همشهری آنلاین: دانشمندان همیشه به دنبال یک «سلام» از اعماق فضا بودند. حالا در ژانویه ۲۰۲۶، رادیوتلسکوپهای غولپیکر سیگنالی را دریافت کردهاند که نه صدای انفجار یک ستاره است و نه نویز پسزمینه کیهان؛ این یک «الگو» است.
وقتی اعداد اول (۲، ۳، ۵، ۷...) از اعماق تاریک فضا مخابره میشوند، دیگر نمیتوان گفت با یک پدیده طبیعی روبهرو هستیم. یک منبع ناشناخته در حال ارسال کدهایی است که انگار دقیقاً برای فهمیدهشدن توسط یک تمدن هوشمند طراحی شدهاند.
تلسکوپ رادیویی آرایه بزرگ (VLA) سیگنالهایی تکرارشونده و با فرکانس بسیار دقیق را از سمت منظومه «تایستی» دریافت کرد. آنچه این خبر را از تمامی کشفیات قبلی متمایز میکند، تصادفی نبودن این پالسهاست. اخترشناسان میگویند این سیگنالها دارای ساختاری شبیه به کدهای دیجیتالی هستند که ما برای انتقال داده استفاده میکنیم. آیا این یک «دیوارنگاره دیجیتال» از تمدنی دیگر است یا یک فانوس دریایی کیهانی برای راهنمایی مسافران فضا؟ هر چه هست، زمین دیگر آن جای ساکت همیشگی نیست.
ماجرا از یک شب معمولی در رصدخانه ملی رادیویی آمریکا شروع شد. اپراتورها متوجه نوسانات عجیبی در طولموجهای مایکروویو شدند. برخلاف «انفجارهای رادیویی سریع» (FRB) که معمولاً یکباره و نامنظم هستند، این سیگنال جدید هر ۱۸.۴ ثانیه یکبار بادقت یک ساعت اتمی تکرار میشد. این دقت زمانی، اولین جرقه را در ذهن دانشمندان زد: طبیعت معمولاً اینقدر منظم نیست!
نکتهای که مو به تن فیزیکدانان راست کرد، محتوای پالسها بود. این پالسها بهصورت گروههای منظم ارسال میشدند: ابتدا دو تپش، سپس سه تپش، بعد پنج تپش و به همین ترتیب. اینها «اعداد اول» هستند؛ تنها زبانی که هر موجود هوشمندی در جهان که ریاضیات را کشف کرده باشد، آن را میفهمد. محققان میگویند این بهترین راه برای گفتن این جمله است: «ما اینجاییم و تصادفی نیستیم.»
ردگیریها نشان میدهد این پیام از منطقهای میآید که پیشازاین بهعنوان یک منظومه «احتمالاً زیستپذیر» شناسایی شده بود. سیارهای سنگی که در فاصله مناسبی از ستاره خود قرار دارد و احتمال وجود آب مایع در آن میرود. با تکنولوژی سال ۲۰۲۶، حالا با اطمینان بیشتری میتوان گفت که این نقطه از فضا، پتانسیل میزبانی از حیات پیشرفته را دارد.
از زمان دریافت اولین سیگنال، قدرتمندترین ابررایانههای جهان با استفاده از هوش مصنوعی در حال تجزیهوتحلیل لایههای پنهان این پیام هستند. دانشمندان حدس میزنند که فراتر از اعداد اول، اطلاعاتی درباره ساختار اتمی یا موقعیت مکانی فرستنده در این کدها گنجانده شده باشد. این یک ماراتن علمی برای فهمیدن اولین پیام فرازمینی تاریخ است.
کشف سیگنالهای هوشمند در سال ۲۰۲۶، بزرگترین نقطه عطف تاریخ علم است. این خبر به ما یادآوری میکند دانش و فناوری ما اکنون به سطحی رسیده که میتواند با «ناشناختههای بزرگ» روبهرو شود. شاید این شروع یک گفتوگوی میانقارهای باشد که قرنها به طول بینجامد، اما همین که میدانیم در این پهنه بیکران تنها نیستیم، نگاه ما را به زندگی روی این سیاره کوچک آبی برای همیشه تغییر خواهد داد.
تلاش برای یافتن موجودات فضایی را میتوان یکی از بزرگترین ماموریتهای بشر دانست. هرچند همیشه این سوال مهم مطرح میشود که آدم فضاییها چه شکلی هستند. آیا فرازمینیها به انسان شباهت دارند؟ کم پیش میآید که دانشمندان و نویسندگان داستانهای تخیلی رویکرد مشابهی در مورد یک موضوع داشته باشند؛ اما در مورد موجودات فضایی اینگونه است. بشر هنوز نتوانسته در تلاش برای یافتن موجودات فضایی موفق شود و البته هیچ نشانهای نیز از آنها دریافت نکرده است. بههمینخاطر دانشمندان و نویسندگان آثار تخیلی در پاسخ به اینکه آدم فضاییها چه شکلی هستند راهی جز حدس زدن ندارند. البته ناگفته نماند که حدسهای این دو گروه فوقالعاده با هم تفاوت دارند.
