پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) : 
سخنگوی وزارت خارجه گفت: اکنون دیگر ابهامی در رابطه با هیچیک از بخشها یا موضوعات مذاکراتی وجود ندارد.
بخشهایی از اظهارات اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه در گفتگوی ویژه خبری به شرح زیر است:
من در مورد دیدگاههای مقامهای آمریکایی نظری نمیدهم. ما باید متمرکز باشیم بر کار خودمان. اگر بخواهیم هوش و حواسمان معطوف لفاظیهای رسانهای طرفهای مقابل قرار بگیرد، ممکن است تمرکزمان را به نوعی دچار مشکل کند.
هر زمان احساس کنیم مصالح و منافع جمهوری اسلامی ایران، منافع و حقوق ملت ایران در قالب یک توافق لحاظ و تأمین شده است، حتماً آن زمان میتوانیم بگوییم که ما با توافق فاصله کمی داریم. این موضوع را باید مراجع ذیربط نظام تشخیص دهند.
وظیفه ما در وزارت امور خارجه، در دستگاه دیپلماسی، این است که بر اساس دستورالعملهایی که به ما اعلام میشود عمل کنیم. وزارت امور خارجه خود نقش و تأثیر بسیار مهمی در تصمیمسازی دارد و موظف است دیدگاههای کارشناسی خود را بیان کند؛ اما نهایتاً بر اساس تصمیمهایی که اتخاذ میشود، ما موظف هستیم آنها را پیگیری کنیم و این کار را با جدیت انجام خواهیم داد.
برای ما مهم است که خطوط قرمز مورد نظر کشورمان رعایت شود و مصالح و منافع کشور تأمین گردد. در آن صورت است که به نحو مقتضی اعلام خواهد شد که آیا ما به یک تفاهم نزدیک هستیم یا همچنان فاصله داریم.
میتوانم بگویم در نشست اخیر هیات پاکستانی در تهران ، خیلی بیشتر از گذشته روشن شد که فاصلهمان در چه بخشهایی ترمیم شده و میتوانیم با راهحلهای مبتکرانه، روشهای مرزی و دوجانبهای برای حل اختلاف پیدا کنیم و در چه مواردی واقعاً برای ما خط قرمز محسوب میشود. اجازه بدهید خیلی وارد جزئیات نشوم، چون این بحثها کماکان ادامه دارد؛ اما آنچه میتوانم با قطعیت به شما بگویم این است که اکنون دیگر ابهامی در رابطه با هیچیک از بخشها یا موضوعات مذاکراتی وجود ندارد.
مواضع ما بسیار روشن بیان شد؛ نه تنها توسط وزارت خارجه، بلکه در دیدارهایی که هیئت پاکستانی با رئیسجمهور محترم، آقای قالیباف و مقامات نظامی داشتند، همهچیز روشن است.
این را از این جهت میگویم که مذاکرات این چند روز با دورههای قبل متفاوت است. مذاکرات گذشته بر بحث هستهای متمرکز بود اما اکنون مذاکرات معطوف به خاتمه جنگ است و طبیعتاً دامنه موضوعات مورد گفتگو وسیعتر و متفاوتتر شده است؛ از جمله بحث تنگه هرمز.
نقطه قوت این دو روز مذاکره این بود که دیدگاهها بسیار شفاف و بهصورت تفصیلی مطرح شد و باید دید در روزهای آینده در ادامه این مسیر چه اتفاقی خواهد افتاد.
وی درباره شایعات منتشر شده درباره جزئیات مذاکرات پاکستان گفت: مذاکرهکنندگان ایرانی کاملاً مشخص بود که چه کسانی هستند و طرف آمریکایی نیز مشخص بود؛ بنابراین هر آنچه غیر از این بیان شود، از سوی مقامهای آمریکایی نیز همانطور که اشاره کردید، چیزی جز لفاظی نیست.
مذاکرات در اسلامآباد میان جناب آقای دکتر قالیباف، رئیس محترم مجلس، و طرف مقابل، یعنی معاون رئیسجمهور آمریکا، با وساطت پاکستان انجام شد. این موضوع کاملاً روشن است.
غیر از آن، هر بحثی که مطرح میشود مبنی بر اینکه فلان مقام از آمریکا با فلان مقام از جمهوری اسلامی ایران گفتوگو کرده یا مطلبی را بیان کرده است، هیچکدام مبنای واقعی ندارد.
مذاکره یک بسته است. مذاکره در رابطه با پایان کامل جنگ، یا آنچه از آن با عنوان "خاتمه جنگ" نام برده میشود، اجزای مختلفی دارد که در مورد آنها گفتگو شده است. طرح دهبندی برای رفع تحریمها برای ما بسیار مهم است. موضوع جبران خسارات وارده در جریان جنگ تحمیلی اهمیت ویژهای دارد و اینکه مطمئن شویم جنگ بهطور کامل متوقف میشود، برای ما حائز اهمیت است. موضوعی که در بحث آتشبس نیز نشان دادیم، توقف جنگ در همه جبههها اهمیت ویژهای دارد.
این موارد باید بهعنوان یک بسته و یک پکیج واحد دیده شوند و نمیتوانیم هیچکدام از اجزای آن را از یکدیگر تفکیک کنیم. باید همه این موارد را در کنار هم ببینیم تا یک توازن در "دادهها و ستاندهها" ایجاد شود.
اگر بخواهم حال و هوای دیپلماتهای کشورمان را در این روزها بیان کنم، متوسل میشوم به فرازی از فرمایشات حضرت امیر (ع) در فرمانشان به مالک اشتر که میفرمایند: "اگر دشمن تو را به صلح فراخواند و خشنودی خدا در آن بود، آن را رد مکن؛ زیرا صلح مایه آسایش سپاهیان تو، راحتی خودت از اندوهها و امنیت سرزمین توست. اما (این نکته بسیار مهم است) که پس از صلح، از دشمن خود سخت بر حذر باش و هوشیار باش؛ زیرا گاه دشمن خود را نزدیک میسازد تا غافلگیر کند. پس محتاط و دوراندیش باش و به دشمن خوشبین مباش."
این فراز کوتاه، بیانگر حال و هوایی است که این روزها همه ما باید داشته باشیم. ما قطعاً تجربههایی که در این یک سال و به نوعی در این بیست، سی سال به دست آوردیم، ارزان به دست نیاوردیم و حتماً همه این تجربهها پیش چشم ماست.
ما میدانیم با چه طرفهایی مواجه هستیم؛ میدانیم که در گذشته بارها بدعهدی کردند، دیدگاههایشان را مدام تغییر دادند و خواستههای غیرمعقول و غیرمنطقی داشتند.
اما به هر حال این واقعیت است که وظیفه ماست که محکم، استوار و هوشیارانه، منافع و حقوق ملت را مد نظر قرار دهیم، مواضع خود را بسیار صریح و قاطع بیان کنیم و در عین حال، با نگاهی مبتکرانه راهی برای تأمین منافع کشورمان پیدا کنیم؛ همانطور که عرض کردم، با این نگاه که ما قطعاً هیچوقت به دشمن خوشبین نبودیم و الان، حتماً با توجه به تجربه این چهل، پنجاه روز و با توجه به جنایاتی که صورت گرفته، این بدبینی و بدگمانی بیش از هر زمان دیگری است.
در توییت اخیر آقای دکتر عراقچی تصریح شده بود که عبور و مرور ( در تنگه هرمز) ، مختص شناورهای تجاری است. طبیعی است که در شرایط جنگی، کشورهای ساحلی چنین تنگههایی مجاز هستند و بلکه مسئولیت دارند تا در راستای حفاظت از امنیت و منافع ملی کشورشان، تدابیر لازم را اتخاذ کنند در رابطه با کشورهایی که متخاصم محسوب میشوند.
سخنگوی وزارت امور خارجه با تاکید بر اینکه هم رسانهها و هم مردم نباید مقهور شویم. این اولین و آخرین بار نیست که با فضاسازیهای رسانهای مقامهای آمریکایی مواجه میشویم. ما واقعاً نباید تحت تأثیر توییتهای طرفهای مقابل قرار بگیریم، بهگونهای که با یک توییت دیدگاههایمان تغییر کند یا حسوحالمان تحت تأثیر قرار گیرد.
نمیتوانیم بدون توجه به تجارب قبلی که مرتب در حال تکرار است، به صحبتهای مقامهای آمریکایی توجه کنیم؛ صحبتهایی که برای ما تازگی ندارد. مواضع متناقض و دروغهایی که مکرراً بیان میشود و سپس خیلی راحت و زود آشکار میشود که هیچکدام مبنایی ندارد.
باز و بسته شدن تنگه هرمز در فضای مجازی صورت نمیگیرد؛ این موضوع را میدان تعیین میکند و قطعاً نیروهای مسلح ما میدانند که در واکنش به هر اقدام از سوی طرف مقابل چگونه رفتار کنند. اگر قرار باشد آنچه تحت عنوان محاصره دریایی نام میبرند محقق شود که باید در عمل دید که تا چه حد چنین اتفاقی ممکن است، چون من همیشه گفتهام که ایران محاصرهپذیر نیست.
فارغ از اینکه در عمل چه میزان از این موضوع تحقق یافته باشد، بیان این مواضع از یکسو باید ما را هوشیارتر از قبل کند نسبت به اینکه با چه کسانی مواجه هستیم و از سوی دیگر، قطعاً جمهوری اسلامی ایران واکنش مقتضی را اتخاذ خواهد کرد.
اینکه اعلام کنند محاصره دریایی وجود دارد، بهنوعی میتواند بهمنزله نقض آتشبس تلقی شود، در صورتی که ادامه پیدا کند؛ و قطعاً ایران نیز تدابیر لازم را در رابطه با تنگه هرمز اتخاذ خواهد کرد.
اولاً ما بهعنوان کشور ساحلی، این حق را داریم که طبق حقوق بینالملل، در مواردی که جنگی علیه ما تحمیل شده، برای تأمین منافع خود و جلوگیری از اقدامات تجاوزکارانه دشمن، تدابیری را اتخاذ کنیم.
طبق حقوق بینالملل، در این شرایط نمیتوانیم اجازه دهیم شناورهای دشمن، بهویژه شناورهای نظامی دشمن، از این تنگه استفاده کنند و عبور و مرور عادی داشته باشند؛ چراکه میدانیم به ما ضربه خواهند زد. بنابراین هم شناورهای دشمن و هم کشورهایی که بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم از تجاوز حمایت میکردند و در انجام این تجاوز نظامی کمک میکردند، از عبور و مرور در تنگه هرمز منع شدند.
در عین حال، جمهوری اسلامی ایران با رویکردی مسئولانه، حتی در اوج جنگ، به عبور و مرور ایمن کشتیهایی که در این چارچوب نبودند؛ یعنی کشتیهای متعلق به طرفهای متجاوز یا متحدان، همراهان و مشارکتکنندگان در این تجاوز نبودند؛ کمک میکرد.
بنابراین، اقدامی که ایران انجام داد، منطبق با حقوق بینالملل و در راستای دفاع از تمامیت سرزمینی و امنیت ملی کشور بود.
در این مدت، با تناقضگوییهای متعددی از سوی مقامهای آمریکایی مواجه بودیم. ابتدا اعلام کردند که تنگه هرمز برای آنها اهمیتی ندارد و حتی کشورهای دیگر را برای کمک به، بهزعم خودشان، بازگشایی تنگه هرمز دعوت کردند؛ در حالیکه اساساً مسبب این وضعیت، آمریکا و رژیم صهیونیستی بودند که تجاوز نظامی علیه ایران را آغاز کردند.
پس از مدتی، مواضع خود را تغییر دادند و آنچه را که از آن بهعنوان محاصره دریایی یاد میکنند، اعمال کردند. امروز نیز شاهد بودید که پس از اتفاقات رخداده، چه مواضعی اتخاذ کردند.
این تناقضگوییها ناشی از استیصال و سردرگمی است و بهنظر میرسد برای مردم ما و مردم منطقه بسیار روشنگرانه باشد که طرف مقابل نه از منطق متعارف برخوردار است و نه نسبت به تعهدات خود پایبند است.
