
سرویس تاریخ «انتخاب»: کتاب ماموریت آمریکاییها در ایران اثر آرتور میلسپو ترجمۀ حسین ابوترابیان در سال ۱۳۵۶ است.
آرتور میلسپو متولد مارس ۱۸۸۳ در روستایی در میشیگان، حقوقدان و کارشناس مالی آمریکایی که در سالهای ۱۹۲۲-۱۹۲۷ و ۱۹۴۲-۱۹۴۵ برای اصلاح مالیه به استخدام دولت ایران درآمد. او دانش آموخته (دکترای) دانشگاه جانز هاپکینز و (کارشناسی ارشد) دانشگاه ایلینوی بود.
شورویها مادام که به این هدف نایل نشدهاند، علاقهمند به ثبات کشور یا سلطه بر جنوب نیستند. هرج و مرج بیش از نظم و قانون به اهدافشان کمک میکنند. آنها نوعی از حکومت را میخواهند که بتواند خریداری، اغفال یا مرعوب شود، ولی به محض اینکه یک کیسلینگ طرفدار شوروی زمام امور را در دست بگیرد، بلافاصله نظم به شمال برخواهد گشت. شورویها حتی کمتر نگران ثبات ایران برای برطرف ساختن بحران بین المللی هستند. آنان فکر رقابت روس و انگلیس را ترویج میکنند. شاید در هیچ نقطه دیگری در جهان احساسات فیمابین روس و انگلیس این چنین تلخ نیست و شاید در هیچ جای دیگری تهمتهای متقابل به این آزادی رد و بدل نمیشود.
با چنین برنامهای شورویها مایلاند دست خود را به تنهایی بازی کنند. اولاً به این دلیل که سیاست خود را برپایه یک ایران «مستقل» و در نتیجه بی دفاع قرار دادهاند. ثانیاً به علت داشتن مقاصد خاص نیاز به حفظ تماس مستقیم با دولت ایران دارند. ثالثاً به این دلیل که به انگلیسیها و آمریکائیها اعتماد ندارند و نمیپذیرند که هر یک از این دو دولت منافعی برابر شورویها در این کشور دارند. رابعاً به این دلیل که شیوههای شوروی مستلزم پنهان کاری است.
روسها میدانند که در ایران یک اقلیت کوچک ولی متشکل با هدف معین و فعالیت مداوم خواهند توانست قدرت را از دست یک اکثریت دچار تفرقه پریشان فکر ترسو و فاسد خارج سازد. تکنیک آنها جذب کشور را در مدار خودشان ممکن میسازد در حالیکه استقلال و حاکمیت و تمامیت ارضی آن حفظ شده است. روسها تکنیک جذب را در زیر پرده و دور از هرگونه امکان اثبات قانونی نگاه میدارند.
دولت شوروی ظاهراً خواستار سلطه تمام عیار و انحصاری بر سراسر ایران و دسترسی به خلیج فارس است ولی هدفهای واقعیتر و فوریتر آنها متوجه شمال میشود با این فکر که این بخش از ایران را به یک شکارگاه اختصاصی و در بسته اقتصادی روسیه تبدیل کنند. شورویها برای پیشبرد اهدافشان مایلاند شمال ایران خودمختار باشد و در عین حال مایلاند یک حکومت «دوست» در تهران مستقر باشد. منظور آنان از حکومت «دوست» این است که تابع مسکو باشد.