قسمت صد و چهل و هفتم خاطرات میلسپو: در حالیکه دو کمپانی امریکائی تقاضای امتیاز کرده و مشغول مذاکره با دولت ایران بودند، دیپلومات‌های ما به موازات دیپلومات‌های انگلیسی، ایران را تشویق می‌کردند که به جار و جنجال روس‌ها تسلیم شود

سرویس تاریخ «انتخاب»: کتاب ماموریت آمریکایی‌ها در ایران اثر آرتور میلسپو ترجمۀ حسین ابوترابیان در سال ۱۳۵۶ است.

 

آرتور میلسپو متولد مارس ۱۸۸۳ در روستایی در میشیگان، حقوقدان و کارشناس مالی آمریکایی که در سالهای ۱۹۲۲-۱۹۲۷ و ۱۹۴۲-۱۹۴۵ برای اصلاح مالیه به استخدام دولت ایران درآمد. او دانش آموخته (دکترای) دانشگاه جانز هاپکینز و (کارشناسی ارشد) دانشگاه ایلینوی بود‌.

 

در نهایت پس از آنکه خودمان را در یک اختلاف ناشایست درگیر کردیم ایرانیان را به اتخاذ یک موضع نیمه قوی و نیمه ضعیف و فاقد هوشیاری تشویق کردیم. در حالیکه دو کمپانی امریکائی تقاضای امتیاز کرده و مشغول مذاکره با دولت ایران بودند، دیپلوماتهای ما به موازات دیپلوماتهای انگلیسی‌دولت ایران را تشویق می‌کردند که به جار و جنجال روسها تسلیم شود. درواقع دولت ما قبل از همه تسلیم شد و با این کار خود به ضعف دولت ایران صحه گذاشت و هم روسها و هم ایرانیان را تحت تأثیر قرار داد. سرانجام پس از آنکه دولت ما موجب شد یا اینکه پذیرفت مسئلۀ امتیاز نفت به بعد از جنگ موکول شود، همانطور که رویدادهای ١٩٤٦ نشان داد از هرگونه اقدام موثر چه در رویارویی با تجدید مطلع درخواست روسها و چه در حذف قطعی این عامل پیچیده از صحنه سیاست ایران و صحنه رقابت بین المللی کوتاهی کرد.