سفید از پنتاگون و کارشناسان اطلاعاتی خواسته است ارزیابی خود را درباره نحوه واکنش ایران به هر یک از سناریوهای حملهای که ارتش آمریکا آماده کرده است، ارائه دهند.
\- کاخ سفید پرسیده است که آیا هیچیک از گزینههای نظامی میتواند بدون برانگیختن واکنش تلافیجویانه و ویرانگر ایران علیه تأسیسات نفت و گاز کشورهای حاشیه خلیج فارس اجرا شود یا خیر.
رومن گوفمن، رئیس سازمان جاسوسی اسرائیل (موساد)، هفته گذشته برای انجام مذاکرات با جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، و استیو ویتکاف، فرستاده کاخ سفید، به واشنگتن و میامی سفر کرد.
یک منبع اسرائیلی گفت گوفمن که از نزدیکترین افراد مورد اعتماد نتانیاهو محسوب میشود، از سوی نخستوزیر اسرائیل مأمور شده بود تا برای ازسرگیری جنگ علیه ایران تلاش کند.
منابع آمریکایی و اسرائیلی گفتند رئیس موساد نگرانیهای اسرائیل درباره فعالیتهای ایران در زمینه توسعه تسلیحات شیمیایی را نیز مطرح کرده است.
اسرائیل مدعی است اطلاعاتی در اختیار دارد که نشان میدهد ایران فعالیتهای تحقیق و توسعه خود در زمینه تسلیحات شیمیایی را افزایش داده و آزمایشهایی نیز در این زمینه انجام داده است.
ترامپ در گفتوگو با فاکسنیوز گفت: «نشانههایی وجود دارد که ایران به دنبال گازها و تسلیحات زیستی است؛ زیرا ما راه آنها را در زمینه هستهای بستهایم. موضوع هستهای بسیار دشوارتر است. آنها اکنون به دنبال تسلیحات گازی و بیولوژیک هستند. این اصلاً خوب نیست.»
پشت این اظهارات چه میگذرد؟
با این حال، در داخل دولتهای اسرائیل و آمریکا درباره میزان قریبالوقوع بودن تهدید تسلیحات شیمیایی اختلافنظر وجود دارد.
مقامهای آمریکایی و اسرائیلی میگویند اگرچه ایران فعالیتهای خود در زمینه تسلیحات شیمیایی را افزایش داده است، اما در حال حاضر توانایی انجام چنین حملاتی را ندارد.
یک منبع که در جریان این موضوع قرار گرفته است، گفت: «استدلال گوفمن این بود که اگر آمریکا و اسرائیل اکنون اقدام نکنند، در مرحلهای بعد ناچار خواهند شد دست به اقدام نظامی بزنند، اما در آن زمان شرایط برای انجام این کار دشوارتر خواهد بود.»
با این حال، برخی مقامهای ارشد آمریکایی نسبت به ادعاهای گوفمن درباره تسلیحات شیمیایی ایران بهشدت بدبین بودند. یکی از آنها گفت این ادعاها به نظر میرسد «از یک دستورکار خاص نشئت گرفته باشد».
دریاسالار برد کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام)، روز چهارشنبه به اسرائیل سفر کرد و با ایال زمیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، و رومن گوفمن دیدار کرد.
کوپر همچنین به عربستان سعودی سفر کرد تا با محمد بن سلمان، ولیعهد این کشور، و مقامهای نظامی درباره ایران و جنگ یمن دیدار و گفتوگو کند.
ایران همچنین حملات پهپادی به پایگاههای آمریکا در کویت و بحرین را از سر گرفته است. بیشتر این پهپادها رهگیری شدند و هیچ تلفاتی بر جای نگذاشتند.
قطریها روز سهشنبه در عمان با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، دیدار کردند، اما پیشرفت قابلتوجهی حاصل نشد.
سرتیپ یحیی سریع سخنگوی نیروهای مسلح یمن اعلام کرد: نیروهای مسلح موفق به اجرای دو عملیات نظامی شدند. در عملیات اول، تعدادی موشک بالستیک به یک هدف حیاتی و حساس در منطقه جیزان شلیک شد و با لطف خدا، هدف به طور دقیق مورد اصابت قرار گرفت.
در ادامه این اطلاعیه آمده است: در عملیات دوم، یک پهپاد به یک هدف حساس در پایگاه هوایی خمیس مشیط شلیک شد و با لطف خدا، هدف به طور دقیق مورد اصابت قرار گرفت.
ایلان ماسک به انتقاد صریح از جنبش ماگا و نتایج جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای آمریکا پرداخت.
به گزارش انتخاب، ایلان ماسک بیان کرد: من طرفدار جنبش «ماگا» (MAGA) نیستم. البته، دستکم مطمئن نیستم منظور از ماگا دقیقاً چیست؛ اما اگر منظور از آن، پیروی کورکورانه از مجموعهای از سیاستهای حزب جمهوریخواه باشد، قطعاً چنین رویکردی ندارم.
او ادامه داد: به نظرم هر دو حزب، هم نقاط قوت دارند و هم نقاط ضعف.
وی افزود: واضح است که جمهوریخواهان در این انتخابات شکست سنگینی خوردند و درباره پولی که آنها هزینه کردند، باید بگویم از اینکه اینهمه پول خرج کردم و در مقابل، دستاورد چندانی نداشتم، احساس میکنم کار احمقانهای انجام دادهام.
ایلان ماسک اظهار کرد: این انتخابات قطعاً نشان میدهد که انتخابات آمریکا صرفاً به پول وابسته نیست. ممکن است پول زیادی را صرف یک انتخابات کنید، اما تأثیر آن نسبتاً ناچیز باشد. فکر میکنم در این مورد نیز همین اتفاق افتاد. اگر میتوانستم زمان را به عقب برگردانم، پول کمتری خرج میکردم.
او گفت: ماسک در مورد اوکراین خاطرنشان کرد: فکر میکنم احتمالاً بتوان با دقت گفت که هیچ فردی در بخش خصوصی بیش از من به اوکراین کمک نکرده است. وقتی روسیه به اوکراین حمله کرد، تمام ارتباطات را قطع کرد؛ همه دکلهای تلفن همراه، تمام کابلهای فیبر نوری و تمامی سامانههای ارتباطات ماهوارهای را از کار انداخت.
ماسک تأکید کرد: یک سامانه وجود داشت که روسیه نتوانست آن را از کار بیندازد و آن استارلینک بود. اگر استارلینک در اختیار اوکراین نبود، کل خط مقدم این کشور فرو میپاشید؛ زیرا هیچ سامانه ارتباطی دیگری نداشتند و روسیه پیروز میشد. حالا به نظر شما چنین اقدامی، اقدامی در راستای حمایت از روسیه به شمار میآید؟
او توضیح داد: حتی تا به امروز نیز استارلینک ستون فقرات ارتباطات ارتش اوکراین و بهطور کلی این کشور را تأمین میکند. اگر استارلینک را قطع کنیم، کل جبهه اوکراین بلافاصله فرو خواهد پاشید. این اقدامی است که تنها میتوان آن را حمایتی فوقالعاده از اوکراین توصیف کرد.
ماسک یادآوری کرد: من دقیقاً کسی نیستم که به روسیه کمک کرده باشم. ما هیچ فعالیت تجاریای در روسیه نداریم. ما هیچ چیزی در روسیه نداریم.
در ادامه، خبرنگاری پرسید: زلنسکی میگوید سرعت عملکرد سامانه استارشیلد (Starshield) که تحت کنترل آمریکاست، کاهش یافته است.
ایلان ماسک در پاسخ گفت: نمیخواهم با شنیدن این حرف شوکه شوید، اما زلنسکی همیشه حقیقت را نمیگوید. زلنسکی در واقع خواستار استفاده از ماهوارههای تجاری استارلینک برای انجام عملیات نظامی تهاجمی است و ما با این درخواست مخالفت کردهایم؛ همانطور که از ابتدای این درگیری نیز با چنین درخواستی مخالفت کردهایم.
ترامپ یادداشت تفاهم با ایران را اتلاف وقت خواند و ادعا کرد که باید مستقیم سراغ قرارداد رفت.
به گزارش انتخاب، رئیسجمهور آمریکا در مورد تفاهمنامه اسلامآباد ادعا کرد: ما این موضوع را داشتیم... فکر میکنم اتلاف وقت بود. دوست نداشتم این کار را انجام دهم، اما به حرف دیگران گوش کردم...
ترامپ مدعی شد: ما یک یادداشت تفاهم داشتیم. من هیچوقت اعتقاد زیادی به یادداشتهای تفاهم ندارم. باید مستقیم سراغ قرارداد رفت؛ یادداشتهای تفاهم را فراموش کنید.»
جکی هاینریش، خبرنگار فاکس نیوز از او پرسید: آیا این اشتباه بود؟ ترامپ در پاسخ ادعا کرد: «این کار کمی روند را به تأخیر انداخت... نه، اشتباه نبود. در واقع، در آن دوره توانستیم آنها را خیلی خوب بشناسیم.»
ترامپ لحظهای مکث کرد و سپس افزود: «و فهمیدیم که... نمیتوان به آنها اعتماد کرد.»
ترامپ مدعی شد که ایران در حال بررسی کردن تسلیحات بیولوژیک است.
به گزارش انتخاب، دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا ادعا کرد: نشانههایی وجود دارد که ایران در حال بررسی گازهای سمی و تسلیحات بیولوژیک است؛ چون ما راه دستیابی آنها به سلاح هستهای را مسدود کردهایم. حالا آنها به دنبال سلاحهای شیمیایی و بیولوژیک هستند.
او مدعی شد: این اصلاً خوب نیست. باید ببینیم چه میشود.
رویترز نوشت: به گفته دو فرد مطلع از سفر رئیس سازمان جاسوسی موساد اسرائیل، رومن گوفمن، او هفته گذشته در جریان دیدارهایی با مقامهای آمریکایی، از انجام حملات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران حمایت کرده و برای تحقق آن رایزنی کرده است.
به گزارش «انتخاب» در ادامه این مطلب آمده است: این دو منبع گفتند گوفمن با مقامهایی از دولت ترامپ، از جمله جان راتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، در واشینگتن دیدار کرده است. به گفته آنها، رئیس موساد در این دیدارها اطلاعات سازمانهای اطلاعاتی اسرائیل درباره ایران را در اختیار مقامهای آمریکایی قرار داده است.
رسانههای اسرائیلی گزارش دادند که گوفمن همچنین به میامی سفر کرده تا با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، دیدار کند؛ ویتکاف هدایت دیپلماسی آمریکا درباره ایران و اوکراین را بهطور مشترک بر عهده دارد.
این سفر پس از آن انجام شد که ترامپ در ۹ نوامبر، پس از دیدار با نخستوزیر قطر، اعلام کرد فعلاً از حمله به ایران خودداری خواهد کرد. قطر میانجی مذاکرات غیرمستقیم آمریکا و ایران است که با هدف جلوگیری از بازگشت به جنگی تمامعیار انجام میشود.
فرد سومی که در تلاشهای دیپلماتیک میان آمریکا و ایران مشارکت دارد، گفت رهبران کشورهای حوزه خلیج فارس با ترامپ تماس گرفته و از او خواستهاند به ایران حمله نکند؛ زیرا بیم دارند تهران در واکنش، تهدیدهای خود برای حمله به کشورهای عربی حوزه خلیج فارس را عملی کند.
تمامی این افراد به دلیل نداشتن مجوز برای اظهارنظر علنی، به شرط ناشناس ماندن با رویترز گفتوگو کردند.
ازسرگیری حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران احتمالاً به تشدید گسترده جنگ منجر خواهد شد؛ جنگی که در ۲۸ فوریه با حمله مشترک این دو متحد آغاز شد به حملات تلافیجویانه ایران علیه کشورهای عربی حوزه خلیج فارس، متحد آمریکا، را در پی داشت.
دیدارهای گوفمن با مقامهای آمریکایی درباره ایران در شرایطی انجام میشود که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، پس از انتخابات نامشخص ماه گذشته با خطر از دست دادن قدرت روبهرو است.
نتانیاهو که اکنون بهعنوان نخستوزیر موقت فعالیت میکند، از سوی رقبای سیاسی خود متهم شده است که برای بهبود موقعیت سیاسی تضعیفشدهاش به دنبال تشدید درگیریهاست. او این اتهام را رد میکند.
دفتر نتانیاهو که مسئول رسیدگی به درخواستهای رسانهای مربوط به موساد نیز هست، بلافاصله به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخ نداد.
یک مقام کاخ سفید گفت ترامپ معتقد است کارزار فشار اقتصادی واشینگتن علیه ایران به اندازهای «ویرانگر» بوده که دیگر نیازی به «عملیات رزمی گسترده» وجود ندارد.
این مقام افزود با این حال، رئیسجمهور آمریکا برای اطمینان از اینکه ایران هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نکند، همه گزینهها را در اختیار دارد.
این مقام درباره هرگونه دیدار میان گوفمن و راتکلیف اظهارنظری نکرد. سازمان سیا نیز از اظهارنظر در این باره خودداری کرد.
نتانیاهو معتقد است فرصت حمله به ایران در حال محدودتر شدن است
دو منبع مطلع گفتند گوفمن در جریان دیدارهای خود، مقامهای آمریکایی را از اطلاعات سازمانهای اطلاعاتی اسرائیل درباره ایران آگاه کرده است. یکی از این منابع گفت اطلاعات ارائهشده به برنامه هستهای ایران مربوط میشد که یکی از محورهای اصلی دیپلماسی جاری میان تهران و واشینگتن است.
تقریباً همزمان با حضور گوفمن در آمریکا، ران درمر، وزیر سابق اسرائیل و از نزدیکان نتانیاهو، نیز در آمریکا حضور داشت و در دیدارهایی با مقامهای دولت ترامپ برای انجام حمله مشترک به ایران رایزنی میکرد. این موضوع را همان دو منبع اعلام کردند.
به گفته این منابع، نتانیاهو معتقد است فرصت برای آغاز حمله به ایران در حال محدودتر شدن است. یکی از منابع گفت اسرائیل نگران است که آمریکا پیش از پایان سال جاری میلادی، کاهش حضور نظامی گسترده خود در منطقه را آغاز کند.
این دو منبع گفتند تلاشهای گوفمن و درمر برای رایزنی با مقامهای آمریکایی، بخشی از اقدامات نتانیاهو برای متقاعد کردن ترامپ به آغاز حملهای جدید علیه ایران بوده است.
آتشبس شکنندهای از ماه آوریل تاکنون بهطور رسمی برقرار بوده است؛ هرچند ایران و آمریکا بارها با یکدیگر تبادل آتش کردهاند. از جمله در همین هفته، آمریکا جزیرهای در ایران را بمباران کرد و ایران نیز حملاتی را علیه کویت و بحرین انجام داد.
ترامپ در هفتههای اخیر بارها میان تهدید به تشدید جنگ از طریق حملات جدید علیه ایران و تلاش برای پایان دادن به درگیریها موضع خود را تغییر داده است. مقامهای آمریکایی میگویند به نظر نمیرسد او هنوز درباره چگونگی حلوفصل این درگیری که در داخل آمریکا به موضوعی نامحبوب از نظر سیاسی تبدیل شده، تصمیم نهایی گرفته باشد.
به گفته آن دو منبع، ارزیابی ارتش اسرائیل این است که ایران تهدیدی فوری علیه اسرائیل محسوب نمیشود؛ بنابراین، نیازی به اقدام نظامی فوری وجود ندارد. ارتش اسرائیل نیز بلافاصله به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخ نداد.
دو مقام اروپایی گفتند اگرچه اقتصاد ایران تحت فشار قرار گرفته است، هیچ نشانهای وجود ندارد که دولت این کشور در آستانه فروپاشی باشد. آنها همچنین درباره دستاوردهای احتمالی آمریکا و اسرائیل از آغاز مجدد عملیات نظامی علیه ایران ابراز تردید کردند.